Innovatie in Brainport: waarom zoveel goede ideeën toch stranden

Gastbijdrage van Marc Maas, Reversed

Marc Maas

Innovatie is het kloppend hart van Brainport. Tegelijkertijd blijft één getal me bezighouden: ongeveer 80% van de nieuwe producten faalt in de markt. Dat percentage is al jaren hardnekkig en verandert nauwelijks.

Niet omdat bedrijven domme dingen doen. Integendeel. De maakbedrijven die ik sprak zijn slim, technisch sterk en gedreven. Maar ergens tussen idee en markt gaat het vaak mis.

Vanuit die nieuwsgierigheid ben ik op eigen initiatief het Innovatie Onderzoek Brainport gestart. In 2025 sprak ik uitgebreid met twaalf innovatiemanagers, R&D-managers, CTO’s en founders van maakbedrijven in de regio. Niet over modellen of theorieën, maar over hun dagelijkse praktijk: successen, mislukkingen en twijfel.

Dit zijn de drie belangrijkste lessen die daaruit naar voren kwamen, met name relevant voor start-ups en maakbedrijven die hun innovatiekracht willen vergroten.

Les 1 – Innovatie is geen rechte lijn, maar dat ontslaat je niet van koers

In theorie ziet innovatie er overzichtelijk uit. In de praktijk beschrijven vrijwel alle deelnemers hetzelfde beeld: een kronkelweg.

Plannen schuiven. Prioriteiten botsen. Sales trekt aan ideeën, R&D wil het eerst goed doen. En onderweg ontstaan nieuwe inzichten en kansen die ook aandacht vragen.

Wat opvalt: de bedrijven die hier beter mee omgaan, proberen de chaos niet weg te organiseren, maar brengen er ritme in. Ze accepteren dat innovatie beweegt, maar bouwen wel vaste momenten in om bewust te kiezen: doorgaan, pauzeren of stoppen.

Zonder dat ritme gebeurt één van twee dingen. Alles wordt ad hoc en versnipperd, of innovatie verzandt in overleg en voorzichtigheid.

Succesvolle innovators kiezen daarom niet voor een dichtgetimmerde roadmap, maar voor heldere afspraken over eigenaarschap, besluitvorming en focus. Dat blijkt geen luxe, maar een randvoorwaarde om vooruit te komen.

Les 2 – De meeste mislukkingen beginnen met te vroeg bouwen

Dit is misschien wel het meest confronterende inzicht uit het onderzoek: teams gaan structureel te snel bouwen.

Niet omdat ze niet klantgericht willen zijn, maar omdat de organisatie daarom vraagt. Er is salesdruk, enthousiasme over een idee, technische nieuwsgierigheid. En voor je het weet zit je al in tekeningen, prototypes of tooling, terwijl het onderliggende probleem nog niet scherp is.

Wat het lastig maakt: klanten weten meestal niet welke oplossingen ze nodig hebben, maar bedrijven praten of vragen vaak wel in die oplossingstaal.
Klanten weten wél waar ze last van hebben, wat hen frustreert en wat ze proberen te bereiken. Maar het is, zeker voor product- en tech-experts, ontzettend moeilijk om gesprekken zo te voeren dat die échte behoeften boven tafel komen.

Juist daar gaat het vaak mis. Bedrijven luisteren wel, maar stellen niet altijd de juiste vragen. Het gevolg is dat er oplossingen worden gebouwd voor aannames, niet voor werkelijke problemen.

De bedrijven die hier bewuster mee omgaan, investeren expliciet tijd in begrijpen vóór bouwen. Observeren, doorvragen, meekijken in de praktijk. Dat kost tijd, maar bespaart uiteindelijk veel geld, herwerk en teleurstelling.

Voor startups in Brainport ligt hier een enorme kans. Juist in de vroege fase kun je het verschil maken door minder te bouwen en meer te begrijpen.

Les 3 – Het succes zit niet in de hardware, maar in de schil eromheen

Een derde rode draad uit de gesprekken: het succes zit niet in de hardware, maar in de schil eromheen.

Onboarding, service, software, installatie, support, verdienmodel. Samen bepalen ze of een product daadwerkelijk gebruikt wordt en waarde oplevert.

Toch zien veel maakbedrijven dat deze schil pas laat aandacht krijgt. Eerst moet het product werken, daarna komt de rest wel.

De deelnemers die succesvoller zijn, draaien dit om. Zij denken vanaf het begin na over de totale beleving:

• Hoe begrijpt een klant wat dit product voor hem betekent?
• Wat gebeurt er na de verkoop?
• Waar zit gemak en waar ontstaat frictie?

Een opvallend inzicht: hoe technischer het product, hoe belangrijker die schil wordt. Niet omdat de techniek minder belangrijk is, maar omdat klanten het verschil niet meer maken op specificaties alleen.

Voor start-ups is dit misschien wel de belangrijkste les. Als je alleen focust op je product, laat je waarde liggen. De markt koopt geen features, maar oplossingen die passen in het dagelijks leven van mensen.

Tot slot: innovatie vraagt meer luisteren dan overtuigen

Wat me het meest bijbleef uit dit onderzoek, is hoe vaak luisteren werd genoemd en hoe moeilijk dat tegelijk is. Luisteren kost tijd. Het levert geen directe output op. En het botst soms met de drang om snel vooruitgang te laten zien.

Toch laten de gesprekken zien dat bedrijven die structureel investeren in begrip, ritme en samenhang, hun innovaties beter laten landen. Niet perfect en niet zonder fouten, maar wel met meer kans op succes.

Als Brainport ergens in kan groeien, dan is het daar. Minder aannames, meer inzicht. Minder bouwen uit enthousiasme, meer bouwen vanuit begrip.

Dat is geen pleidooi voor vertraging. Het is een pleidooi voor slimmere keuzes.

Het volledige Innovatie Onderzoek Brainport is hier te downloaden en bevat uitgebreide analyses en letterlijke quotes uit de gesprekken.