Siliciumbrug: Arizona en TU/e sluiten chipovereenkomst

De University of Arizona en de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) in Nederland hebben een vijfjarig memorandum van overeenstemming getekend om onderzoek naar halfgeleiders en fotonica te bevorderen en de transatlantische samenwerking tussen twee regio's met een lange geschiedenis in de wereldwijde chipindustrie te verdiepen.

De overeenkomst, ondertekend door Jenny Lee, Chief International Affairs Officer en Dean van de University of Arizona, en Silvia Lenaerts, Rector Magnificus van TU/e, verbindt de decennialange ervaring van Arizona op het gebied van halfgeleiderproductie met de leidende positie van de Nederlandse universiteit op het gebied van geïntegreerde fotonica — een vakgebied dat licht in plaats van elektriciteit gebruikt om informatie te verplaatsen en te verwerken, met het oog op snellere en energiezuinigere computersystemen.

Versterking van de halfgeleiderindustrie

"Arizona en Nederland herbergen twee van 's werelds meest gevestigde fotonica- en optica-ecosystemen," aldus Krishna Muralidharan, directeur van het Center for Semiconductor Manufacturing (CSM) van de University of Arizona en hoogleraar materiaalkunde en engineering. Volgens hem legt de combinatie van Arizona's leiderschap op het gebied van halfgeleiders met TU/e's fotonica-onderzoek een basis voor het opleiden van toekomstige ingenieurs en het aanpakken van vraagstukken die voor de industrie relevant zijn.

De University of Arizona brengt zo'n 50 jaar aan ervaring op het gebied van halfgeleideronderzoek in de samenwerking, waarbij CSM put uit expertise van de hele universiteit, waaronder het Wyant College of Optical Sciences. TU/e geniet internationale erkenning voor haar baanbrekende werk op het gebied van halfgeleiders en geïntegreerde fotonica, en vormt een anker voor een Europees ecosysteem dat vooruitgang heeft geboekt in fotonische integratie en lichtgebaseerde chipproductietechnieken.

"Met dit partnerschap verbinden we twee toonaangevende ecosystemen op het gebied van halfgeleiders en fotonica. Dit creëert nieuwe kansen voor onderzoek, onderwijs en samenwerking met de industrie, en stelt ons tegelijk in staat de volgende generatie talent beter voor te bereiden op de kansen en uitdagingen van de halfgeleidersector," aldus TU/e Rector Magnificus Silvia Lenaerts.

Talentontwikkeling centraal

Een belangrijk speerpunt van het MOU is het opbouwen van een talentenpijplijn voor de wereldwijde chipindustrie. De universiteiten plannen studentenuitwisselingen, plaatsingen in het buitenland en gezamenlijke onderzoeksprojecten, naast kortlopende programma's zoals zomer- en winterscholen en stages. De samenwerking sluit ook aan bij het Fast Track Semiconductor Manufacturing-programma van de University of Arizona, dat studenten voorbereidt op een carrière in chipontwerp, productie en materiaalkunde. Naast onderwijs voorziet de overeenkomst in het rechtstreeks betrekken van industriële partners bij onderzoeks- en arbeidsmarktinitiatieven.

Voortbouwend op overheidsbanden

Het universitaire partnerschap bouwt voort op een bredere diplomatieke inspanning. In januari 2025 ondertekende de gouverneur van Arizona, Katie Hobbs, een overeenkomst met de Nederlandse minister van Economische Zaken, Dirk Beljaarts, om de samenwerking op het gebied van halfgeleiders tussen Arizona en Nederland te versterken en de ontwikkeling van de arbeidsmarkt en economische groei te ondersteunen.

Arizona is uitgegroeid tot een belangrijk centrum voor chipproductie en heeft sinds 2020 meer dan 210 miljard dollar aan investeringen in halfgeleiders en de bijbehorende toeleveringsketen aangetrokken, aldus de Arizona Commerce Authority. Nederlandse bedrijven hebben aanzienlijk bijgedragen aan die groei: apparatuurfabrikant ASM vestigde zijn Noord-Amerikaanse hoofdkantoor in Scottsdale en kondigde in 2024 een uitbreiding van 300 miljoen dollar aan, terwijl chipmachinefabrikant ASML en NXP Semiconductors eveneens al langere tijd actief zijn in de staat.

Nu de wereldwijde vraag naar geavanceerde chips blijft groeien, vooral gedreven door kunstmatige intelligentie en de groei van datacenters, biedt het partnerschap tussen de University of Arizona en TU/e beide instellingen een langetermijnkader voor gezamenlijk onderzoek, onderwijs en samenwerking met de industrie binnen het halfgeleiderecosysteem.