Van eerste paal tot hoogste punt in 142 dagen

Slechts zes maanden na de eerste steenlegging wappert de vlag op het hoogste punt van de nieuwe fotonische proeffabriek op de High Tech Campus Eindhoven. Terwijl de wereldwijde vraag naar optische chips door de AI-boom explodeert, stampt de Brabantse bouwketen de meest complexe hightech-infrastructuur in recordtempo uit de grond.

Dinsdagmiddag vierden TNO, HTCE, bouwer BAM en industriële partners zoals SMART Photonics het bereiken van het hoogste punt van het nieuwe onderkomen voor de Photonic Chip Pilot Line. Een prestatie van formaat: in amper 142 werkbare dagen werd de ruwbouw van een van de meest geavanceerde halfgeleiderfaciliteiten van Europa neergezet. "We zien op heel veel plekken hoe moeizaam het is om hightech-gebouwen te realiseren, maar hier laten we zien dat het wél lukt", stelde Jeroen Triepels, directeur Operations van de High Tech Campus, tijdens de viering. "We bouwen hier een uiterst complexe faciliteit met zware techniek, ingewikkelde draagconstructies en een high-end cleanroom."

160 Boeing 737’s aan beton

De cijfers die BAM-realisatiemanager Peter van der Horst kon overleggen, illustreren de krachttoer op de bouwplaats. In minder dan een half jaar tijd ging er 3,5 kilometer aan funderingspalen de Eindhovense bodem in en werd 5.500 kubieke meter beton gestort – goed voor zo'n 13.000 ton, "oftewel het gewicht van 160 Boeing 737’s", zo lichtte hij toe. Daarnaast werd er meer dan 400 ton wapeningsstaal in het werk gevlochten.

Dat gebeurde onder extreme weersomstandigheden. "De mensen hebben hier in de sneeuw gestaan, in de stromende regen, maar ook bij tropische temperaturen van bijna veertig graden – waarbij we het werk zelfs tijdelijk moesten stilleggen", vertelde Van der Horst trots. "Het bewijst dat moderne hightechbouw ondanks alle machines nog altijd puur mensenwerk en vakmanschap is."

Over circa een maand is het pand wind- en waterdicht. Vanaf dat moment verschuift het zwaartepunt naar binnen, waar installatiepartners zoals Equans en Interflow de cleanroom en klimaatinstallaties gaan inrichten.

Vraag verveelvoudigd door AI-gekte

De haast achter het project is geen overbodige luxe. Waar de wereldwijde chipindustrie twee jaar geleden nog voorzichtig aftastte of fotonica wel op industriële schaal nodig was, heeft de doorbraak van generatieve AI en de explosieve groei van datacenters het speelveld radicaal gekanteld.

"Twee jaar en drie maanden geleden raakten we hier voor het eerst bij betrokken", memoreerde Ton van Mol, Managing Director bij TNO. "Toen we destijds samen met SMART Photonics een capaciteit van tienduizend wafers per jaar aankondigden, vroeg men zich af wie dat ooit zou gaan afnemen. Vandaag de dag weten we: deze fabriek is bij voorbaat al bijna te klein. De marktvraag is verveelvoudigd. Fotonische chips – chips die data verzenden via lichtdeeltjes in plaats van elektronen – vormen de komende decennia de ruggengraat van alle wereldwijde netwerken."

Geen shortcuts op de micrometer

Hoewel het betonskelet nu al boven het maaiveld uitsteekt, begint het meest delicate deel van het traject volgend jaar. Zoals programmamanager Boudewijn Docter eerder deze week al benadrukte tegenover IO+, vergt een betrouwbare chipfabriek geduld: “Klanten hebben acuut productiecapaciteit nodig, maar we willen en kunnen geen shortcuts nemen. Dit wordt een echte industriële productielijn. Daar heb je keiharde statistiek en bewezen processtabiliteit voor nodig.”

Volgens de strakke marsroute moet de cleanroom in mei volgend jaar bouwkundig worden opgeleverd, waarna geavanceerde machines van onder meer ASML en AIXTRON worden geïnstalleerd. Rond 2028 volgt de procesintegratie, waarna de proeffabriek in 2029 op 6-inch wafers voluit moet gaan draaien voor Europese consortiumpartners binnen het PIXEurope-programma.

Met het bereiken van het hoogste punt heeft Brainport Eindhoven in elk geval het eerste tastbare bewijs geleverd dat de Europese chipambities niet blijven steken in beleidsnota's, maar steen voor steen werkelijkheid worden.