Trump zegt dat Europa in verval is — maar is dat wel zo?

Eerst riep Elon Musk op om de Europese Unie af te schaffen. En nu uit president Trump zich over Europa: “Ze zijn in verval... politiek correct... zwak.” Trumps visie op Europa weerspiegelt een al lang bestaande opvatting: dat Europa politiek voorzichtig, verdeeld en traag is. Vanuit dit perspectief lijkt Europa kwetsbaar. Maar of dit de werkelijkheid is, is nog maar de vraag. Hier volgen enkele tegenargumenten.

Tegenargument 1: het bbp van Europa

Kijk eens naar de cijfers. Italië alleen al heeft 59 miljoen inwoners en een bbp van 2,6 biljoen dollar. De VS heeft 31 biljoen dollar. Maar de EU heeft 27 landen, in totaal 450 miljoen inwoners en een bbp van 21 biljoen dollar.

In economisch opzicht heeft de EU de schaalgrootte om markten te beïnvloeden, multinationals te reguleren en grootschalig beleid te coördineren. Dat betekent niet dat de EU perfect is of geen interne uitdagingen kent – er bestaan nog steeds meningsverschillen tussen de lidstaten –, maar het laat wel zien dat Europa verre van machteloos is. De VS heeft dus te maken met een concurrent van vergelijkbare omvang.

Tegenargument 2: Minder afhankelijk van de VS

Ook geopolitiek staat Europa momenteel sterk. Europa sluit handelsafspraken met India, Indonesië en Mercosur om minder afhankelijk te zijn van onder meer de VS en China. Bijvoorbeeld: de nieuwe handelsovereenkomst van de EU met Indonesië haalt 98,5% van de Indonesische invoerrechten op EU-goederen weg.

Tegenargument 3: De verdediging van Europa wordt sterker

Sinds het begin van de oorlog hebben de EU en haar lidstaten 193,3 miljard euro aan steun verleend aan Oekraïne. Op 18 december 2025 heeft de Europese Raad besloten om Oekraïne voor 2026 en 2027 een lening van 90 miljard euro te verstrekken. De EU is de belangrijkste steunpilaar van Oekraïne geworden en biedt financiële, militaire en politieke hulp. Deze eenheid geeft Europa de kracht om grote internationale conflicten te beïnvloeden.

Ook de militaire samenwerking binnen Europa groeit. De Europese Commissie wil tegen 2030 één van de grootste defensiemarkten ter wereld opzetten. Europa verhoogt zijn defensiebudget met 1,5%, wat in vier jaar bijna 650 miljard euro extra oplevert.

Is Europa “in verval”?

Is Europa dan “in verval”? Sommige waarnemers wijzen op politieke fragmentatie, vergrijzing of tragere economische groei in bepaalde regio's. Anderen benadrukken juist de groeiende eenheid, regelgevende macht en mondiale invloed van de EU. Beide perspectieven hebben hun waarde. De kritiek van Trump weerspiegelt slechts één interpretatie.