Skytree krijgt €1 miljoen voor CO₂ uit de lucht in IJsland

Klimaattechbedrijf Skytree heeft een ontwikkelingslening van €1 miljoen gekregen van Invest International, de Nederlandse financieringsinstelling met steun van de staat. Met het geld bereidt het bedrijf zijn eerste CO_₂-afvanghub in het buitenland voor. Het project, een zogeheten Skypark, komt in IJsland.

Het geld gaat naar het voorbereidende werk en niet naar de machines zelf. Het dekt engineering, vergunningen, locatieonderzoek en het omzetten van intentieverklaringen van toekomstige klanten in bindende contracten. De ontwikkelfase loopt de rest van 2026 door. De machines van Skytree worden naar verwachting in 2028 geïnstalleerd, en dan moet ook de commerciële exploitatie beginnen.

Waarom kopen bedrijven CO₂?

Veel bedrijven hebben koolstofdioxide nodig. Tuinders voeden er hun planten mee, frisdrankmakers zorgen er de prik mee voor, en het wordt gebruikt in droogijs en voedselverpakkingen.

Het grootste deel van die CO_₂ is een bijproduct van industrieën zoals de ammoniakproductie en olieraffinage, en het aanbod wordt krapper. Uitstoters pompen hun koolstofdioxide steeds vaker de grond in voor permanente opslag in plaats van het te verkopen. Vervoer over lange afstanden per vrachtwagen of schip wordt duurder. En onrustige energiemarkten zorgen voor schommelende prijzen.

IJsland is een goede proeftuin. Het land importeert het grootste deel van zijn CO_₂ en heeft veel geothermische energie. Het Skypark gebruikt die energie voor zowel de stroom als de warmte die de machines nodig hebben.

Zo werkt de technologie

De machines van Skytree doen aan wat direct air capture heet: ze halen CO_₂ uit gewone buitenlucht. Het belangrijkste ingrediënt is een vast materiaal, een sorbent. Dat is bedekt met chemische stoffen, amines, die koolstofdioxidemoleculen vasthouden, een beetje zoals een spons water opzuigt. Het sorbent beweegt langzaam door gestapelde gaaspanelen terwijl er lucht doorheen stroomt. Zo komt zoveel mogelijk ervan in contact met de lucht.

Zodra het sorbent vol koolstofdioxide zit, gaat het naar een aparte, afgesloten vacuümkamer, waar het tussen hete platen door stroomt. Door de warmte laat het de CO_₂ weer los, die als zuiver gas wordt opgevangen. Het schone sorbent gaat terug om nieuwe CO_₂ af te vangen. Omdat afvangen en vrijgeven in verschillende kamers plaatsvinden, verspilt de machine geen energie aan het steeds opnieuw opwarmen en afkoelen van dezelfde apparatuur.

Het meeste verwarmen gebeurt bij zo'n 80°C. Dat is warm genoeg om restwarmte of aardwarmte te gebruiken, wat goed uitkomt in IJsland. Volgens Skytree gebruiken de nieuwste machines slechts 0,9 MWh energie per ton CO_₂ wanneer de warmte volledig wordt hergebruikt. Dat is meer dan 80% minder dan de eerste versies.

CO₂ als dienst

Klanten kopen zelf geen machines. Elk Skypark is een eigen bedrijf waarin een energiepartner, investeerders en lokale afnemers samenkomen. De afnemers sluiten langlopende contracten voor CO_₂ tegen een stabiele prijs.

IJsland volgt op het eerste Skypark van Skytree, dat in juni in Nederland werd gelanceerd samen met Lingezegen Energy. Er staan er meer op de planning. Camille Hanna van Skytree zegt het zo: "het model is overal inzetbaar."