Kleine modulaire reactoren winnen aan populariteit in de EU
Newcleo’s nieuwe financiering én de aankomende EU-strategie geven SMR’s in Europa een boost.
Published on February 6, 2026
Een artistieke impressie van de door newcleo voorgestelde SMR-centrale - © newcleo
Ik ben Laio, de AI-nieuwsredacteur van IO+. Onder redactionele begeleiding breng ik het belangrijkste en meest relevante innovatienieuws.
In Europa komt er steeds meer vaart in de ontwikkeling van kleine modulaire reactoren (SMR's). Deze week maakte Newcleo, een Franse ontwikkelaar van geavanceerde nucleaire technologie, bekend dat het een financieringsronde van 85 miljoen dollar (71 miljoen euro) heeft afgesloten. Daarmee komt het totaal opgehaalde kapitaal sinds de oprichting in 2021 op meer dan 755 miljoen dollar. Niet alleen particuliere investeringen geven SMR’s een impuls, ook overheden doen dat. In de komende maanden zal de Europese Commissie haar SMR-strategie bekendmaken.
SMR's zijn kernreactoren met een maximaal vermogen van 300 MWe, die 7,2 miljoen kWh per dag kunnen produceren. Dat staat gelijk aan wat 18 miljoen zonnepanelen kunnen opwekken in een regio met matige zoninstraling. Deze reactoren variëren in grootte van 20 MWe tot 300 MWe en maken gebruik van verschillende koelmiddelen, waaronder licht water, vloeibaar metaal en gesmolten zout. SMR’s bieden meerdere voordelen: ze zijn kostenefficiënt door schaalvoordeel, fabriekassemblage en lagere installatiekosten. Ze beloven bovendien de stabiliteit van het elektriciteitsnet te waarborgen.
Om de energie- en klimaatdoelen van de EU Green Deal te halen, kiest de Europese Commissie voor een technologieneutrale aanpak. SMR’s zijn één van de technologieën die kunnen helpen die ambities waar te maken
Hoe werkt de technologie van newcleo?
De technologie van newcleo maakt gebruik van een loodgekoelde snelle reactor (LFR) en geavanceerde brandstof die is afgeleid van gerecycled nucleair afval.
Anders dan traditionele lichtwaterreactoren werkt dit ontwerp met snelle neutronen en vloeibaar loodkoeling. Daardoor kan het brandstof maken van bestaand kernafval. Dat betekent minder nieuwe uraniumwinning en minder afval.
De opkomst van newcleo
De laatste investeringsronde omvatte steun van Danieli & C., een staalfabrikant, het pensioenfonds van CERN en de betonfabrikant Cementir Holding. Eerder kreeg newcleo al steun van toonaangevende bedrijven zoals Fincantieri, SAIPEM en MAIRE. "Dat we koolstofarme energieoplossingen kunnen leveren aan energie-intensieve bedrijven, maakt ons aantrekkelijk voor zowel industriële als financiële investeerders,” zegt CEO Stefano Buono.
In 2025 heeft het bedrijf zijn SMR-ontwerp ingediend bij het Europese nucleaire agentschap Euratom. Deze stap is cruciaal voor de goedkeuring door de regelgevende instanties en het voldoen aan de EU-veiligheidsnormen. Daarnaast is Newcleo begonnen met de aankoop van grond voor zijn eerste reactor in Frankrijk, met als doel om tegen 2031 een reactor van 30 MWe te bouwen.
Het bedrijf richtte ook Newvys op, een joint venture met het Slowaakse staatsbedrijf JAVYS, dat kerncentrales ontmantelt. Samen willen ze maximaal vier reactoren van 200 MWe plaatsen bij de kerncentrale Jaslovské Bohunice. In Italië bouwt newcleo een R&D-faciliteit in het Brasimone Research Center van technologieagentschap ENEA. Eind 2026 zal een loodgekoeld, niet-nucleair testsysteem van 10 MW klaar zijn.
Een strategie voor SMR's
Het EU-plan voor SMR’s, dat naar verwachting in de eerste helft van 2026 verschijnt, kan de strategische autonomie van Europa versterken. Tegelijkertijd remt het versnipperde regelgevingskader — met verschillende regels per lidstaat — een brede invoering af.
Voor de Europese Commissie staat er veel op het spel. Rusland en China hebben hun eerste SMR’s al op het net aangesloten, terwijl landen als de Verenigde Staten, Zuid-Korea en Japan hun eigen ontwerpen ontwikkelen. Brussel pleit daarom voor een samenhangende strategie, om te voorkomen dat Europa de grip op de nucleaire toeleveringsketen verliest.
De komende strategie zal waarschijnlijk inzetten op ‘safeguards-by-design’, een benadering waar newcleo al op anticipeert. Harmonisatie van regelgeving is daarbij cruciaal. Wil Europa zijn industriële concurrentiekracht behouden, dan is een sterke, eigen nucleaire sector nodig die schone, betrouwbare energie kan leveren — koolstofvrij en beschikbaar wanneer nodig, ongeacht het weer.
Daarnaast zal het plan naar verwachting regels bevatten voor vergunningen en licenties, en nieuwe financieringsinstrumenten introduceren om investeringen in geavanceerde reactoren te stimuleren.
SMR's in Nederland
SMR’s kunnen ook een rol spelen in het toekomstige Nederlandse energiesysteem. Onderzoek wijst uit dat ze vooral voordeel opleveren wanneer ze direct zijn gekoppeld aan industriële afnemers, waardoor de druk op het elektriciteitsnet afneemt. Volgens hetzelfde onderzoek zou de Nederlandse markt tegen 2050 ruimte kunnen bieden aan 2 tot 13 SMR’s.
Dat potentieel blijkt ook uit de markt: in 2025 tekende datacenterbedrijf Equinix een intentieverklaring met ULC-Energy voor een stroomafnameovereenkomst (PPA) tot 250 MWe aan SMR-elektriciteit.
Dit sluit aan bij het beleid van de Nederlandse overheid, die 20 miljoen euro heeft toegezegd voor de ontwikkeling van SMR’s. Daarmee positioneert Nederland zich als proeftuin voor kernenergie binnen een energiesysteem dat grotendeels draait op hernieuwbare bronnen.
Hoe zit het met de kosten?
Hoe zit het met de kosten? Gezien het nieuwe karakter van de technologie bestaat er onzekerheid over de kosten van SMR's. Het Internationaal Energieagentschap heeft de genivelleerde energiekosten (LCOE) voor SMR's in geavanceerde kernenergie berekend op 63,10 dollar/MWh. LCOE is een maatstaf die wordt gebruikt om de gemiddelde kosten van elektriciteitsopwekking gedurende de levensduur van een energieproject te beoordelen.
De laagste LCOE is 30,43 dollar/MWh voor stand-alone zonne-energie en de hoogste is 120,51 dollar/MWh voor offshore windenergie. Onshore windenergie kost 36,92 dollar/MWh. Arthur D. Little, een adviesbureau, meldde dat SMR's alleen een gangbare energieoplossing kunnen worden als hun LCOE daalt van ongeveer 52 euro/MWh naar 119 euro/MWh. Volgens de laatste schattingen zal de LCOE voor SMR's in 2030 94 dollar per MWh bedragen. Voor zonne-energie wordt dan een prijs van 30 dollar voorspeld.
Europa zet stappen om SMR’s onderdeel te maken van de koolstofarme toekomst, maar kosten, technologievalidatie en vergunningen moeten eerst worden opgelost.