IO+ Week: Opschalen onder druk, van deeptech tot infrastructuur

Deze week voelde als een reality check voor de Nederlandse (en Europese) innovatie-ambitie. Niet omdat er te weinig ideeën zijn, integendeel: van nieuwe deeptechfondsen tot doorbraken in zorg en groene chemie. Maar omdat overal dezelfde vraag opduikt: hoe schaal je op, zonder dat energie, ruimte, grondstoffen, regels en talent de bottleneck worden?

Op meerdere plekken zie je dat innovatie niet meer “een project” is, maar een keten: wetenschap → startup → kapitaal → industrie → maatschappelijke inpassing. En juist in die laatste stap schuurt het. Onze artikelen laten zien dat Europa meer groeikapitaal mobiliseert, dat nieuwe technologieën (AI-robots, plasmachemie) dichter bij de praktijk komen, en dat de regio’s rond kampioenen als ASML niet langer kunnen plannen alsof het om een gewoon bedrijventerrein gaat.

De rode draad: technologische versnelling vraagt om bestuurlijke en fysieke versnelling. Wie wil winnen op deeptech, moet óók investeren in uitvoering: pilots, opschaling, vergunningen, infrastructuur en weerbaarheid.

Vier opvallende artikelen

1) ASML is een wereldstad - en dat vraagt om proactieve stadsplanning
In haar column “wat als…” schetst Elcke Vels ASML als een “metropool” die zó snel groeit dat klassieke, reactieve planning (zoals ooit bij Almere) een recept is voor filevorming, woningnood en vastlopende toeleverketens. De boodschap: ASML’s orderstroom is geen piek maar permanente schaalvergroting en dus moet de regio nu vooruit plannen op wonen, bereikbaarheid, publieke voorzieningen én de opschaling van duizenden leveranciers. Lees meer hier

2) Europa zet in op deeptech met recordfonds van €750 mln
Een Spaans fonds (Kembara/Mundi Ventures) claimt met €750 miljoen het grootste Europese deeptechfonds in zijn soort te zijn, met focus op Series B/C, precies de fase waarin veel Europese startups vastlopen. Het geld is bedoeld voor zo’n twintig bedrijven in domeinen als AI, quantum, clean energy en space tech, met tickets die kunnen oplopen tot €100 miljoen per bedrijf: een signaal dat Europa de “scale-up gap” serieuzer probeert te dichten. Lees meer hier

3) Eerste robot arts met AI getest in Nederlands ziekenhuis
Een pilot van Universiteit Twente en Medisch Spectrum Twente testte een ‘fysieke’ AI-robot (Furhat) die medische informatie kan geven en mogelijk werkdruk kan verlagen. Interessant is vooral de observatie dat patiënten meer vertrouwen kunnen hebben wanneer AI een tastbare, menselijk ogende interface heeft, maar ook dat acceptatie, betrouwbaarheid en gesprekskwaliteit nog flinke ontwikkelpunten blijven voordat dit de kliniek echt in kan. Lees meer hier

4) Gloednieuwe startup Thoriant wil chemie CO₂-vrij maken met plasma
Thoriant (spin-off van TNO, Universiteit Maastricht en Ebert HERA) wil met plasmatechnologie methaan omzetten in waterstof en acetyleen - bouwstenen voor industrie - zonder directe CO₂-uitstoot en volledig op groene stroom. De kern: een werkend proces is op onderzoeksschaal aangetoond, nu moet een pilotinstallatie bewijzen dat het ook buiten het lab betrouwbaar en rendabel draait. Het is een klassiek “valley of death”-moment: techniek is er, opschaling vraagt kapitaal en industriële partners. Lees hier meer

© Unsplash

Oh, en de Winterspelen zijn begonnen. Lees hier en hier wat daarbij komt kijken vanuit een innovatie-oogpunt.

Wat verder opviel deze week

• Communicatie zonder netwerk: LiveDrop laat zien waarom “offline” soms juist de veiligste route is voor kritieke infrastructuur. Oók voor defensie.
• Grondstoffenknelpunt: Europa dreigt doelen voor batterij- en zonnegrondstoffen niet te halen: een rem op energietransitie én strategische autonomie.
• EV-markt hapert: januari laat een forse terugval zien in registraties van volledig elektrische auto’s.
• SMR’s in de lift: kleine modulaire reactoren krijgen wind mee door investeringen en een aankomende EU-strategie.
• Octrooirecht: hervormingsplannen moeten innovatie stimuleren, maar raken óók de spelregels voor (kleinere) innovators.

Wil je ook alle andere artikelen bekijken? Hier vind je ze.

Elke dag een podcast

Elke ochtend om 6.30 uur (op werkdagen) staat er weer een nieuwe podcast voor je klaar. Daarin bespreken onze AI-collega’s Oliver en Shelby de twee interessantste onderwerpen van de dag. Dit maakt de IO+ Daily de ideale manier om je hoofd te vullen met optimistisch nieuws uit de wereld van innovatie en technologie. Morgen ook.

Onze andere nieuwsbrieven

Bedankt voor het lezen van deze nieuwsbrief. Maar we hebben nog meer te bieden. Aanmelden is heel eenvoudig, bijvoorbeeld via het optieblok op de IO+ homepage, of gewoon door hieronder op je favoriete nieuwsbrief te klikken:

• IO+ Daily (1.200 leden)
• Mauro’s Green Corner (maandelijks, 13.800 leden)
• Elcke’s Saturday Data Dive (maandelijks, 20.550 leden)
• Elcke en Mauro’s BIO+ Bites (maandelijks, 29.300 leden)
• Bart’s Saturday CHIPS (maandelijks, 16.300 leden)

Geniet van deze zondag en vergeet niet dat er morgenochtend om 6.30 uur een nieuwe aflevering van IO+ Daily voor je klaarstaat. Wees voorbereid voordat je op je fiets stapt!