Starlink-incident legt Europese afhankelijkheid bloot

Oekraïense militairen zijn afgelopen nacht tegen problemen aangelopen bij meerdere operaties, nadat SpaceX de toegang tot bepaalde Starlink-terminals had ingeperkt.

De kwestie legt bloot hoe afhankelijk militaire operaties kunnen zijn van Amerikaanse technologie en hoe kwetsbaar Europa is wanneer een buitenlandse leverancier de toegang tot cruciale infrastructuur kan beïnvloeden. 

Europese defensie leunt op Amerikaanse infrastructuur

Starlink is een satellietdienst van SpaceX, het Amerikaanse ruimtevaartbedrijf van Elon Musk. Oekraïne gebruikt de verbindingen onder meer om drones aan te sturen. Volgens Oekraïense functionarissen werden verschillende militaire missies verstoord nadat verbindingen met Starlinkterminals in snel bewegende drones zonder waarschuwing werden onderbroken, meldt Reuters.

Musk stelt dat de Amerikaanse overheid, via het leger en uiteindelijk de president, bepaalt welke snelheids- en gebruiksbeperkingen gelden. De kwestie speelt terwijl de relatie tussen Washington en Kyiv onder druk staat: Trump heeft Oekraïne opgeroepen aanvallen op Russische olieraffinaderijen te staken. Ook zijn er zorgen dat de VS minder informatie gaat delen waarmee Oekraïne Russische raketaanvallen vroegtijdig kan detecteren.

Strategische autonomie

Voor Europa raakt de kwestie aan strategische autonomie: het vermogen om essentiële technologie en infrastructuur zelfstandig te ontwikkelen en beheren. Dat speelt niet alleen bij defensie, maar ook bij satellietcommunicatie, cloudinfrastructuur, halfgeleiders en AI.

Europese alternatieven ontwikkelen kost tijd, geld en technische expertise. Bovendien moeten ze voldoende capaciteit en betrouwbaarheid bieden om bestaande systemen te vervangen.

Maar niet alleen de technische betrouwbaarheid speelt een rol. Ook de vraag hoe betrouwbaar de Verenigde Staten als partner blijven, wordt steeds relevanter. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky uitte zijn teleurstelling over de houding van Trump. In een interview stelde hij dat de Amerikaanse president neutraal mag blijven in het conflict tussen Oekraïne en Rusland, maar die positie dan ook moet vasthouden.