Te langzaam innoveren kost levens in Oekraïne
Nederland en Oekraïne versterken hun samenwerking, maar de Europese defensie-industrie moet in het algemeen in een hogere versnelling.
Published on November 13, 2026
.jpeg&w=2048&q=75)
Onze DATA+ expert en hoofdredacteur Elcke Vels duikt in AI, cyber security en innovatie. In haar ‘What if…’ column verkent ze gedurfde scenario’s buiten de status quo.
Interceptor-drones en vliegende evacuatiecapsules; Oekraïne en Nederland werken aan baanbrekende technologie die op het slagveld levens redt. Maar terwijl de oorlog voortduurt, klinkt vanuit Den Haag een dringende waarschuwing: Europa moet nog sneller innoveren. Want aan het front kan iedere vertraging levens kosten. Het is een urgente boodschap die centraal stond tijdens de tweede editie van het European Defence Innovation Forum (EDIF).
Het evenement, georganiseerd door de Oekraïense ambassade in Nederland, heeft als doel de Europese defensie-innovatie te versnellen. De boodschap is duidelijk: de samenwerking tussen Oekraïne en Nederland wordt steeds hechter, maar Europa moet nog flink versnellen. Daarbij kan het veel leren van Oekraïne, dat onder de druk van de oorlog in hoog tempo nieuwe technologieën ontwikkelt en toepast.
Minister van Defensie Dilan Yeşilgöz benadrukte in haar toespraak: “De noodzaak om te overleven haalt iets buitengewoons in mensen naar boven. Het dwingt je om te innoveren, en dat op een compleet ander tempo. Iemand kan om vijf uur zijn kantoor afsluiten en naar huis gaan. Maar als je onder druk staat om te overleven, blijf je doorontwikkelen. Daardoor loop je mijlenver voor op de rest van de wereld.”
Nederland werkt ondertussen inderdaad steeds nauwer samen met Oekraïne, stelt ze. Vorige maand kregen honderden Nederlandse militairen tijdens een workshop bijvoorbeeld de kans om van hun Oekraïense collega's te leren. Ook voor Nederlandse bedrijven liggen er kansen om kennis en technologie uit te wisselen met de Oekraïense defensie-industrie. Een concreet voorbeeld is het Amsterdamse technologiebedrijf Intelic. Het ontwikkelde software waarmee Oekraïense militairen verschillende dronesystemen vanuit één platform kunnen aansturen. Intelic heeft inmiddels een vestiging in Kyiv en werkt rechtstreeks samen met Oekraïense dronefabrikanten en militaire eenheden.
Nederland kan razendsnel schakelen
Ook Bohdan Diorditsa van het Oekraïense VYRIY Industries benadrukte dat snel innoveren van levensbelang is. Het bedrijf ontwikkelt en produceert onbemande systemen voor de Oekraïense strijdkrachten, waaronder aanvaldrones en verkenningsdrones.
Tijdens zijn toespraak verwees hij naar een moment waarop Nederland razendsnel wist te schakelen: de Watersnoodramp van 1953, waarbij duizenden mensen omkwamen. Toen reguliere communicatienetwerken uitvielen, sprongen Nederlandse radioamateurs bij. Met zelfgebouwde zenders hielden ze tien dagen lang contact tussen geïsoleerde gebieden en de rest van het land. Volgens de spreker ligt daarin een belangrijke les. Trage beslissingen zijn geen optie. Drones en andere systemen veranderen soms binnen enkele weken. Daarom riep hij Europese bedrijven op ook 's avonds, in weekenden en tijdens feestdagen bereikbaar te zijn. In oorlogstijd kan een vertraagde reactie mensenlevens kosten.
Hij sluit zijn keynote af met een dankwoord aan Nederland. De snelheid van innovatie moet dan wel omhoog, maar Nederlandse technologie heeft aan het front inmiddels bewezen van grote waarde te zijn.
Vliegende evacuatiecapsule
De aandacht ging niet alleen uit naar sneller innoveren, maar vooral ook naar de levensreddende technologie zelf. Olena Dushenok, Head of Growth bij SkyFall, betrad het podium. Ze vertelde over de StarGate, een van de innovaties van de Oekraïense defensiefabrikant. Dit is een onbemande vliegende evacuatiecapsule die gewonde militairen van het slagveld kan ophalen. De drone heeft zes propellers en een medische cabine met brancard. Met een draagvermogen van maximaal 150 kilo en een bereik van 15 kilometer enkele reis kan hij gewonden evacueren uit gebieden die voor grondvoertuigen onbereikbaar zijn. “Voordat ik het podium opstapte, hoorde ik van mijn team dat we vannacht de zesde persoon met onze StarGate hebben gered”, aldus Dushenok.
Nog veel meer innovaties
Ook op de beursvloer was van alles te ontdekken. Zo presenteerde het Oekraïense TAF Industries verschillende drones, waaronder de Kolibri-i10: een interceptor-drone die vijandelijke drones, zoals Russische Shahed-aanvalsdrones, uit de lucht moet halen. Ook Holland Turbine Factory (HTF) was aanwezig. Het bedrijf, gespecialiseerd in precisietechniek voor de luchtvaart en zware industrie, presenteerde technologie voor gasturbinemotoren die onder meer in drones kunnen worden toegepast. Deze innovatie zit nog in de ontwikkelfase.
Nederland ontwikkelt eigen raket
Het bleef niet bij mooie woorden en demonstraties. Tijdens het evenement werden ook concrete samenwerkingen beklonken. Zo ondertekenden de Nederlandse bedrijven Guardian Dynamics, Demcon en Axient Systems samen met onderzoeksinstituut TNO een overeenkomst voor de ontwikkeling van WARDEN: een nieuwe, betaalbare luchtverdedigingsraket die drones en andere dreigingen uit de lucht moet halen.
