Technologie maakt korte metten met onze excuusjes

"Ik kom vanavond niet. Moe, sorry." Moe zijn was altijd een prima excuus. Een klassieker bijna. Alleen heeft je smartwatch daar tegenwoordig iets over te zeggen. Je slaapscore van vannacht: 95 procent. Keihard onderuitgehaald door je eigen pols. Technologie maakt korte metten met onze excuusjes.

Het is klaar. Afgelopen met onze excuusjescultuur. Vroeger konden we nog zeggen dat we ‘het niet wisten’. Nu hebben we dashboards, grafieken, notificaties, herinneringen en algoritmes die ons vriendelijk vertellen hoe het werkelijk zit. Dat is misschien wel het vervelende aan technologie. Ze wordt steeds beter in het verzamelen van bewijs.

Je smartwatch weet hoe goed je hebt geslapen. Strava weet of je die ochtend echt hebt hardgelopen. Google Maps weet hoe laat je vertrok en hoe lang je onderweg was. Je bankapp weet waar je je geld aan uitgeeft. Je telefoon weet hoeveel uur je hebt zitten scrollen. Je supermarktapp weet hoeveel chips er in de kast ligt — als het daar tenminste nog ligt.

En dus kun je jezelf en anderen niet meer zo goed voor de gek houden als vroeger.

"Ik had geen tijd." Je agenda zegt van wel.

"Ik ben gewoon moe." Je horloge zegt van niet.

"Ik geef niet zoveel geld uit." Je bankapp begint te lachen.

"Ik zit bijna nooit op mijn telefoon." Schermtijd: zeven uur en 42 minuten.

Scenario 1: we worden eerlijkere mensen

Het kan bijna niet anders dat deze nieuwe manier van leven, met een heel leger aan apparaten die ons tracken, impact heeft op ons gedrag. Naar mijn idee kan het vanaf nu twee kanten op gaan. Het eerste scenario ligt misschien wel het meest voor de hand: we worden eerlijkere mensen. Als onze smartwatch, bankapp en sportapp ons voortdurend een spiegel voorhouden, wordt het steeds lastiger om onszelf iets wijs te maken. De technologie heeft dan een soort gewetensfunctie. 

Scenario 2: bewijzen achter slot en grendel

Maar er is ook een tweede scenario. En dat is een stuk minder gezellig. Misschien besluiten we niet om ons gedrag te veranderen, maar om de bewijzen beter te verstoppen. Achter slot en grendel die data! Zo weet je zelf heus wel dat je je stappendoel niet hebt gehaald; toch kun je pronken tegenover je partner. Misschien heb je te veel koekjes en chips gegeten deze week; je diëtist hoeft vooral niet te kunnen zien wat je supermarktapp allemaal registreert. En als iemand vraagt waarom je vanavond niet naar de kermis komt, pakken we gewoon de klassieker erbij. ‘Moe, sorry’.

Zelf ben ik fan van scenario 1. Al betekent dat wel dat ook ik eraan moet geloven. Dan kan ik moeilijk blijven volhouden dat ik gezonde boodschappen doe.

De tijd zal leren welke kant het kwartje op valt.