‘Technologie moet complexiteit wegnemen, niet menselijkheid’
Peter Spijkers legt uit hoe Alzheimer.app AI inzet in de dementiezorg: “We zijn niet begonnen met AI. We zijn begonnen met mensen.”
Published on October 11, 2026
Peter Spijkers, alzheimer.app
Medeoprichter van Media52 en hoogleraar Journalistiek, bouwt aan IO+, events en Laio, met focus op commerciële kansen—en blijft schrijven voor IO+.
In aanloop naar de grote finale van de AI Pitch Competition op 12 november in het Evoluon in Eindhoven portretteert IO+ de acht finalisten en de wildcard. Als eerste de wildcard: Peter Spijkers van Beugen BV Groep over Alzheimer.app, een wetenschappelijk onderbouwde assistent die zorgverleners en families ondersteunt wanneer er midden in de nacht vragen ontstaan.
Dementie houdt zich zelden aan kantooruren. Wanneer iemand verward raakt, gedrag plotseling verandert of een mantelzorger zich om twee uur ’s nachts geen raad meer weet, is professionele hulp vaak niet direct beschikbaar. Juist op die momenten wil Alzheimer.app het verschil maken.
Het Brabantse initiatief, dat dit jaar met een wildcard deelneemt aan de AI Pitch Competition, verbindt wetenschappelijke onderbouwing met de dagelijkse praktijk van de woonzorg. Hieronder legt oprichter Peter Spijkers uit hoe het platform werkt, waarom hij afstapte van een conventioneel B2B-model van bovenaf en wat er nodig is om AI verantwoord in te zetten voor een van de kwetsbaarste groepen in onze samenleving.
Een domeinspecifieke AI-laag, geworteld in de dagelijkse zorg
Op het eerste gezicht lijkt een gespreksassistent misschien de zoveelste toepassing van generatieve AI. Maar Spijkers benadrukt dat algemene basismodellen onvoldoende toegerust zijn om de gevoelige nuances van cognitieve achteruitgang te vatten.
“In de kern combineren we een groot taalmodel met een dementiespecifieke AI-laag die is getraind op wetenschappelijk onderbouwde artikelen en kennis over dementie en dementiezorg”, legt Spijkers uit. “Daardoor kan het systeem voortbouwen op gespecialiseerde, wetenschappelijk onderbouwde kennis, in plaats van uitsluitend te vertrouwen op de algemene kennis van een groot taalmodel.”
Belangrijk is dat het bedrijf niet in een academisch vacuüm opereert. De startup is gevestigd in Hilvarenbeek en heeft een directe verbinding met De Gelukshoeve, de eigen woonzorgvoorziening voor mensen met dementie.
“Waar relevant worden benaderingen van dementiezorg ook toegepast in de dagelijkse praktijk van De Gelukshoeve. Zo hebben we een directe verbinding tussen wetenschappelijke kennis, AI-ontwikkeling en de praktijk van de dementiezorg”, zegt Spijkers. “Wat ons onderscheidt, is dus niet simpelweg het gebruik van generatieve AI. Het is de combinatie van wetenschappelijk onderbouwde, dementiespecifieke kennis, persoonlijke profielen, gespreksgeschiedenis, praktijkervaring in de zorg, begrijpelijke taal en veiligheidsmechanismen voor een kwetsbare gebruikersgroep.”
Met toestemming van de gebruiker bouwt de assistent in de loop van de tijd een persoonlijke context op, zonder dat daarvoor uitgebreide diagnostische monitoring nodig is: “De ambitie is eenvoudig: de juiste begeleiding bieden aan de juiste persoon, precies op het moment dat er een vraag of een moeilijke situatie ontstaat.”
The AI Pitch Competition
Lees hier al onze artikelen over de AI Pitch Competition, ook die van vorig jaar.
De uitdaging: wereldwijd opschalen en cultureel lokaal aansluiten
De onderliggende infrastructuur draait op dedicated servers waarvan de reken- en opslagcapaciteit eenvoudig kan worden uitgebreid. Toch ligt de belangrijkste belemmering voor groei in de zorg volgens Spijkers zelden bij de techniek.
“Technische schaalbaarheid is niet onze grootste uitdaging. De belangrijkere uitdaging is verantwoorde lokalisatie”, benadrukt hij. Opvattingen over dementiezorg, verhoudingen binnen families, wettelijke kaders en sociale vangnetten verschillen sterk van land tot land.
“Alzheimer.app simpelweg vertalen naar een andere taal is daarom niet voldoende. De AI moet ook culturele verschillen begrijpen in communicatie, aanspreekvormen, familieverhoudingen, zorgpraktijken en verwachtingen rond dementie en zorg. Met andere woorden: de technologie kan wereldwijd opschalen, maar de kwaliteit van Alzheimer.app hangt af van de mate waarin de app lokaal en cultureel relevant blijft.”
Ethische waarborgen en de moed om ‘ik weet het niet’ te zeggen
In de zorg kunnen verzonnen antwoorden of verkeerde diagnoses rampzalige gevolgen hebben. Het systeem is daarom bewust zo ontworpen dat het zijn grenzen erkent in plaats van te gokken. “Omdat Alzheimer.app mensen ondersteunt die zich mogelijk in een kwetsbare situatie bevinden, moeten veiligheid, transparantie en menselijke waardigheid vanaf het begin onderdeel zijn van het product”, benadrukt Spijkers. “De app is niet bedoeld om dementie vast te stellen of een arts, verpleegkundige of andere professional te vervangen. Als informatie onzeker is of een situatie mogelijk urgent, is het veiligste antwoord niet om te improviseren, maar om de beperking te erkennen en passende menselijke ondersteuning aan te bevelen.”
Een duidelijk voorbeeld zijn plotselinge gedragsveranderingen. “Denk aan een vraag over plotselinge verwardheid of een snelle verandering in gedrag”, zegt Spijkers. “Zulke symptomen mogen niet automatisch aan dementie worden toegeschreven. Het systeem moet herkennen dat ze dringende medische aandacht kunnen vereisen en de gebruiker daarop wijzen.” Door voortdurend te testen bij uiteenlopende bevolkingsgroepen en feedback te verzamelen van verpleegkundigen uit de praktijk, worden stigmatiserend taalgebruik en schadelijke aannames vroegtijdig gesignaleerd.
Van druk vanuit de bestuurskamer naar vraag vanuit de zorgpraktijk
Het ondernemerspad van de startup laat zien wat het kan opleveren als je niet klakkeloos de gebruikelijke aanpak van durfinvesteerders volgt. In het begin drongen potentiële investeerders erop aan dat het team zich rechtstreeks zou richten op zorginstellingen, met B2B-contracten die van bovenaf werden afgesloten.
“In de praktijk stuitten we op aanzienlijke weerstand”, herinnert Spijkers zich. “Organisaties vonden vaak dat hun professionals geen behoefte hadden aan nog een app en dat de kennis die Alzheimer.app bood al binnen hun teams beschikbaar was. Onze ervaring wees op iets anders: bij individuele zorgverleners en gebruikers bestond nog steeds een duidelijke behoefte aan direct toegankelijke, praktische en dementiespecifieke kennis.”
Toen het team die kloof herkende, koos het ervoor om de door investeerders voorgestelde route te verlaten. Het ontwikkelde de app onafhankelijk en met eigen middelen verder, met de eindgebruiker voorop. “Interessant genoeg heeft dat nu de omgekeerde beweging in gang gezet”, zegt Spijkers. “De adoptie vindt steeds vaker van onderaf plaats. Individuele zorgverleners en andere gebruikers ontdekken Alzheimer.app, gaan ermee aan de slag in hun dagelijkse praktijk en zien de waarde ervan. Van daaruit groeit de belangstelling hoger in de zorgorganisaties, waarbij professionals zelf vragen of Alzheimer.app breder beschikbaar kan worden gemaakt.”
Voor Spijkers bevestigt dit de kracht van adoptie vanuit de praktijk: “Het overwinnen van die hindernis draaide niet om een manier vinden om van bovenaf harder te duwen. Het draaide om het vertrouwen om onafhankelijk te blijven, dicht bij onze gebruikers te staan en de werkelijke waarde voor gebruikers de adoptie van onderaf te laten aanjagen.”
Privacy by design: onnodige gegevens weglaten
Nu de Europese AI-verordening en de AVG richting geven aan de technologieontwikkeling in Europa, beschouwt Alzheimer.app naleving van de regels niet als een administratieve last, maar als een discipline bij het ontwerpen van het product.
“Een heel praktisch voorbeeld is dat Alzheimer.app niet precies hoeft te weten wie iemand is om persoonlijke ondersteuning te bieden”, legt Spijkers uit. “We hebben geen burgerservicenummer, exacte geboortedatum of zelfs volledige officiële naam nodig. In veel gevallen zijn een voorkeursnaam, een geschatte leeftijd of geboortejaar en relevante informatie over iemands situatie voldoende om de begeleiding persoonlijk te maken.”
In plaats van grote hoeveelheden gebruiksgegevens te verzamelen, draait de aanpak om strikte dataminimalisatie: “In plaats van zo veel mogelijk gegevens te verzamelen omdat ze ooit nuttig zouden kunnen worden, vragen we welke informatie echt noodzakelijk is om betekenisvolle ondersteuning te bieden. Juist in de dementiezorg stimuleert regelgeving ons om een beter product te bouwen: alleen verzamelen wat we nodig hebben, beschermen wat we verzamelen en transparant blijven over wat de technologie wel en niet kan.”
Geworteld in Brabant, gericht op knelpunten in het systeem
Volgens Spijkers helpen de vestiging in Hilvarenbeek en het bredere Brabantse innovatieklimaat de startup om sneller feedback te verzamelen en te verwerken. “Brabant heeft volop universiteiten, kennisinstellingen, technologiebedrijven en zorgorganisaties. Dat creëert een uitstekende omgeving voor samenwerking en innovatie”, zegt hij. Toch blijft de proeftuin van De Gelukshoeve hun moeilijk te evenaren voordeel: “We kunnen echte behoeften zien, leren van zorgverleners, mensen met dementie en hun families, en beoordelen of ideeën die in theorie werken ook in de praktijk waarde opleveren.”
Als er een ontbrekende schakel is in het regionale ecosysteem, ligt die bij inkoop en toepassing in de zorg: “Wat nog ontbreekt, is een eenvoudigere route van succesvolle innovatie naar structurele toepassing. Een innovatie ontwikkelen en testen is mogelijk, maar de stap van aangetoonde waarde naar grootschalige invoering en duurzame financiering binnen de zorg blijft onnodig moeilijk.”
Technologie die menselijke waardigheid versterkt
Voor de komende vijf tot tien jaar is de ambitie om Alzheimer.app te ontwikkelen tot een adaptieve, proactieve metgezel waarmee gebruikers via natuurlijke gesproken gesprekken kunnen communiceren. Maar bij al die ontwikkelstappen blijft Spijkers erop hameren dat de technologie ondergeschikt moet blijven aan menselijke relaties.
“Wij geloven dat AI krachtig wordt wanneer ze mensen niet probeert te vervangen, maar hen versterkt”, zegt Spijkers over het bredere debat rond AI for Good versus AI for Disaster. “Een zorgverlener die op het juiste moment de juiste informatie krijgt, kan met meer vertrouwen reageren. Een familielid dat begrijpt waarom iemand met dementie zich op een bepaalde manier gedraagt, kan met meer geduld en empathie reageren.”
“Daarom is onze filosofie eenvoudig: technologie moet complexiteit wegnemen, niet menselijkheid. Als AI zorgverleners en families meer kennis, vertrouwen en tijd geeft om er daadwerkelijk te zijn voor iemand met dementie, dan is dat voor ons AI for Good.”
Onder aan de streep gaat het volgens Spijkers om de drijfveer achter het initiatief, die voorbij de hype gaat: “Het begon niet met AI. Het begon met mensen. Mijn uitgangspunt is nooit geweest: ‘Hoe kunnen we hier een bedrijf omheen bouwen?’ Het begint met het zien van een echt probleem en de vraag: als er nog niets bestond, hoe zouden we dit probleem dan zo goed mogelijk oplossen? We bouwen geen AI omdat AI spannend is. We bouwen Alzheimer.app omdat dementie een van de grote uitdagingen van onze tijd is.”
Erasmus Enterprise, BOM en IO+ organiseren de AI Pitch Competition, met steun van de provincie Noord-Brabant. De finale vindt plaats tijdens AI Summit Brainport op 12 november in het Evoluon in Eindhoven.