Zweedse startup bouwt met Nederlandse hulp nieuwe AI-chipmachine

De Zweedse halfgeleider-startup AlixLabs heeft een intentieverklaring (MoU) ondertekend met de Nederlandse hightechfabrikant VDL ETG Projects om zijn baanbrekende technologie voor het aanbrengen van patronen op chips op industriële schaal toe te passen — een stap die de rol van de regio Eindhoven als spil in de Europese ambities op het gebied van halfgeleiders versterkt.

De overeenkomst is gericht op het bevorderen van de productie van AlixLabs' APS™-apparatuur (Atomic Pitch Splitting), waarbij VDL ETG Projects een sleutelrol speelt bij de ontwikkeling en productie van de industriële gereedschappen.

De technologie vindt zijn oorsprong in een toevallige ontdekking. In 2015 voerde Jonas Sundqvist, oprichter en ceo van AlixLabs, experimenten uit in het Nano Lab van de Universiteit van Lund, toen een mislukte poging om microscopisch kleine draden te verkleinen onverwacht resulteerde in twee dunnere, gesplitste draden. Sundqvist, een veteraan bij chipfabrikanten Infineon en Qimonda, zag onmiddellijk het potentieel ervan in: een proces dat tot wel vijf complexe productiestappen zou kunnen vervangen door slechts één.

Een efficiënter fabricageproces voor halfgeleiders

APS™ is ontworpen om cruciale uitdagingen bij de fabricage van de volgende generatie halfgeleiders aan te pakken door nauwkeurige pitch-splitting mogelijk te maken via etsen op atomaire schaal — een kostenefficiënt en energiebewust alternatief voor de steeds complexere multi-patterning en lithografie op basis van extreem ultraviolet licht.

De samenwerking met VDL is geen toeval. “In Zweden bouwen we straaljagers en Volvo's, maar geen chipmachines”, vertelde Sundqvist aan het FD. “Het geheime ingrediënt voor chipmachines bevindt zich in Nederland. Als je met de besten van Europa wilt werken, moet je in de regio Eindhoven zijn.”

Het partnerschap krijgt ook sterke financiële steun uit Nederland. De in Amsterdam gevestigde durfkapitaalonderneming ForwardOne is een belangrijke investeerder, en Arthur van der Poel – voormalig ceo van de chipdivisie van Philips en ex-voorzitter van de raad van commissarissen van ASML – zit in de adviesraad van AlixLabs.

Een nieuwe kijk op de Europese chipvoorziening

De technologie van deze start-up zou wel eens grote gevolgen kunnen hebben voor de Europese chipvoorziening. Bestaande nanometerfabrieken, zoals GlobalFoundries in Dresden of de nieuwe TSMC-fabriek in Duitsland, zouden mogelijk kunnen worden gemoderniseerd met behulp van de machines van AlixLabs om AI-chips te produceren — zonder dat daarvoor de investering van 20 miljard euro nodig is die vereist is om een nieuwe, geavanceerde fabriek vanaf de grond op te bouwen.

AlixLabs is momenteel in gesprek met drie grote potentiële klanten in Azië en streeft ernaar om begin 2027 de eerste machines in fabrieken te installeren voor testdoeleinden, met volledige massaproductie gepland voor 2029. Het bedrijf haalde eind vorig jaar 15 miljoen euro op, inclusief een investering van het Japanse Canon, wat naar verwachting deuren zal openen op de Japanse markt.

“Dit memorandum van overeenstemming is een belangrijke mijlpaal voor AlixLabs nu we de overstap maken van technologische validatie naar industriële toepassing”, aldus Sundqvist. “De samenwerking met VDL ETG Projects versterkt ons vermogen om APS™ op te schalen en een nieuw patroonparadigma in de halfgeleiderindustrie te introduceren.”