Tesla ontwijkt miljarden via Nederland: een bredere trend

Elon Musk noemt belastingtrucs vaak "shady". Toch blijkt uit recent onderzoek dat zijn eigen bedrijf, Tesla, honderden miljoenen dollars bespaarde via een ingenieuze route door Amsterdam en Singapore. Dit werpt een nieuw licht op de rol van Nederland als fiscaal knooppunt voor de grootste bedrijven ter wereld.

De Amsterdamse route van Tesla

Tesla rapporteerde over 2025 een federale belastingrekening van nul dollar in de Verenigde Staten. Dit is geen incident, maar een patroon dat al bijna twintig jaar standhoudt. Ondanks een totale Amerikaanse omzet van 264 miljard dollar in die periode, betaalde de automaker vrijwel nooit federale inkomstenbelasting. Een deel van dit succes is te danken aan subsidies voor groene energie en eerdere verliezen.

Echter, uit onderzoek van Reuters blijkt dat er een verborgen mechanisme achter zit. Tesla sluisde via de Nederlandse entiteit TM International en een tak in Singapore ongeveer 18 miljard dollar aan winst weg. Deze winsten werden in geen van beide landen belast. Experts schatten dat deze constructie Tesla minstens 400 miljoen dollar aan Amerikaanse belastingen heeft bespaard.

Het hart van deze operatie bevindt zich in een onopvallend pand in Amsterdam-Zuidoost. Aan de Burgemeester Stramanweg staat een grijs-rood gebouw met Tesla-logo's. Hier zijn een showroom, een werkplaats en wat kantoren gevestigd. De financiële realiteit achter deze gevel is echter gigantisch. In 2023 en 2024 behaalde de Nederlandse tak een jaaromzet van 28 miljard dollar. Dat is bijna dertig procent van de totale wereldwijde omzet van het moederbedrijf. Toch heeft de specifieke entiteit TM International geen enkele werknemer op de loonlijst staan. Ook hoeft de firma geen jaarrekeningen in te dienen bij de Kamer van Koophandel. Een leidinggevende ter plaatse bevestigde aan Reuters dat de vestiging feitelijk een lege huls is. Hij stelde onomwonden dat alle belangrijke beslissingen in Austin, Texas worden genomen. De fiscale structuur wordt volledig vanuit de Verenigde Staten beheerd. Dit bevestigt het vermoeden van experts dat de Nederlandse eenheid enkel dient als financieel doorgeefluik voor winsten die elders zijn gegenereerd. 

Een breder patroon bij techreuzen

Google werd wereldberoemd met de 'Double Irish, Dutch Sandwich'-constructie. Dit is een belastingtruc waarmee bedrijven als Google jarenlang hun winst vrijwel onbelast konden doorsluizen. Kort gezegd richt een bedrijf twee Ierse dochterondernemingen op, waarvan er één officieel in een belastingparadijs is gevestigd. De winst stroomt via een Nederlandse tussenschakel — die weinig belasting heft op zulke geldstromen — naar dat bedrijf in het belastingparadijs. Zo wordt belasting in Europa grotendeels vermeden. De constructie maakte gebruik van verschillen in nationale regels en leverde miljardenbesparingen op. Inmiddels hebben Ierland, Nederland en internationale organisaties de regels aangescherpt, waardoor deze aanpak vandaag de dag veel minder effectief is.

Nederland staat internationaal nog steeds bekend om de aanwezigheid van vele brievenbusfirma's. Hoewel de regels strenger worden, blijft het volume aan verdachte registraties hoog. Uit data van Moody's blijkt dat Nederland bijna 380.000 'rode vlaggen' heeft in het handelsregister. Hiermee staat ons land wereldwijd op de negende plek wat betreft verdachte bedrijfsstructuren. Deze firma's hebben vaak geen reële economische aanwezigheid. Er zijn geen fabrieken, geen innovatiecentra en geen personeelsleden.