Klimaatverandering kostte $100 miljard in 2025

Klimaatverandering is niet langer een toekomstig risico, maar is een financiële realiteit geworden. Volgens Munich Re, een van 's werelds grootste herverzekeraars, hebben door het klimaat veroorzaakte natuurrampen in 2025 wereldwijd voor 108 miljard dollar aan verzekerde schade veroorzaakt, waarmee voor het tweede achtereenvolgende jaar de drempel van 100 miljard dollar is overschreden. De totale economische schade bedroeg 224 miljard dollar, wat de groeiende kloof tussen de omvang van de schade en het verzekerde bedrag onderstreept.

Bosbranden, overstromingen en zware onweersbuien waren vorig jaar verantwoordelijk voor bijna alle verzekerde schade. Het patroon is onmiskenbaar: klimaatverandering versterkt extreme weersomstandigheden, waardoor zowel de frequentie als de ernst van gebeurtenissen toeneemt – en de financiële gevolgen escaleren mee.

Munich Re is een herverzekeraar die verzekeringen aanbiedt aan verzekeringsmaatschappijen. Primaire verzekeraars kopen herverzekeringen om een deel van hun risico af te wentelen. Herverzekeringen fungeren als een vangnet, dat grote verliezen opvangt en de winstvolatiliteit voor primaire verzekeraars vermindert.

Van zeldzame rampen tot aanhoudende verliezen

Wat de verliezen van vandaag zo alarmerend maakt, is niet alleen hun omvang, maar ook hun samenstelling. De verzekeringssector was van oudsher ontworpen om zeldzame rampen met grote gevolgen op te vangen. Nu wordt de sector overweldigd door de opeenstapeling van zogenaamde ‘secundaire gevaren’ – zware convectieve stormen, overstromingen en bosbranden – die herhaaldelijk en in verschillende regio's toeslaan.

In 2025 waren deze secundaire gevaren verantwoordelijk voor het grootste deel van de wereldwijde verliezen. Alleen al zware convectieve stormen waren verantwoordelijk voor meer dan 40% van de verzekerde verliezen, terwijl bosbranden in Los Angeles 40 miljard dollar aan verzekerde verliezen veroorzaakten, waarmee ze de duurste bosbranden ooit waren.

Klimaatverandering zet de herverzekeringsbuffer onder druk

Herverzekering fungeert als de financiële schokdemper van het verzekeringssysteem, waardoor primaire verzekeraars catastrofale risico's kunnen overdragen en hun balansen kunnen stabiliseren. Maar klimaatverandering ondermijnt de aannames die aan dit model ten grondslag liggen.

De gevolgen reiken veel verder dan alleen de balansen. Naarmate het aantal claims toeneemt, reageren verzekeraars met hogere premies, strengere acceptatievoorwaarden en in sommige gevallen zelfs volledige terugtrekking uit risicovolle regio's. Dit leidt tot zogenaamde ‘verzekeringswoestijnen’, waar huishoudens en bedrijven geen betaalbare dekking kunnen krijgen.

De sector erkent steeds meer dat het simpelweg overdragen van risico's niet langer voldoende is. De focus verschuift naar risicobeperking en veerkracht – van verbeterde klimaatmodellen en parametrische verzekeringsproducten tot stimulansen voor klimaatadaptieve infrastructuur.

Regelgevers versnellen deze verschuiving. In de Europese Unie verplicht Solvency II verzekeraars nu om klimaatstresstests uit te voeren en transitieplannen te publiceren die zijn afgestemd op netto-nuluitstoot in 2050. Wereldwijd heeft de International Association of Insurance Supervisors (IAIS) haar kernprincipes uitgebreid, waardoor regelgevers in meer dan 200 rechtsgebieden worden aangespoord om de blootstelling van verzekeraars aan klimaatgerelateerde risico's te beoordelen.

De wereldwijde verzekeringskloof

Tijdens COP30 in Brazilië waarschuwden kleinere eilandstaten opnieuw dat klimaatschade hun economieën al verwoestend treft. Toch blijft de wereldwijde reactie van verzekeraars zeer ongelijk. In de eerste helft van 2025 was meer dan 90% van de wereldwijde verzekerde schade voor rekening van de Verenigde Staten – niet omdat dit land de meeste schade leed, maar omdat een groot deel van het Zuiden gevaarlijk onderverzekerd blijft.

Er zijn echter ook innovaties in opkomst. In Afrika ondersteunt de African Trade and Investment Development Insurance (ATIDI) klimaatbestendige infrastructuur, zoals waterretentiesystemen. In Latijns-Amerika is de dekking van microverzekeringen snel uitgebreid en bereikt deze in 2023 meer dan 1,1 miljoen mensen, met parametrische polissen die automatisch uitkeren wanneer aan bepaalde weersomstandigheden wordt voldaan.

Er is een nieuwe norm vastgesteld

Nu verzekeraars hun modellen herzien, staan overheden en markten voor een moeilijke keuze: nu investeren in veerkracht en mitigatie, of doorgaan met het opvangen van steeds grotere verliezen in een wereld die sneller opwarmt dan hun financiële systemen zich kunnen aanpassen.