Cloudflare dreigt Italië te verlaten vanwege boete van €14 mln

Het leek een routinekwestie over auteursrechten, maar het is uitgegroeid tot een geopolitiek conflict. De Amerikaanse netwerkgigant Cloudflare heeft een ongekend ultimatum gesteld aan de Italiaanse overheid. Als reactie op een boete van de toezichthouder AGCOM dreigt CEO Matthew Prince de stekker uit de Italiaanse activiteiten te trekken. Dit zou betekenen dat de cyberbeveiliging voor de aanstaande Olympische Winterspelen in Milaan-Cortina wegvalt. Deze ruzie legt genadeloos de scheve machtsverhoudingen bloot in onze digitale wereld. Terwijl Europa probeert zijn digitale soevereiniteit te bevechten met wetgeving, laten Amerikaanse techreuzen zien wie er werkelijk aan de knoppen draait.

De escalatie rondom 'Piracy Shield'

De kern van het conflict is het Italiaanse 'Piracy Shield'. Dit is een systeem dat is opgezet om illegale streams van live sportwedstrijden, zoals voetbal uit de Serie A, aan te pakken. De wet verplicht internetproviders om gemelde piraterij-sites binnen dertig minuten te blokkeren. De Italiaanse toezichthouder AGCOM eist dat ook Cloudflare hieraan meewerkt via hun publieke DNS-dienst, bekend als 1.1.1.1. Omdat Cloudflare volgens AGCOM in gebreke bleef, legde de waakhond een boete op van ruim 14 miljoen euro.

Voor een bedrijf met de omvang van Cloudflare lijkt dit bedrag wellicht klein. Het vertegenwoordigt echter één procent van hun wereldwijde jaaromzet. Dat is aanzienlijk meer dan wat het bedrijf in heel Italië verdient. Ceo Matthew Prince reageerde furieus op het sociale mediaplatform X. Hij noemt de maatregel disproportioneel en stelt dat AGCOM opereert zonder eerlijk proces. Volgens Prince wordt zijn bedrijf gedwongen tot censuur op basis van verzoeken die niet door een rechter zijn getoetst. Het conflict laat zien hoe nationale wetgeving botst met de realiteit van een wereldwijd opererend netwerk.

Technische onmogelijkheid of onwil?

Cloudflare voert niet alleen een juridisch, maar vooral een technisch verweer. Het bedrijf stelt dat het blokkeren van specifieke content via een DNS-resolver onuitvoerbaar is zonder nevenschade. Een DNS-dienst vertaalt domeinnamen naar IP-adressen. Als je op dat niveau blokkeert, raak je vaak meer dan alleen de illegale stream. Veel websites delen namelijk dezelfde infrastructuur en IP-adressen. Een blokkade kan daardoor onbedoeld legitieme websites onbereikbaar maken voor onschuldige gebruikers.

Dit is geen theoretisch scenario. In 2024 leidde het Piracy Shield-systeem al tot een incident waarbij Google Drive per ongeluk werd geblokkeerd in Italië. Cloudflare waarschuwt dat het filteren van hun 200 miljard dagelijkse DNS-verzoeken het internetverkeer ernstig zou vertragen. Bovendien stelt Prince dat een blokkade in Italië technische gevolgen kan hebben voor hun wereldwijde netwerk. Hij weigert daarom fundamentele architectuur aan te passen voor één nationale toezichthouder die volgens hem handelt namens een 'kliek van media-elites'. De discussie verschuift hiermee van auteursrecht naar de stabiliteit van het open internet.

De nucleaire optie: Italië op zwart

De reactie van Cloudflare gaat veel verder dan een juridisch beroep. Het bedrijf dreigt met een 'digitale verschroeide aarde'-tactiek. Prince heeft aangekondigd dat hij overweegt alle servers uit Italiaanse steden te verwijderen. Ook wil hij stoppen met geplande investeringen in het land. Het meest pijnlijke drukmiddel is echter de veiligheid van de Olympische Winterspelen van 2026 in Milaan-Cortina. Cloudflare levert hiervoor pro bono cyberbeveiliging. Prince dreigt deze bescherming in te trekken.

Daarnaast zouden miljoenen Italiaanse gebruikers hun toegang tot de gratis diensten van Cloudflare kunnen verliezen. Dit ultimatum toont de enorme afhankelijkheid van één Amerikaanse partij aan. Als Cloudflare vertrekt, wordt de Italiaanse digitale infrastructuur trager en kwetsbaarder voor cyberaanvallen. Het is een machtsvertoon dat zelden zo openlijk wordt gespeeld. Het zet de Italiaanse politiek voor het blok: handhaven ze hun wet met het risico op digitale chaos, of buigen ze voor een tech-ceo uit San Francisco?

Europa's worsteling met digitale soevereiniteit

Deze ruzie staat niet op zichzelf. Het past in een breder patroon waarin Europa grip probeert te krijgen op het digitale domein. De Europese Commissie kijkt met argusogen naar de Italiaanse aanpak. Brussel heeft zelfs formele zorgen geuit dat het Piracy Shield in strijd kan zijn met de Digital Services Act (DSA). De Commissie vreest dat de snelheid van het systeem en het gebrek aan rechterlijk toezicht de rechten van Europese burgers ondermijnen. Het is ironisch dat een Italiaanse poging om wetten te handhaven, botst met zowel Amerikaanse bedrijven als Europese regels.

Toch is de kern van het probleem infrastructureel. Europa heeft jarenlang toegestaan dat vitale onderdelen van het internet in handen kwamen van Amerikaanse partijen. Hierdoor zijn we nu onderworpen aan Amerikaanse wetgeving zoals de CLOUD Act, of aan de grillen van een ceo die het oneens is met lokaal beleid. Zolang Europa geen eigen robuuste infrastructuur heeft, blijft 'digitale soevereiniteit' een papieren tijger. De dreiging van Cloudflare maakt pijnlijk duidelijk dat de echte macht ligt bij degene die de servers beheert.

Het belang van Europese alternatieven

Dit incident onderstreept de noodzaak van de missie waar we op IO+ al langer op hameren: de diversificatie van onze digitale keten. In onze serie 'Het Europese Alternatief' lieten we al zien dat er wel degelijk krachtige Europese spelers zijn. Voor CDN- en DNS-diensten zijn we niet veroordeeld tot Cloudflare. Bedrijven zoals het Franse OVHcloud, het Sloveense Bunny.net of het Duitse Myra Security bieden vergelijkbare prestaties.

Deze partijen vallen onder Europese jurisdictie en respecteren de GDPR. Ze zijn minder geneigd om politieke spelletjes te spelen met de veiligheid van vitale infrastructuur. Het overstappen naar Europese aanbieders is niet langer alleen een kwestie van privacy of principes. Het is nu ook een kwestie van bedrijfscontinuïteit en nationale veiligheid geworden. Een land of bedrijf dat afhankelijk is van een leverancier die dreigt met vertrek bij een juridisch geschil, neemt een onverantwoord risico.

Blik vooruit: Een precedent voor de toekomst

De afloop van dit conflict zal bepalend zijn voor de toekomstige verhoudingen op het internet. Cloudflare is van plan de boete aan te vechten bij de rechter. Tegelijkertijd zoekt ceo Prince steun bij de Amerikaanse politiek, waaronder de regering-Trump. Hiermee wordt een technisch geschil definitief een diplomatieke kwestie. Als Italië toegeeft, is het hek van de dam voor andere techbedrijven om nationale wetgeving te negeren.

Als Cloudflare daadwerkelijk vertrekt, zal Italië gedwongen worden om versneld alternatieve infrastructuur op te tuigen. Dit kan, hoe pijnlijk ook op de korte termijn, de katalysator zijn die Europa nodig heeft. Het dwingt ons om te investeren in onze eigen digitale autonomie, in plaats van deze te huren van overzee. De komende maanden zullen uitwijzen of Europa bereid is de prijs voor echte soevereiniteit te betalen.