De IO+ Week - De chip is Europees. Blijft het bedrijf dat ook?

Soms verschijnt er nieuws dat groter is dan het bedrag in de kop. De ruim € 200 miljoen die de Eindhovense AI-chipstartup EUCLYD deze week ophaalde, is daarvan een goed voorbeeld. Natuurlijk is zo’n financieringsronde indrukwekkend. Maar belangrijker is wat erachter schuilgaat: een serieuze Europese poging om opnieuw zeggenschap te krijgen over de infrastructuur waarop kunstmatige intelligentie draait. De samenwerking met geheugenspecialist FMC uit Dresden versterkt dat verhaal. Europa bouwt hier niet alleen aan een chip, maar aan een eigen keten van rekenkracht, geheugen en energieslimme AI-systemen.

Dat is geopolitiek van grote betekenis. Wie de hardware, datacenters en cruciale onderdelen van AI beheerst, bepaalt uiteindelijk onder welke voorwaarden die technologie kan worden gebruikt. Voor Europa gaat het dus niet alleen om economische groei, maar ook om defensie, gezondheidszorg, banken, overheden en de bescherming van gevoelige data. EUCLYD laat zien dat Europa niet gedoemd is om uitsluitend Amerikaanse AI-modellen op Aziatische chips te laten draaien. Met onze kennis van halfgeleiders, systeemtechniek en energie-efficiëntie kunnen we wel degelijk een eigen positie opeisen.

Er knaagt iets

Toch knaagt er ook iets. €200 miljoen is naar Europese maatstaven een uitzonderlijk bedrag, maar in de wereldwijde AI-race is het vooral een toegangsbewijs. Als EUCLYD slaagt, volgen vrijwel zeker nieuwe rondes waarvoor nog veel grotere bedragen nodig zijn. Dan lonken Silicon Valley en de rest van de Verenigde Staten, met diepere kapitaalmarkten, grote klanten en investeerders die gewend zijn miljarden in één technologische weddenschap te steken. De Europese Commissie erkent in haar startup- en scale-upstrategie zelf dat juist toegang tot groeikapitaal een structurele Europese zwakte is.

Daarom kunnen we de verantwoordelijkheid voor Europese soevereiniteit niet alleen bij Bernardo Kastrup en zijn team neerleggen. Als wij willen dat EUCLYD Europees blijft, moet Europa niet alleen trots applaudisseren, maar ook blijven investeren, launching customers organiseren en zorgen dat intellectueel eigendom, beslissingsmacht en hoogwaardige werkgelegenheid hier verankerd blijven. Deze week mogen we vieren dat Europa nog meespeelt. Daarna begint het moeilijkste deel: ervoor zorgen dat het ook zo blijft.

Hier een selectie van onze artikelen over de Europese droom van Euclyd:

https://ioplus.nl/nl/posts/na-ronde-van-200m-werkt-euclyd-met-fmc-aan-soevereine-ai

https://ioplus.nl/nl/posts/eindhovense-ai-startup-euclyd-haalt-ruim-200m-op

https://ioplus.nl/nl/posts/wat-samsungs-investering-in-euclyd-zegt-over-europas-dominantie

https://ioplus.nl/nl/posts/bernardo-kastrup-ziet-voor-europa-nog-n-kans-in-de-ai-race

https://ioplus.nl/nl/posts/hoe-een-europese-droom-zou-kunnen-botsen-op-financile-realiteit-

Maar vanzelfsprekend was er meer te melden deze week. Hier een selectie:

Trumps lange arm reikt tot diep in de Europese digitale infrastructuur

Een Amerikaanse terreurlijst, een bericht op X en een zenuwachtige beheerder van het .org-domein waren voldoende om een Italiaanse non-profit vrijwel van het internet te laten verdwijnen. Het verhaal van Autistici/Inventati laat pijnlijk zien hoe afhankelijk Europa nog altijd is van Amerikaanse infrastructuur en regelgeving. Digitale soevereiniteit klinkt soms abstract, totdat één besluit in Washington ervoor zorgt dat Europese websites, bankrekeningen en betaaldiensten worden afgesloten.

https://ioplus.nl/nl/posts/trumps-lange-arm-hoe-een-vs-lijst-een-italiaanse-site-velde

Bij de eerste fabriek is optimisme een risico

Een baanbrekende technologie ontwikkelen is één ding; haar voor het eerst op industriële schaal laten werken, is iets heel anders. Uit onderzoek van Invest-NL en AFRY naar First-of-a-Kind-projecten blijkt dat planningen, kosten en integratieproblemen vrijwel structureel worden onderschat. Niet de techniek zelf, maar onrealistische aannames vormen vaak het grootste gevaar. Wie werkelijk wil opschalen, moet dus niet minder ambitieus, maar wel veel realistischer worden.

https://ioplus.nl/nl/posts/first-of-a-kind-projecten-waarom-realisme-wint-van-optimisme

Eerst afkoelen, dan pas verzenden

Veel online bedreigingen ontstaan in een paar seconden van woede, terwijl de gevolgen jarenlang kunnen doorwerken. Merien ten Houten stelt daarom een digitale afkoelperiode voor: laat een lokaal AI-model dreigende berichten herkennen en houd ze dertig tot zestig minuten tegen. De gebruiker behoudt uiteindelijk het recht om het bericht te versturen, maar moet daar na de eerste emotie bewust opnieuw voor kiezen. Een interessante tussenweg tussen nietsdoen en censuur.

https://ioplus.nl/nl/posts/een-rem-op-online-haat-afkoelen

Een innovatieland dat te weinig investeert

Nederland scoort uitstekend op digitalisering, AI en innovatie, maar blijft ver achter als het om daadwerkelijke investeringen gaat. Volgens hoogleraar Cees van Beers wordt groei afgeremd door netcongestie, stikstofproblemen, ruimtegebrek en hoge kosten. Goede kennis en veel patenten zijn niet genoeg: zonder kapitaal en de juiste randvoorwaarden bereiken uitvindingen de markt niet en dreigt Nederland zijn sterke positie alsnog kwijt te raken.

https://ioplus.nl/nl/posts/innovatief-nederland-investeert-te-weinig-nederland-zal-dalen

Axelera brengt Europa naar de serverruimte

Ook Axelera AI bouwt vanuit Nederland aan een alternatief voor de dominantie van Nvidia. De tweede generatie chip van het bedrijf heet veelzeggend Europa en brengt energiezuinige AI-inferentie van de netwerkrand naar bedrijfsservers en datacenters. Met inmiddels meer dan zeshonderd klanten laat Axelera zien dat Europese AI-hardware niet alleen een strategische ambitie is, maar steeds nadrukkelijker een commercieel product.

https://ioplus.nl/nl/posts/axelera-ai-gaat-strijd-aan-met-nvidia-met-nieuwe-europa-chip

Van Willy Wortel naar een eigen R&D-ruimte

Luci Santema wist als kind al dat ze uitvinder wilde worden. Ze las de avonturen van Willy Wortel, bouwde haar eigen oplossingen en ging bij mensen langs om kleine problemen voor hen op te lossen. Nu ontwikkelt ze met Ziemi biomotion-verlichting die de bewegende benen van fietsers beter zichtbaar maakt. Een prachtig en persoonlijk verhaal over nieuwsgierigheid, ondernemerschap en een kinderdroom die uiteindelijk een eigen R&D-ruimte opleverde.

https://ioplus.nl/nl/posts/de-vrouw-achter-ziemi-wist-als-kind-al-dat-ze-zou-uitvinden

Luci Santema

Meer ruimte op het stroomnet dankzij de wind

Netcongestie gaat niet alleen over te weinig kabels, maar ook over de temperatuur die hoogspanningslijnen veilig aankunnen. Het Estse Gridraven voorspelt daarom heel precies hoeveel wind er rond afzonderlijke delen van een elektriciteitslijn staat. Zelfs een lichte bries kan de veilige transportcapaciteit sterk vergroten. Met zulke voorspellingen kunnen netbeheerders beter gebruikmaken van de infrastructuur die er al ligt.

https://ioplus.nl/nl/posts/waarom-windvoorspellingen-d-oplossing-zijn-voor-netcongestie

Fred Roozeboom is nog lang niet uitgepionierd

Fred Roozeboom is 74, maar van rustiger aan doen wil hij weinig weten. De emeritus hoogleraar en voormalig Philips-onderzoeker ontvangt binnenkort een prestigieuze onderscheiding van The Electrochemical Society. Ondertussen adviseert hij startups, schrijft hij handboeken en werkt hij aan toepassingen van atoomlaagdepositie tegen PFAS. Zijn drijfveer is nog altijd dezelfde: pure nieuwsgierigheid.

https://ioplus.nl/nl/posts/fred-roozeboom-74-blijft-rusteloos-pionieren

Fred Roozeboom © IO+

Nederlandse waterkennis krijgt een nieuwe betekenis

Nederlandse waterinnovatie draait allang niet meer alleen om hogere dijken. Van een waterkering die automatisch met de rivier meestijgt tot sponssteden, waterhergebruik, voorspellende software en natuurgestuurde kustbescherming: de nieuwste oplossingen combineren technologie met landschap, bestuur en lokale kennis. Daarmee verandert ook ons internationale aanbod. We exporteren niet simpelweg een Nederlands kunstwerk, maar een manier om met steeds grilliger water om te gaan.

https://ioplus.nl/nl/posts/7-nederlandse-waterinnovaties-voor-een-nieuwe-wereld

Liever luisteren?

De highlights van afgelopen week zijn ook te beluisteren in onze podcast IO+ Weekly:

Onze andere nieuwsbrieven

Bedankt voor het lezen van deze nieuwsbrief. Maar we hebben nog meer te bieden. Aanmelden is heel eenvoudig, bijvoorbeeld via het optieblok op de IO+ homepage, of gewoon door hieronder op je favoriete nieuwsbrief te klikken:

• IO+ Daily (1.200 leden)
• Mauro’s Green Corner (maandelijks, 13.800 leden)
• Elcke’s Saturday Data Dive (maandelijks, 20.550 leden)
• Elcke en Mauro’s BIO+ Bites (maandelijks, 29.300 leden)
• Bart’s Saturday CHIPS (maandelijks, 16.300 leden)

Geniet van je zondag!