De Post-it: soms is een toepassing waardevoller dan de uitvinding
In een serie blogposts geeft Marco Coolen een inkijkje in zijn werk als Nederlands en Europees octrooigemachtigde bij AOMB.
Published on September 13, 2026
Marco, octrooi-expert bij AOMB sinds 2013, deelt op IO+ zijn expertise op over octrooien: hoe ze werken, waarom ze belangrijk zijn en wanneer ze hun waarde verliezen.
Vraag mensen naar de geschiedenis van de Post-it en je krijgt meestal hetzelfde verhaal. Een onderzoeker bij 3M, Spencer Silver, ontwikkelde per ongeluk een lijm die eigenlijk niet sterk genoeg was. Jaren later zag collega Art Fry daar een toepassing voor. Samen legden ze de basis voor een van de succesvolste kantoorproducten ooit.
Mooi verhaal. Maar wat mij aan de Post-it blijft fascineren, zit ergens anders. Niet in de toevallige ontdekking. Maar in de manier waarop intellectueel eigendom hier werkte.
De 100ste van Marco
Dit is de honderdste column van Marco Coolen op zijn vaste plek op zondagochtend. Lees hier het interview dat we met hem hadden om even bij deze mijlpaal stil te staan.
Het begint met het basispatent op de herpositioneerbare lijm. Die lijm had een bijzondere eigenschap: hij hechtte goed genoeg om ergens op te blijven zitten, maar liet zich ook weer losmaken zonder schade achter te laten. Technisch gezien was dat een interessante vinding en daarop werd bescherming verkregen.
Veel ondernemers zouden op dat moment denken: klaar. De technologie is beschermd. De klus is geklaard. Maar daar stopte het verhaal niet. Want een slimme technologie is nog geen succesvol product. De echte doorbraak kwam pas toen iemand bedacht dat je die lijm kon gebruiken voor een notitieblaadje dat bleef plakken, maar ook weer verplaatst kon worden. Wat vandaag vanzelfsprekend klinkt, was destijds allesbehalve logisch. Tot dat moment bestond er immers geen markt voor zelfklevende memoblaadjes.
En juist die toepassing bleek zó vernieuwend dat er ook bescherming voor kon worden verkregen. Dat maakt de Post-it juridisch interessant. Veel ondernemers kijken naar innovatie alsof die altijd begint bij een nieuwe technologie. Een nieuwe machine. Een nieuw materiaal. Een nieuw algoritme. Maar vaak ontstaat de grootste waarde pas wanneer iemand ontdekt wat je met die technologie kunt doen.
Een bestaande techniek kan namelijk ineens een compleet nieuwe betekenis krijgen in een andere context. Dat zie je niet alleen bij de Post-it. Veel succesvolle innovaties zijn eigenlijk slimme combinaties van bestaande bouwstenen. De afzonderlijke onderdelen waren al bekend. De toepassing niet. En precies daar ontstaat soms ruimte voor nieuwe bescherming.
Dat is ook de reden waarom ik ondernemers vaak aanmoedig om breder naar hun innovaties te kijken. Niet alleen naar de techniek zelf, maar ook naar de manier waarop die wordt ingezet. Misschien zit de echte vernieuwing niet in het materiaal. Niet in het proces. Niet in de software. Maar in de toepassing. In de combinatie.
Of in een product dat een bestaand technisch principe opeens oplost voor een probleem waar nog niemand eerder aan dacht. De Post-it laat dat prachtig zien. De meeste mensen zien een geel papiertje. 3M zag een nieuwe toepassing. En juist die toepassing groeide uit tot een wereldwijde markt. Dat is misschien wel de belangrijkste les van deze uitvinding. Innovatie gaat niet altijd over iets compleet nieuws bedenken. Soms gaat het over iets bestaands op een compleet nieuwe manier gebruiken. En heel soms blijkt die toepassing uiteindelijk waardevoller dan de oorspronkelijke uitvinding zelf.
De wereld van de octrooien
Aan de hand van Nederlands en Europees octrooigemachtigde Marco Coolen (AOMB) krijgen we een beter inzicht in de wereld van octrooien. Hoe werkt het, waarom zijn ze belangrijk, maar ook: wanneer verliezen ze hun nut?