Wereldprimeur: BioBTX bouwt fabriek uit plasticafval

Het chemisch technologiebedrijf BioBTX heeft een positief Final Investment Decision (FID) genomen voor zijn PETRA-project. Daarmee is de weg vrij voor de bouw van wat het bedrijf omschrijft als 's werelds eerste commerciële fabriek die plasticafval rechtstreeks omzet in hernieuwbare aromaten. Het besluit markeert de overgang van meer dan tien jaar ontwikkeling naar volledige commerciële uitvoering; de fabriek moet medio 2028 operationeel zijn.

De fabriek, die wordt gebouwd op het Chemie Park in Delfzijl, wordt de eerste toegewijde greenfield-fabriek van dit type ter wereld. Eenmaal operationeel moet de installatie jaarlijks ongeveer 10.000 ton hernieuwbare aromatische olie produceren, naast 8.000 ton duurzame bijproducten. De aromatische olie bestaat uit benzeen, tolueen en xylenen — samen bekend als BTX — chemische bouwstenen die worden gebruikt in onder meer de farmaceutische industrie, coatings, lijmen en performance materialen.

“Het bereiken van deze belangrijke mijlpaal in de ontwikkeling van BioBTX is een grote stap op weg naar onze missie: circulaire chemie mogelijk maken. Ik ben enorm trots op het hele BioBTX-team en onze aandeelhouders, wiens toewijding en inzet dit mogelijk hebben gemaakt. We gaan de eerste volledig duurzame aromatenfabriek ter wereld bouwen. Een geweldige prestatie!” aldus Ton Vries, medeoprichter en ceo van BioBTX.

De code kraken voor duurzame aromaten

BTX wordt momenteel vrijwel uitsluitend gemaakt uit fossiele olie en is volgens het bedrijf goed voor ongeveer 40% van de chemicaliën die uit ruwe olie worden gewonnen. De eigen technologie van BioBTX, het Integrated Catalytic Cracking Process (ICCP), biedt een manier om in plaats daarvan chemisch identieke, drop-in vervangers te produceren uit afval. Het proces verloopt in twee stappen: plasticafval wordt eerst thermisch afgebroken in afwezigheid van zuurstof, waarna de vrijkomende gassen katalytisch worden omgezet in BTX. Door deze twee stappen gescheiden te houden, aldus het bedrijf, ontstaat betere controle over de reactieomstandigheden, gaan katalysatoren langer mee en kunnen gemengde en verontreinigde afvalstromen worden verwerkt waar conventionele recycling geen raad mee weet.

BioBTX, opgericht in 2012, heeft er 14 jaar over gedaan om de technologie vanaf het eerste idee via lab- en pilotschaal — waaronder een demonstratiefabriek op Zernike Campus in Groningen — naar deze commerciële mijlpaal te brengen. Volgens het bedrijf zal de eerste fabriek een reductie van 70 tot 80% in levenscyclusuitstoot van broeikasgassen opleveren ten opzichte van fossiele productie, met verdere reducties op termijn.

Opschalen van productie en technologie

Nu de vergunningen zijn goedgekeurd en de engineerings- en financieringsovereenkomsten rond zijn, is de productie van de procesapparatuurmodules van de fabriek al begonnen. De bouw op locatie start begin 2027. Het project zal naar verwachting ongeveer 35 banen opleveren, gefaseerd ingevuld over het komende jaar, en versterkt de groeiende groene chemiecluster die Groningen Seaports en de provincie Groningen ontwikkelen op het Chemie Park Delfzijl.

De financiering van het project, met een omvang van meerdere miljoenen euro's — vorig jaar haalde het bedrijf hiervoor al €80 miljoen op — komt van een combinatie van aandeelhouders en publieke en private financiers, waaronder Invest-NL, Infinity Recycling, Covestro, NOM en Carduso Capital, samen met leningen van Colesco Capital, het FEAS-fonds (gefinancierd door Nij Begun) en de provincie Groningen, plus een DEI+-subsidie van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).

Naast Delfzijl wil BioBTX de ICCP-technologie internationaal in licentie geven en uiteindelijk toepassen op andere grondstoffen, waaronder biomassa, om de productie van circulaire aromaten verder op te schalen dan de eerste commerciële fabriek.