De IO+ week: de toekomst van chips begint bij mensen

Goedemorgen! Bij chips denken we al snel aan miljardeninvesteringen, steeds kleinere structuren en machines die de grenzen van het mogelijke verleggen. Maar afgelopen dinsdag draaide het tijdens de Beethoven Chip Talent Summit in Delft om de mensen die dat allemaal mogelijk maken. Wie ontwerpt die chips, wie bouwt de machines en wie zorgt ervoor dat een briljant idee ook werkelijk werkt? Onderwijs, bedrijfsleven en overheid kwamen bijeen rond een gedeelde opgave: voldoende talent opleiden, aantrekken en behouden. De race om chips is óók een race om mensen. Lees ons verslag van de summit.

Wat mij aanspreekt, is dat die samenwerking inmiddels tastbaar wordt. Studenten uit mbo, hbo en universiteit leren samen in cleanrooms, instellingen delen voorzieningen en bedrijven helpen opleidingen vormgeven. TU Delft-rector Hester Bijl beschrijft hoe Beethoven de verbindingen rond chiptalent verandert. ASML’s Cristina Monteiro voegt daar een duidelijke opdracht aan toe: vertrek met minstens één concrete afspraak. Een nieuwe samenwerking, een uitgebreid programma of een obstakel dat je samen wegneemt. Haar boodschap: technologie bepaalt de toekomst, maar talent maakt haar mogelijk.

© Robèrt Kroonen

Het mooiste voorbeeld daarvan was misschien wel de landelijke opschaling van de Leidse Instrumentmakers School. De 125-jarige LiS deelt haar kennis en opleidingsstandaard met Summa, Firda en ROC van Twente, met als ambitie te groeien naar ongeveer 700 studenten. Dat gaat over veel meer dan extra opleidingsplaatsen. Het gaat over de erkenning dat een instrumentmaker net zo onmisbaar is voor hightech als een onderzoeker of systeemarchitect. De studenten op het podium maakten dat zichtbaar met hun werk én hun enthousiasme. Zoals LiS-directeur Stef Vink het verwoordt: vakmanschap is een mindset.

En na het opleiden begint de volgende opdracht: mensen helpen hun plek te vinden en zich te blijven ontwikkelen. Hans de Jong benadrukt dat kiezen focus brengt en samenwerking mogelijk maakt. De panelgesprekken over onderwijs en de werkvloer brachten daarbij een verfrissende gedachte: een medewerker die naar een ander bedrijf in de sector vertrekt, neemt kennis mee en doet nieuwe ervaring op. Daar kan het hele ecosysteem sterker van worden. Wel vraagt dat om aantrekkelijke loopbanen, mogelijkheden om bij te leren en een warm welkom voor internationaal talent. De mensen achter onze technologische ambities verdienen minstens zoveel aandacht als de technologie zelf.

Dat was ons hoogtepunt van afgelopen week. Maar natuurlijk was er veel meer.

Eindhoven kan niet wachten op een groter stroomnet

De urgentie van netcongestie in Eindhoven? Wethouder Rik Thijs geeft haar een 99 op een schaal van 100. Tijdens de Recharge Eindhoven Hackathon zochten twaalf teams daarom naar ruimte op het bestaande net. Met slimmer aangestuurde warmtepompen, gebouwen die warmte bufferen en beter inzicht in piekverbruik ontstaan mogelijkheden om nu al iets te doen. Netuitbreiding blijft nodig, maar deze ideeën laten zien hoeveel er te winnen valt door anders te kijken naar wat er al ligt.

https://ioplus.nl/en/posts/congestion-pain-eindhoven-cannot-wait-for-a-bigger-power-grid

Een sociaal netwerk waar deskundigheid meetelt

Wat zou er gebeuren als een algoritme meer gewicht gaf aan aantoonbare expertise? Het Italiaanse Ivory probeert het uit. Op dit nieuwe Europese sociale platform krijgen geverifieerde deskundigen meer zichtbaarheid wanneer ze over hun vakgebied praten, zowel in berichten als in reacties. De oprichters willen daarmee een plek creëren waar je nog steeds prettig kunt scrollen, maar vaker iets opsteekt. Een interessant experiment met de vraag welke kennis we online bovenaan zetten.

https://ioplus.nl/en/posts/ivory-a-european-alternative-to-instagram-that-rewards-experts

Ook met €200 miljoen moet je blijven kiezen

Een kapitaalinjectie van €200 miljoen geeft Euclyd ruimte om groot te denken. Maar COO Douwe Groenevelt ziet ook een gevaar: met zoveel middelen wordt het verleidelijk te veel tegelijk te willen. Het Eindhovense chipbedrijf moet dus scherp kiezen, terwijl de AI-markt voortdurend verandert. Groenevelt vertelt hoe Euclyd die combinatie van focus en wendbaarheid zoekt, waarom de High Tech Campus daarvoor een sterke basis biedt en waar hij kansen ziet voor Europese financiering.

https://ioplus.nl/en/posts/200-million-can-be-a-distraction-euclyd-on-focus-and-agility

€125 miljoen om universitaire ideeën verder te brengen

Graduate Ventures lanceert een tweede seedfonds met een beoogde omvang van €125 miljoen; daarvan is al €100 miljoen toegezegd. Het fonds richt zich op jonge bedrijven uit Nederlandse universiteiten, onder meer in AI, deeptech, gezondheidszorg en klimaat. Bekende ondernemers, onder wie Peter Wennink, Frank Slootman en Michiel Muller, doen mee. Naast geld biedt Graduate Ventures toegang tot ervaren ondernemers en hun netwerken: ondersteuning die het verschil kan maken tussen een veelbelovend onderzoeksresultaat en een bedrijf dat klanten bereikt.

https://ioplus.nl/en/posts/graduate-ventures-launches-125m-fund-for-university-startups

Zonnecellen die mee kunnen in een rugzak

Dun, licht en flexibel: de perovskietzonnecellen van Perovion Technologies openen mogelijkheden op plekken waar traditionele panelen lastig toepasbaar zijn. Denk aan gevels, tenten, voertuigen en drones. Minister Stientje van Veldhoven en staatssecretaris Derk Boswijk bezochten de Eindhovense TNO-spin-off om die kansen te bekijken, ook voor Defensie. De technologie moet nog verder worden ontwikkeld en getest, maar de ambitie is helder: een Europese productieketen voor zonnecellen die veel meer oppervlakken bruikbaar maken voor energieopwekking.

https://ioplus.nl/en/posts/government-explores-opportunities-perovskite-cells-in-eindhoven

Toen de AI-assistent zelf met een beter bewijs kwam

TU/e-wiskundige Tom Verhoeff loste met AI een probleem op dat zestig jaar onbewezen was gebleven. Daarna vroeg hij een nieuw model helemaal opnieuw te beginnen. Binnen enkele uren kwam het met nieuwe kernideeën voor een veel korter bewijs. Dat maakt dit verhaal zo fascinerend: de assistent groeit uit tot een zelfstandige probleemoplosser. Het roept ook een menselijke vraag op: wat betekent het voor onze ambitie om ergens beter in te worden, wanneer AI ons steeds vaker voorbijstreeft?

https://ioplus.nl/en/posts/how-a-mathematician-watched-ai-grow-from-servant-to-grandmaster

Meer onderzoekers, maar nauwelijks meer spin-offs

Het aantal onderzoekers bij Nederlandse universiteiten en umc’s groeide tussen 2015 en 2023 met 28%, terwijl het aantal nieuwe academische spin-offs rond de 65 per jaar bleef hangen. Techleaps nieuwe rapport laat daarmee zien hoe moeizaam de stap van wetenschap naar ondernemerschap nog verloopt. Juist deze bedrijven leveren een belangrijke bijdrage aan deeptech en biotech. Veelbelovend onderzoek eerder herkennen, onderzoekers beter begeleiden en ervaren ondernemers betrekken: het zijn concrete aanknopingspunten om meer van onze kennis tot maatschappelijke en economische waarde te brengen.

https://ioplus.nl/en/posts/dutch-science-grows-spin-offs-stall-

Liever luisteren?

De highlights van afgelopen week zijn ook te beluisteren in onze podcast IO+ Weekly:

Onze andere nieuwsbrieven

Bedankt voor het lezen van deze nieuwsbrief. Maar we hebben nog meer te bieden. Aanmelden is heel eenvoudig, bijvoorbeeld via het optieblok op de IO+ homepage, of gewoon door hieronder op je favoriete nieuwsbrief te klikken:

• IO+ Daily (1.200 leden)
• Mauro’s Green Corner (maandelijks, 13.800 leden)
• Elcke’s Saturday Data Dive (maandelijks, 20.550 leden)
• Elcke en Mauro’s BIO+ Bites (maandelijks, 29.300 leden)
• Bart’s Saturday CHIPS (maandelijks, 16.300 leden)

Geniet van je zondag!