Van kennis naar knaken, spinoffs zijn de sleutel
In een serie blogposts geeft Marco Coolen een inkijkje in zijn werk als Nederlands en Europees octrooigemachtigde bij AOMB.
Published on February 8, 2026
Marco, octrooi-expert bij AOMB sinds 2013, deelt op IO+ zijn expertise op over octrooien: hoe ze werken, waarom ze belangrijk zijn en wanneer ze hun waarde verliezen.
Nederland hoort bij de wereldtop als het gaat om wetenschappelijk onderzoek. Onze publicaties worden wereldwijd gelezen, geciteerd en gewaardeerd. Maar zodra het aankomt op het omzetten van die kennis in economische waarde, wordt het stiller.
Marco Coolen, AOMB. Foto © Bart van Overbeeke
En dat is zonde. Want spinoffs zijn precies het type bedrijf dat je wilt als je inzet op een innovatiegedreven economie. Ze zijn jong, wendbaar en vaak gebouwd rondom een unieke technologie. Ze investeren bovengemiddeld in R&D, creëren hoogwaardige werkgelegenheid en zetten de status quo onder druk. Niet zelden dagen ze gevestigde spelers uit, of ze nemen zelfs hun plek in.
Het probleem zit niet bij de wetenschap
Aan de kwaliteit van het onderzoek ligt het niet. Nederlandse onderzoekers leveren. De universiteiten barsten van de ideeën. Maar het knelt bij de stap naar de markt.
Wie als onderzoeker een spinoff wilde beginnen, kreeg te maken met onduidelijke regels, trage processen en eindeloze onderhandelingen over IP en aandelen. Die onzekerheid weerhoudt talent ervan om te ondernemen. En zo loopt Nederland kansen mis, economisch én maatschappelijk.
Eén standaard voor IP-afspraken
Daarom is het zo belangrijk dat de Nederlandse universiteiten nu samen met de overheid de National IP Deal Term Principles hebben opgesteld. Een landelijke set uitgangspunten voor IP-afspraken bij spinoffs. Eenduidig, marktconform en beter aansluitend bij internationale standaarden.
Het idee is simpel: minder tijd verliezen aan onderhandelingen, meer ruimte voor impact. De onderzoeker weet waar hij of zij aan toe is. De investeerder ook. En dat maakt het aantrekkelijker om de sprong te wagen.
De principes regelen bijvoorbeeld op hoofdlijnen hoe IP gedeeld wordt, welk aandelenbelang een universiteit vraagt en wat er gebeurt als het bedrijf groeit of verkocht wordt. Daarmee vervalt de onvoorspelbaarheid die de afgelopen jaren zo vaak tot frustratie leidde.
Van kennisland naar innovatieland
Zoals Peter Wennink het verwoordde in zijn rapport over het verdienvermogen van Nederland: “Onze investeringen in kennis betalen zich nog te weinig uit in economische waarde. Daarmee worden Nederlandse investeringen in kennis de facto ontwikkelingshulp voor landen als Singapore en de VS.”
Met andere woorden: we doen het voorwerk, maar anderen plukken de vruchten. Hoog tijd dat we dat veranderen.
Spinoffs zijn geen bijzaak
Wie inzet op een sterke kenniseconomie, moet zorgen dat kennis ook een route naar de markt vindt. Niet incidenteel, maar structureel. Spinoffs zijn daarin essentieel. Niet alleen voor technologische vernieuwing, maar ook voor economische groei, strategische autonomie en brede welvaart.
De nieuwe IP-standaard is een belangrijke stap. Nu is het zaak om die ook echt te gebruiken, als brug tussen wetenschap en ondernemerschap.