Kunnen darmbacteriën 'forever chemicals' verwijderen?
Een Deens bedrijf brengt een capsule met bacteriën op de markt die helpt om 'forever chemicals' uit je lichaam te verwijderen.
Published on March 6, 2026
Illustratie die laat zien hoe darmbacteriën perfluorononaanzuur – een eeuwigdurende chemische stof – ophopen in dichte klonten. © Peter Northrop - MRC Toxicology Unit
Mauro verruilde Sardinië voor Eindhoven en volgt als GREEN+ expert de energietransitie. Hij vertelt data-gedreven verhalen en maakt series over duurzaamheid.
“PFAS-verontreiniging is vergelijkbaar met roken. Het is misschien niet dodelijk, maar het verkort wel degelijk je leven”, zegt Peter Holme Jensen, ceo en medeoprichter van Cambiotics. Het bedrijf is een pionier in de strijd tegen de zogenaamde ‘forever chemicals’, die volgens onderzoek in het bloed van elke Nederlandse burger voorkomen.
Het bedrijf, afkomstig uit Kopenhagen, ontwikkelt een nieuw voedingssupplement dat stoffen via het spijsverteringsproces verwijdert. Onderzoek dat door medeoprichters dr. Anna Lindell en professor Kiran Patil van de MRC Toxicology Unit van de Universiteit van Cambridge op muizen is uitgevoerd, heeft aangetoond dat twee soorten menselijke darmbacteriën PFAS effectief kunnen 'vastklemmen'. Ze helpen om de stoffen uit het lichaam te verwijderen.
Forever chemicals, wetenschappelijk bekend als PFAS (per- en polyfluoralkylstoffen), zijn een groep van duizenden door de mens gemaakte chemicaliën die voorkomen in kookpannen, jassen en voedselverpakkingen. Hun water- en vetafstotende eigenschappen maken ze uniek. Tegelijkertijd maken dezezelfde eigenschappen ze moeilijk afbreekbaar – ze kunnen duizenden jaren in het milieu blijven bestaan.
Door jarenlang intensief gebruik verontreinigen PFAS inmiddels bodem, water en het menselijk lichaam. Ze worden in verband gebracht met gezondheidsproblemen zoals leverschade, schildklierstoornissen en ontwikkelingsproblemen bij kinderen.
Beyond Borders
Innovatie stopt niet bij de grens! In Beyond Borders zetten we disruptieve innovaties wereldwijd in de schijnwerpers die kunnen helpen maatschappelijke uitdagingen in Nederland aan te pakken. Hoe maken ze impact? Hoe kunnen ze helpen?
Wie eiwitten verstoort, verstoort het leven
Cambiotics kweekt bacteriestammen die van nature in de menselijke darmen voorkomen en bewezen effectief zijn in het opnemen van PFAS. De capsules bevatten deze micro-organismen en verwijderen de synthetische stoffen uit het lichaam wanneer ze na een maaltijd worden ingenomen. “Je kunt bacteriën zien als een onderzeeër die door je darmen reist, PFAS opvangt en via de ontlasting uit het lichaam verwijdert,” legt Jensen uit.
Eerder onderzoek laat zien dat het lichaam bepaalde chemische stoffen via bloed, urine of borstvoeding kan uitscheiden. De langeketenvormige PFAS, met sterkere chemische bindingen, blijven langer in het lichaam achter.
“In tegenstelling tot andere giftige stoffen die zich ophopen in lichaamsvet, binden PFAS zich aan eiwitten. Daardoor verstoren ze vrijwel alle processen in het lichaam. Wie eiwitten verstoort, verstoort het leven,” zegt de CEO.
Omdat vrijwel iedereen een zekere hoeveelheid PFAS in zich heeft, zullen de capsules voor iedereen beschikbaar worden. Afhankelijk van de mate van verontreiniging kan een specialist adviseren hoe lang het supplement moet worden gebruikt.
Peter Holme Jensen
Ceo en medeoprichter van Cambiotics
Na zijn doctoraat in de biochemie stortte hij zich in de wereld van de start-ups en richtte hij verschillende ondernemingen op, waaronder Aquaporin en Cambiotics.
Blootstelling van brandweerlieden aan PFAS
Hoewel iedereen wordt blootgesteld aan ‘forever chemicals’, worden sommige groepen meer getroffen dan andere. Brandweerlieden bijvoorbeeld. Blusschuim bevat veel PFAS, net als de uitrusting die hulpverleners dragen, die is ontworpen om water- en brandwerend te zijn.
Onderzoek naar de blootstelling van brandweerlieden aan ‘forever chemicals’ suggereert dat deze een risico op kanker vormen. Een beroepsmatige blootstelling aan PFAS leidt tot hogere concentraties in het bloed en een kortere levensverwachting. Amerikaanse brandweerlieden leven gemiddeld tien jaar korter dan hun landgenoten en velen van hen krijgen kanker.
In dat kader start Cambiotics een klinische studie met een groep brandweerlieden rond Chicago. De studie duurt zes maanden en heeft een cross-overontwerp: de deelnemers krijgen zowel een placebo als de daadwerkelijke behandeling, met een rustperiode ertussen. Jensen verwacht dat deze opzet sterker bewijs zal opleveren.
Het product is (bijna) klaar voor de VS, maar nog niet voor Europa
Ook wil het Deense bedrijf dit jaar de Amerikaanse markt betreden met zijn capsule 46&. De commerciële uitbreiding wordt mogelijk gemaakt door een eerder dit jaar aangekondigde financieringsronde van 4 miljoen euro.
Vanwege de grote verschillen in regelgeving tussen de Verenigde Staten en Europa heeft het team besloten het product eerst in de VS te lanceren. Omdat Cambiotics een natuurlijk ingrediënt gebruikt, moeten de Amerikaanse autoriteiten het product enkele maanden aan een zelfcontroleproces onderwerpen. Het bedrijf heeft een wachtlijst geopend voor geïnteresseerden.
Voor markttoegang in Europa is goedkeuring als nieuw voedselingrediënt vereist: ingrediënten die vóór 1997 nog niet op grote schaal werden geconsumeerd. “Hoewel het ingrediënt natuurlijk is, moet 46& de gebruikelijke goedkeuringsprocedure doorlopen, wat tot drie jaar kan duren. We verwachten dat het product eind 2026 gereed zal zijn, maar pas in 2029 op de Europese markt zal verschijnen,” aldus Jensen.
“Aan de ene kant verspreiden duizenden productielocaties in Europa nog steeds PFAS in het milieu. Aan de andere kant houden langdurige regelgevingsprocessen bedrijven zoals het onze, die natuurlijke oplossingen bieden, buiten de markt,” voegt hij toe.
46& Productillustratie - © AM Copenhagen
PFAS zijn niet meer weg te denken
Jensen, die een doctoraat in biochemie heeft, heeft de afgelopen twintig jaar meerdere bedrijven opgericht. Bij het waterfiltratiebedrijf Aquaporin had hij al te maken gehad met PFAS-verontreiniging.
Een paar jaar geleden, toen hij op zoek was naar een nieuw ondernemingsidee, ging hij ‘speeddaten’ met wetenschappers. Het doel: wetenschap op de markt brengen. “Veel blijft in de laden van de universiteit liggen. Met mijn ervaring weet ik precies wat er nodig is om die kennis om te zetten in een levensvatbaar bedrijf,” zegt hij.
De omvang van het PFAS-probleem en de innovatieve aanpak van de onderzoekers in Cambridge overtuigden hem om aan de slag te gaan. De validiteit van de klinische proeven zal de lakmoesproef voor het bedrijf zijn.
Sinds januari verplicht de herziene EU-drinkwaterrichtlijn de lidstaten om de verontreiniging met ‘forever chemicals’ te tracken, en ervoor te zorgen dat de nieuwe limieten worden nageleefd. Critici vinden de regel onvoldoende, omdat ze de symptomen aanpakken in plaats van de oorzaak.