SOLID wil ijzerpellets laten werken als veilige waterstofbatterij

Met de Steam Iron Reactor 2 zet het Eindhovense studententeam een stap van proof of concept naar industriële pilot. Daarmee bouwt SOLID voort op een erfenis waaruit eerder RIFT ontstond, maar kiest het tegelijk nadrukkelijk een andere route.

Op de High Tech Campus Eindhoven stond vrijdag geen glimmende fabriekshal centraal, maar een zeecontainer. Toch symboliseerde die container voor TU/e-studententeam SOLID een grote stap: de overgang van laboratoriumonderzoek naar een pilotinstallatie die de komende jaren in de praktijk moet laten zien of ijzerpellets kunnen uitgroeien tot een veilige, schaalbare vorm van waterstofopslag.

Tijdens SOLID Event 2026 kondigde het team de ontwikkeling aan van de Steam Iron Reactor 2, een ijzergebaseerd waterstofopslagsysteem met een capaciteit van 2,5 MWh. Patrick Groothuis, vicevoorzitter van de TU/e, en Bas Maes, gedeputeerde Energie van de provincie Noord-Brabant, onthulden samen de container waarin de nieuwe installatie gebouwd zal worden. De schaal is fors voor een studententeam: de capaciteit is vergelijkbaar met de dagelijkse elektriciteitsopbrengst van ongeveer 2.000 moderne zonnepanelen.

Volgens teammanager Sam Liebregts markeert het project een kantelpunt. “We gaan van proof of concept naar de praktijk. Het laat zien dat studententeams een serieuze rol kunnen spelen in de energietransitie. We zetten nu een reuzestap richting echte impact.”

IJzer als waterstofbatterij

De technologie van Team SOLID vertrekt vanuit een eenvoudige, maar technisch uitdagende gedachte: gebruik ijzer als circulaire energiedrager. Duurzame energie kan worden opgeslagen door met waterstof roest, ofwel ijzeroxide, terug om te zetten in ijzer. In die ijzerpellets zit de energie vervolgens veilig opgeslagen. Wanneer het ijzer later in contact komt met stoom, ontstaat er opnieuw waterstof. Het ijzer wordt daarbij weer ijzeroxide, waarna de cyclus opnieuw kan beginnen.

Zo fungeert het materiaal als een soort herbruikbare waterstofbatterij. Niet door waterstof onder hoge druk of extreem lage temperatuur op te slaan, maar door de energie chemisch vast te leggen in vaste pellets. Dat is precies waar de belofte ligt: ijzer is relatief goedkoop, ruim beschikbaar, eenvoudig te vervoeren en stabiel op te slaan. Tijdens opslag en transport gaat bovendien geen energie verloren, waardoor het systeem geschikt kan zijn voor opslag over dagen, weken of zelfs maanden.

Daarmee richt SOLID zich op een van de hardnekkigste problemen in de energietransitie. Zon en wind leveren steeds meer duurzame elektriciteit, maar niet altijd op het moment dat de industrie die nodig heeft. Grootschalige opslag is daarom cruciaal. Batterijen kunnen veel, maar zijn niet voor elke toepassing geschikt. Waterstof biedt kansen, maar opslag en transport blijven complex. IJzerpellets kunnen in dat gat springen: als vaste, veilige en herbruikbare drager van waterstof.

Een andere route dan RIFT

Team SOLID werkt al sinds 2016 aan ijzergebaseerde energietechnologie. In die tien jaar bouwden honderden studenten voort op elkaars onderzoek, prototypes en systemen. Die erfenis is tastbaar. Uit het studententeam kwam in 2020 RIFT voort, de Eindhovense spin-off die ijzerpoeder inzet als circulaire brandstof voor industriële warmte. Dat bedrijf groeide uit tot een van de bekendste voorbeelden van TU/e-studenteninnovatie die de stap naar de markt maakte.

RIFT verbrandt ijzerpoeder om warmte te produceren. De roest die daarbij ontstaat, kan met behulp van waterstof weer worden teruggebracht tot ijzerpoeder. Daarmee ontstaat ook daar een circulaire keten, maar met een ander doel: emissievrije industriële warmte. RIFT haalde inmiddels €114 miljoen op voor zijn eerste commerciële ijzerbrandstofproject en kreeg eerder steun uit het netwerk van Bill Gates’ Breakthrough Energy.

Het huidige SOLID-team kiest een andere positie in diezelfde ijzerfamilie. Waar RIFT ijzer gebruikt als brandstof voor warmte, gebruikt SOLID ijzerpellets als middel om waterstof veilig op te slaan en later gecontroleerd vrij te maken. Dat verschil is wezenlijk. SOLID bouwt niet aan een brander, maar aan een opslagsysteem. Niet de directe productie van warmte staat centraal, maar de mogelijkheid om duurzame energie tijdelijk vast te leggen en beschikbaar te maken wanneer de industrie die nodig heeft.

Juist daarin onderscheidt deze generatie studenten zich van haar voorgangers. De pioniers van SOLID bewezen dat ijzer als energiedrager serieus genomen moest worden en legden de basis voor RIFT. De huidige lichting neemt die erfenis mee, maar beweegt naar een ander toepassingsgebied: veilige, stationaire waterstofopslag op pilotschaal. “Met dit project gaan we voorbij laboratoriumontwikkeling en zetten we een belangrijke stap richting demonstratie in echte omgevingen”, zegt Liebregts. “Het vertegenwoordigt jaren werk van honderden studenten en laat zien hoe studentgedreven innovatie een sleutelrol kan spelen in de energietransitie.”

IJzerkracht: studententeam als grootste projectpartner

De Steam Iron Reactor 2 wordt ontwikkeld binnen Project IJzerkracht, een consortium van twaalf partijen uit de industrie, het onderzoek en het onderwijs. Naast Team SOLID en de TU/e zijn onder meer Avans Hogeschool en HZ University of Applied Sciences betrokken. De totale projectwaarde bedraagt € 3 miljoen. Opvallend is dat Team SOLID binnen het consortium de grootste projectstakeholder is. Daarmee wordt IJzerkracht het grootste studententeamproject tot nu toe.

Dat is belangrijk, omdat de stap van lab naar praktijk meestal de moeilijkste is. Een proof of concept kan aantonen dat een technologie werkt. Een pilot moet laten zien of ze ook betrouwbaar, veilig, beheersbaar en economisch interessant is onder omstandigheden die op de werkelijkheid lijken. De nieuwe installatie wordt ondergebracht in een 20-voetcontainer en zal naar verwachting anderhalf tot twee jaar bouwtijd vergen. Daarna volgt een testprogramma op meerdere locaties, waarbij prestaties, betrouwbaarheid, operationele eisen en industriële toepasbaarheid worden onderzocht.

Volgens Saleh Mohammadi, hoogleraar Renewable Energy Carriers bij Avans en consortiumleider van IJzerkracht, laat het project zien wat er gebeurt als studenteninnovatie wordt verbonden met de rest van het ecosysteem. “Studententeams bieden een unieke omgeving waarin technisch talent, ondernemerschap en maatschappelijke uitdagingen samenkomen. Het IJzerkracht-project laat zien wat er kan worden bereikt wanneer studenten, onderzoekers, industrie en overheid samenwerken om veelbelovende energietechnologieën sneller te ontwikkelen.”

High Tech Campus als versneller

Dat de onthulling plaatsvond op de High Tech Campus Eindhoven is meer dan een decoratieve keuze. Voor een technologie die de komende jaren uit de beschermde omgeving van het lab moet groeien, is nabijheid tot bedrijven, onderzoekers, investeerders en mogelijke launching customers essentieel. De High Tech Campus is precies zo’n omgeving: een plek waar hardware, systeemontwikkeling, deeptech, ondernemerschap en internationale bedrijvigheid elkaar dagelijks tegenkomen.

Voor SOLID kan die locatie helpen om sneller te leren welke eisen industriële gebruikers stellen. Hoe moet zo’n systeem worden geïntegreerd in bestaande energie-infrastructuur? Welke veiligheidsnormen gelden? Wat betekent onderhoud in een fabriekssituatie? Hoe schaal je van één container naar meerdere systemen? En onder welke omstandigheden wordt ijzergebaseerde waterstofopslag aantrekkelijker dan alternatieven?

De campus kan bovendien de kloof verkleinen tussen studententeam en markt. RIFT liet al zien dat een idee uit een studententeam kan uitgroeien tot een bedrijf dat serieuze financiering en industriële partners aantrekt. Voor SOLID is de komende fase nog geen commercialisering, maar wel een voorbereiding daarop. De pilot moet kennis opleveren die nodig is om later te bepalen waar de technologie het meeste waarde heeft: bij industriële energieopslag, netbalancering, waterstoflogistiek of specifieke toepassingen waar veiligheid en lange opslagduur doorslaggevend zijn.

Team SOLID © Vincent Hogenhorst Fotografie

De komende jaren: testen, leren, aanscherpen

De verwachtingen voor de komende jaren zijn daarom concreet, maar niet vrijblijvend. Eerst moet de Steam Iron Reactor 2 worden gebouwd. Daarna moet het systeem op meerdere locaties bewijzen dat de cyclus van ijzer, ijzeroxide en waterstof niet alleen technisch werkt, maar ook herhaalbaar en praktisch toepasbaar is. De vragen zullen dan minder academisch en veel operationeler worden: hoe snel kan het systeem laden en ontladen? Hoe efficiënt is de cyclus? Hoe gedraagt het materiaal zich na vele rondes? Hoe robuust is de installatie in wisselende omstandigheden? En wat vraagt dit van operators, vergunningen en onderhoud?

Voor een studententeam is dat een ambitieuze agenda. Tegelijk is juist die dynamiek de kracht van SOLID. Elk jaar stroomt nieuw talent binnen, terwijl kennis uit eerdere generaties wordt doorgegeven. De geschiedenis van het team laat zien dat zulke continuïteit kan leiden tot onverwacht grote stappen. Eerst was er een studententeam dat experimenteerde met ijzer als energiedrager. Daarna kwam RIFT. Nu staat er een nieuwe generatie die niet probeert dat pad simpelweg te kopiëren, maar een eigen route kiest: ijzer niet als brandstof voor warmte, maar als veilige drager voor waterstof.

De container op de High Tech Campus is daarmee meer dan de behuizing van een proefinstallatie. Het is een tussenstation in een langere ontwikkeling: van studentenidee naar systeem, van systeem naar pilot, en mogelijk later van pilot naar industriële toepassing. Of ijzerpellets inderdaad een sleutelrol gaan spelen in de opslag van duurzame energie, moet de komende jaren blijken. Maar met de Steam Iron Reactor 2 heeft Team SOLID de lat zichtbaar hoger gelegd.