Twente leidt talent op voor de fotonische revolutie

De wereldwijde chipindustrie bevindt zich op een kantelpunt. Waar traditionele halfgeleiders vertrouwen op elektrische signalen, maken fotonische chips gebruik van lichtdeeltjes om data te verwerken en te verzenden. Deze technologie is niet alleen sneller, maar ook aanzienlijk energiezuiniger. In Twente wordt momenteel de basis gelegd voor de volgende generatie technici die deze revolutie vorm moeten geven. Hogeschool Saxion breidt hiertoe het Learning Center Twente uit met een specifieke focus op geïntegreerde fotonica. Dit initiatief moet de kloof tussen academisch onderzoek en de industriële praktijk dichten.

De versnelling van lichttechnologie

Geïntegreerde fotonica wordt gezien als een van de belangrijkste sleuteltechnologieën voor de komende decennia. In plaats van elektronen gebruiken deze chips fotonen om informatie over te dragen. Dit resulteert in chips die minder warmte produceren en stabieler presteren onder verschillende omstandigheden 🔗. Het nationale programma PhotonDelta ondersteunt de ontwikkeling van deze sector in Nederland met aanzienlijke investeringen. Saxion werkt sinds oktober 2025 intensief samen met PhotonDelta om onderwijs en onderzoek beter op elkaar aan te sluiten 🔗. De focus ligt hierbij op 'integrated photonics', waarbij optische componenten direct op een chip worden geplaatst. Deze technologie is essentieel voor de ontwikkeling van geavanceerde sensoren en quantumcomputers. Door de steun van PhotonDelta kan het Learning Center Twente nu versneld uitbreiden om aan de stijgende vraag naar gespecialiseerd personeel te voldoen. Het doel is om een hub te creëren waar onderwijs, onderzoek en het bedrijfsleven samenkomen om innovatie te stimuleren. Hiermee versterkt de regio haar positie als koploper in de internationale chipmarkt.

Een brug tussen theorie en praktijk

Projectmanager Brigitte Tel speelt een centrale rol in de uitbreiding van het Learning Center Twente. Zij benadrukt dat het initiatief voortbouwt op het succesvolle model van het Quantum Learning Center 🔗. De kern van de aanpak is de samenwerking tussen verschillende onderwijsniveaus. Studenten van het ROC van Twente, Saxion en de Universiteit Twente trekken gezamenlijk op in projecten. Dit zorgt voor een doorlopende leerlijn waarbij mbo-studenten zich richten op de praktische uitvoering en hbo- en wo-studenten op het ontwerp en de diepere analyse. Het onderwijs is ingebed in een ecosysteem-aanpak waarbij studenten van opleidingen zoals Toegepaste Natuurkunde en Elektrotechniek direct aan de slag gaan met industriële vraagstukken. Volgens lector Cas Damen is deze kruisbestuiving noodzakelijk om complexe technologieën zoals fotonica naar de markt te brengen. Studenten krijgen toegang tot faciliteiten zoals het Nanolab van de Universiteit Twente en de HighTech Factory. Hier leren zij werken in cleanrooms, wat een cruciale vaardigheid is voor de semicon-sector. Door studenten vroegtijdig in contact te brengen met de praktijk, wordt de drempel naar de arbeidsmarkt aanzienlijk verlaagd.

De kracht van het regionale ecosysteem

De kracht van het Twentse initiatief ligt in de nauwe banden met het regionale bedrijfsleven. Al in 2022 bundelden lokale bedrijven hun krachten in het samenwerkingsverband ChipTech Twente om de sector te versterken 🔗. Saxion werkt nu samen met vooraanstaande partners zoals LioniX International, PHIX, QuiX Quantum en Demcon. Ook grote spelers als Thales zijn betrokken bij de ontwikkeling van talent voor defensie- en veiligheidstoepassingen 🔗. Deze bedrijven hebben een constante behoefte aan technici die begrijpen hoe fotonische chips geproduceerd en getest moeten worden. De samenwerking gaat verder dan alleen stages; bedrijven leveren ook gastdocenten en casussen voor onderzoeksprojecten. Studenten werken bijvoorbeeld aan silicon nitride chips, een specifieke technologie waarin Twente wereldwijd uitblinkt. Door deze directe lijn met de industrie sluit het curriculum van Saxion naadloos aan op de technologische ontwikkelingen van morgen. Het ecosysteem biedt bovendien kansen voor startups zoals New Origin en Sabratha om talent aan te trekken. Deze integrale aanpak zorgt ervoor dat innovaties sneller de weg vinden van het laboratorium naar de commerciële productieomgeving.

Quantumtechnologie als volgende stap

Fotonica is onlosmakelijk verbonden met de opkomst van quantumtechnologie. Lichtdeeltjes zijn namelijk uitstekende dragers voor quantuminformatie. Om deze reden start er in 2026 een nieuwe landelijke masteropleiding 'Applied Quantum Technology' 🔗. Dit is een samenwerking tussen Saxion, Fontys, de Hogeschool van Amsterdam en de Haagse Hogeschool. De opleiding richt zich op het vertalen van complexe quantumtheorie naar praktische toepassingen in de maatschappij. Binnen het Learning Center Twente wordt al volop geëxperimenteerd met optische klokken en quantum-sensoren. Onderzoekers zoals Dmytro Polishchuck en Akhileshwar Mishra begeleiden studenten bij het uitvoeren van metingen aan deze gevoelige systemen 🔗. De integratie van quantumtechnologie in het fotonica-onderwijs bereidt studenten voor op functies in een sector die nog in de kinderschoenen staat, maar een enorme economische potentie heeft. De focus ligt niet alleen op de hardware, maar ook op de integratie van deze systemen in bestaande infrastructuren. Door nu al te investeren in deze kennis, zorgt Saxion ervoor dat Nederland een leidende rol kan blijven spelen in de mondiale technologische wedloop. De masteropleiding vormt hierbij een belangrijke schakel in de talentontwikkeling.

Strategische waarde voor Europa

De ontwikkeling van fotonische chips heeft een grote impact op de Europese strategische autonomie. Europa streeft ernaar om minder afhankelijk te worden van Aziatische en Amerikaanse leveranciers voor kritieke technologieën. De regio Twente positioneert zich hierbij als een strategische hub voor defensie- en veiligheidstechnologie 🔗. Fotonische chips zijn essentieel voor moderne radarsystemen, beveiligde communicatienetwerken en geavanceerde sensoren voor grensbewaking. Door lokaal talent op te leiden en productiecapaciteit te stimuleren, draagt Saxion direct bij aan de technologische soevereiniteit van de Europese Unie. De samenwerking met PhotonDelta sluit aan bij de Nationale Technologiestrategie van de Nederlandse overheid. Het doel is om een robuuste toeleveringsketen op te bouwen die bestand is tegen geopolitieke spanningen. Fotonica biedt hierbij een unieke kans omdat Nederland al over een sterke kennispositie beschikt. Het opleiden van vakmensen die deze chips kunnen ontwerpen en bouwen is de belangrijkste voorwaarde voor het slagen van deze strategie. Hiermee wordt niet alleen de economie versterkt, maar ook de veiligheid van de samenleving gewaarborgd. De investering in menselijk kapitaal is daarmee een investering in de toekomst van Europa.

Toekomstperspectief voor technisch talent

Voor studenten biedt de focus op fotonica een uitstekend carrièreperspectief. De vraag naar technisch talent in de semicon-sector is groter dan ooit. Studenten zoals Sam Bruil en stagiairs zoals Enes Gurbuz krijgen de kans om aan de frontlinie van technologische innovatie te werken 🔗. Zij doen ervaring op met apparatuur die normaal gesproken alleen in geavanceerde onderzoeksinstituten te vinden is. De strategie van Saxion is erop gericht om de instroom in technische bètastudies te verhogen door de relevantie van het vakgebied zichtbaar te maken. Het bieden van minoren en projecten aan een brede groep studenten vergroot de totale 'technische vijver' voor de sector. In de nabije toekomst zal het Learning Center op locatie Connect-U in Enschede verder uitbreiden. Dit moet een plek worden waar studenten en professionals gedurende hun hele loopbaan terecht kunnen voor scholing en samenwerking. De blik is gericht op 2026, wanneer de eerste lichting van de nieuwe quantum-master van start gaat. Met deze integrale aanpak bouwt Twente aan een duurzaam fundament voor de chipindustrie van morgen. De combinatie van hoogwaardig onderwijs en een sterk industrieel netwerk maakt de regio tot een magneet voor internationaal talent.

References

[1] Fotonisch talent voor de chips van morgen | Hogeschool Saxion (https://www.saxion.nl/nieuws/2026/april/fotonisch-talent-voor-de-chips-van-morgen)

[2] Samenwerking met PhotonDelta voor technisch talent (https://www.saxion.nl/nieuws/2026/april/fotonisch-talent-voor-de-chips-van-morgen)

[3] Hogescholen brengen quantumtechnologie naar de maatschappij (https://www.hva.nl/evenementen/2025/5/fonqt-symposium)

[4] Defensie en veiligheid - Twente (https://twente.com/nl/next-tech-twente/tech-clusters/defensie-en-veiligheid/)