Student Base wordt kompas voor internationaal Brainport-talent

Meer dan 120 studenten, afgestudeerden, bedrijven en ecosysteempartners kwamen onlangs samen op de High Tech Campus Eindhoven om te praten over een van de meest urgente vragen voor Brainport: hoe zorgen we ervoor dat internationaal talent hier niet alleen naartoe komt, maar ook blijft? De aanleiding: Career Compass Netherlands, een event van Student BASE met als doel om vraag en aanbod van talent bij elkaar te brengen.

“Wow. Wat een mooie zaal hebben we hier vandaag. Prachtig, kleurrijk, internationaal.” Met die woorden opende Dr. Navid Mohamadi de avond bij Student Base op de High Tech Campus. Het was niet zomaar een beleefde verwelkoming. Het was ook precies waar de avond om draaide. De zaal zelf, gevuld met studenten, afgestudeerden, ervaren professionals, vertegenwoordigers van bedrijven en ecosysteempartners uit 38 nationaliteiten, liet zien wat Brainport al in huis heeft: een pool van internationaal talent die divers, ambitieus en klaar is om bij te dragen.

Maar Mohamadi, oprichter van SHEXON en moderator van de avond, voegde daar meteen de andere kant van het verhaal aan toe. “We hebben een probleem.” De Brainport-regio heeft talent nodig, zei hij, maar te veel internationale afgestudeerden verlaten Nederland kort na hun studie. Tegelijkertijd hebben veel kleine en middelgrote bedrijven moeite om zichtbaar te worden voor precies de mensen die ze nodig hebben. “We kennen allemaal ASML en Philips,” zei Mohamadi. “Maar hoeveel van ons kennen de kleinere bedrijven?”

Career Compass Netherlands is opgezet om die twee werelden dichter bij elkaar te brengen. Het evenement werd georganiseerd door SHEXON, Holland Expat Centre South, EUFlex en TU/e Alumni Relations, met Student BASE als gastheer. Wat begon als een idee voor een praktische, mensgerichte avond voor internationaal talent, groeide uit tot een volledig volgeboekt evenement, met meer dan 150 gereserveerde tickets en ruim 120 mensen in de zaal.

Nog een kantine, al wel een base

Voor Student Base was de avond ook een mijlpaal. Bert-Jan Woertman, projectmanager van Student BASE, noemde het “een geweldige start” voor het initiatief. “We zitten nog steeds in stealth mode,” zei hij glimlachend tegen de zaal. “Zoals jullie kunnen zien, lijkt het nog een beetje op een kantine. Het is eigenlijk ook nog steeds een kantine, maar wij gebruiken haar als Student Base.”

Die beschrijving past bij de fase waarin Student Base zich bevindt. Eerder dit jaar omschreef IO+ het initiatief als een nieuw hart voor talent op de High Tech Campus: een plek waar onderwijs, bedrijven en maatschappelijke partners zich structureel kunnen verbinden, en waar studenten kunnen werken aan echte vraagstukken uit de industrie. De ambitie is niet simpelweg om vierkante meters aan te bieden, maar om een fysieke en sociale ontmoetingsplek te creëren voor studenten, bedrijven, startups en ecosysteempartners.

Career Compass Netherlands at Student BASE

Woertman legde uit dat er inmiddels dagelijks 30 tot 40 Fontys-studenten werken aan multidisciplinaire challenges voor bedrijven op en buiten de campus. Later dit jaar, wanneer Student Base zichtbaarder wordt, verwacht hij dat er meer opdrachten, stages en bedrijfschallenges beschikbaar komen. Maar zijn bredere boodschap ging over diversiteit. De dag ervoor had hij een ander regionaal evenement bezocht, vertelde hij, waar de zaal “alleen maar mannelijk en fifty-plus-ish” was, terwijl het onderwerp innovatie en toekomstige economische groei was. “Als je productiever wilt worden,” zei Woertman, “heb je een diverse community binnen je bedrijf nodig om aan innovatie te werken.”

Kijkend naar het publiek voor hem voegde hij daaraan toe: “Daarom is het geweldig om deze generatie hier vandaag te hebben, om te praten over impact, innovatie en duurzame economische groei, voor de toekomst van niet alleen onze regio, maar van de wereld.”

Een bloeiende regio moet nog een thuis worden

Daarna nam Marc Cootjans van Rabobank het publiek mee op een visuele tour door de toekomst van de Brainport-regio. Zijn boodschap was optimistisch, maar ook veeleisend. Eindhoven en Amsterdam, zei hij, zijn de twee Nederlandse regio’s waar de economische groei het afgelopen decennium twee keer zo hoog lag als het landelijk gemiddelde. Brainport is een van de zeldzame hightechclusters in Europa waar R&D en productie op industriële schaal plaatsvinden. Met semiconductors, hightechsystemen en mogelijk defensiegerelateerde innovatie zal het strategische belang van de regio alleen maar toenemen.

“De toekomst is van jullie, in een regio die booming is en nog veel verder zal boomen,” zei Cootjans tegen het publiek.

Marc Cootjans, Career Compass Netherlands at Student BASE

Hij liet de nieuwe ASML-campus bij Eindhoven Airport zien, de uitbreiding van Brainport Industries Campus en de transformatie van het stationsgebied in Eindhoven. Waar nu nog geen woningen staan, alleen kantoren, zijn ongeveer 10.000 woningen gepland. Brainport Industries Campus 2, zei hij, wordt tweeënhalf keer zo groot als de huidige campus. De regio staat aan de vooravond van “een schaalsprong”, met tienduizenden extra banen.

Maar Cootjans’ belangrijkste punt ging niet alleen over banen. Economische groei, stelde hij, zal er komen. De echte uitdaging is of Eindhoven een plek kan worden waar mensen een leven willen opbouwen. “De economie zorgt wel voor zichzelf,” zei hij. “Wij moeten ervoor zorgen dat de voorzieningen er zijn om die groei te dragen en een fijne leefomgeving te bieden.”

Dat betekent woningen, cultuur, sport, openbare ruimte en iconische gebouwen. Een stad kan mensen aantrekken met banen. Maar ze kan mensen alleen vasthouden als ze een thuis wordt.

Visaregels, koffiepraatjes en zelfvertrouwen

Na de keynote splitste de zaal zich op in parallelsessies: één over visa en juridische routes voor internationaal talent, één voor bedrijven die internationals willen aannemen, en een interactief Nederlands burgerschapsspel voor degenen die geen visuminformatie nodig hadden.

De visasessie maakte duidelijk hoe praktisch de barrières kunnen zijn. Niet-EU-studenten kregen uitleg over werken naast de studie, stages, het oriëntatiejaar, de kennismigrantenregeling, de EU Blue Card, permanent verblijf, Nederlands staatsburgerschap en de 30%-regeling. Eén boodschap sprong eruit: het oriëntatiejaar, of zoekjaar, is een van de belangrijkste routes voor afgestudeerden die willen blijven. Maar studenten kregen ook de waarschuwing om niet tot het laatste moment te wachten. Een gat in je verblijfsstatus kan een serieus probleem worden.

Later bracht de paneldiscussie de juridische en economische vragen terug naar de geleefde ervaring. Sutra Adino van Studyportals, Nisreen Ajdad van Capgemini, Jaimini Boender van Sendcloud en Shreya Surana van Philips spraken openhartig over afwijzing, identiteit, zelfvertrouwen en de Nederlandse werkcultuur.

Adino verzachtte de werkelijkheid niet. Toen ze terugkeek op haar eerste zoektocht naar werk in Nederland, zei ze: “Het enige waar ik aan kon denken was de hoeveelheid strijd, de hoeveelheid afwijzingen en de hoeveelheid eenzaamheid.” Vooral als niet-Europese international, zei ze, kan integratie moeilijk zijn. Haar boodschap aan het publiek was niet dat het makkelijk wordt, maar dat de worsteling echt is en door velen wordt gedeeld.

Boender, die opgroeide in de Verenigde Staten, merkte een andere culturele verschuiving op. In de VS, zei hij, kan solliciteren heel “salesy” zijn: “Geen baan te groot, geen baan te klein. Ik ben er op elk moment.” In Nederland moest hij een ander ritme leren. Zelfs op vakantie gaan, grapte hij, is hier “echt oké”.

Career Compass Netherlands at Student BASE

Praten over vaardigheden

Ajdad, die als vluchteling naar Nederland kwam, sprak over hoe ze moest leren zichzelf te presenteren. “Ik moest begrijpen hoe netwerken en zelfpresentatie hier werken,” zei ze. Afkomstig uit een cultuur waar van kandidaten soms wordt verwacht dat ze zichzelf sterk promoten, vroegen Nederlandse sollicitatiegesprekken om een andere balans. Voor haar was de uitdaging: “praten over mijn vaardigheden en me niet minder voelen.”

Surana’s advies was om verder te kijken dan diploma’s. “Iedereen heeft hetzelfde diploma als jij,” zei ze tegen het publiek. “Denk na over wat jou uniek maakt.” Bijbanen, tutoring, studentenbesturen, side projects en biculturele ervaringen lijken misschien bijzaak, maar kunnen het verschil maken in een sollicitatiegesprek. “Leer mij niet kennen als werknemer,” zei ze over haar eigen benadering. “Leer mij kennen als mens.”

Die boodschap kwam meerdere keren terug. Een baan in de supermarkt is niet zomaar een baan in de supermarkt als je er de Nederlandse werkcultuur, klantcontact, aanpassingsvermogen en veerkracht leert. Een technisch diploma is niet genoeg als je niet kunt uitleggen wat je werk betekent voor een bedrijf. “Ik had deze hypothetische geweren vol technische kennis,” zei Boender over zijn studies informatica en data science. Maar op het werk ontdekte hij dat er nog een andere vaardigheid nodig was: uitleggen wat je hebt gedaan, waarom het ertoe doet en hoe het bedrijfswaarde creëert.

Ook de Nederlandse taal kwam ter sprake, niet als eis tot perfectie, maar als brug. Voor Ajdad hielp Nederlands leren om zich te verbinden buiten de internationale bubbel. Het hielp haar nieuws, grappen en het dagelijks leven te begrijpen. “Taal gaat minder over perfectie,” zei ze, “en meer over verbinding.”

“Nee betekent niet altijd nee”

Het meest praktische advies van het panel kwam toen Mohamadi vroeg om één zin over sollicitatiegesprekken. Adino antwoordde met één lange zin, waarbij ze de leestekens hardop uitsprak: “Afwijzing is onderdeel van je reis, komma, het klinkt cliché, maar geloof me, hoe meer afwijzingen je krijgt, hoe dichter je bij je einddoel bent, punt.”

Ajdad adviseerde eerlijkheid: “Authenticiteit creëert een veel sterkere verbinding dan proberen perfect te zijn.” Boender herdefinieerde afwijzing als een kwestie van match: “Een afwijzing is geen oordeel. Het gaat gewoon om fit. Het gaat om een vibe.” Surana spoorde studenten aan om niet alleen te solliciteren op wat ze al kunnen, maar ook op functies waarin ze kunnen groeien. “Zelfs als je zestig procent, zeventig procent kunt, heb dan het vertrouwen en de ambitie.”

Haar eigen verhaal maakte dat concreet. Bij Philips, vertelde Surana, werd ze twee keer ontslagen tijdens jaren van reorganisaties. Ze bleef, solliciteerde opnieuw, vocht voor nieuwe functies en kreeg promotie. “Nee betekent niet altijd nee,” zei ze tegen de zaal. “Niemand geeft zo veel om jouw toekomst als jijzelf.”

Van netwerkevent naar retentiesysteem

In het laatste deel van de avond kregen bedrijven en organisaties het podium. Studyportals presenteerde zich als een internationaal, Engelstalig edtechbedrijf gevestigd in Eindhoven. Avular sprak over robotica, TU/e-roots en het werven van technisch talent uit de hele wereld. DIFFER, Cyberalloy en HighTechXL lieten verschillende routes zien naar onderzoek, deeptech en ondernemerschap. De boodschap van HighTechXL was direct: “We wachten niet tot de toekomst gebeurt. We bouwen haar.”

Mohamadi sloot af door terug te keren naar het oorspronkelijke probleem. SHEXON, legde hij uit, wil de hiring flow omdraaien: niet alleen talent laten solliciteren op banen, maar een pool van bicultureel talent creëren en mensen matchen met bedrijven op basis van vaardigheden, ambities, persoonlijkheid en culturele fit. “We zijn geen recruitmenttool,” zei hij. “We zijn een integratiesysteem.”

Dat is misschien ook de beste beschrijving van de avond zelf. Career Compass Netherlands was niet alleen een netwerkevent, een visasessie of een bedrijvenmarkt. Het was een kleine repetitie voor het soort ecosysteem dat Brainport zegt te willen zijn: internationaal, praktisch, open en serieus over het behouden van de mensen die het al weet aan te trekken.

Student Base ziet er nog deels uit als een kantine. Maar op deze avond deed het al precies waarvoor het is gebouwd: mensen in dezelfde ruimte brengen, de drempel verlagen en talent veranderen van een abstract regionaal vraagstuk in een menselijk gesprek.