Podcast: de kansen van dual-use-technologie in Nederland

De wereld verandert snel. Geopolitieke spanningen en veranderende machtsverhoudingen maken duidelijk dat hightech steeds belangrijker wordt. Technologie die vroeger vooral voor commerciële toepassingen werd ontwikkeld, krijgt nu ook een strategische rol binnen Defensie en veiligheid. Zogenoemde dual-use-technologie staat volop in de belangstelling. Tijdens het Holland High Tech Networking Event sprak podcasthost Elcke Vels met Hans Büthker, CEO van Neways Electronics International, bestuurslid van Holland High Tech en betrokken bij Invest-NL, over de kansen en uitdagingen rondom dual-use-technologie in Nederland.

Of beluister de aflevering op Spotify.

Wat doet Neways Electronics International precies?

“Wij ontwikkelen en produceren complexe elektronica voor de halfgeleiderindustrie, Defensie en de medische sector.”

Je richt je dus onder andere op de defensiemarkt. Hoe belangrijk is die markt momenteel voor jullie?

“We hebben te maken met geopolitieke veranderingen. Dat betekent ook dat je als bedrijf goed moet nadenken over waar je op inzet. In Nederland hebben we een sterk ecosysteem van technologische bedrijven. Gelukkig zie je dat techbedrijven zich steeds vaker afvragen: als ik mijn technologie kan toepassen in de commerciële sector, kan ik die dan ook inzetten voor defensie? Dat is precies wat Neways ook heeft gedaan. Wij hebben een capability system opgebouwd: een netwerk van kennis, productiecapaciteit en infrastructuur dat nodig is om technologie succesvol te ontwikkelen en op te schalen in Europa.”

Wat staat er de komende tijd op de agenda voor Neways?

“We werken nauw samen met onze klanten en groeien met hen mee. Samen ontwikkelen we nieuwe oplossingen, waarbij onze brede applicatiekennis en technische expertise een belangrijke rol spelen. Vanuit die kennis brengen we innovaties uiteindelijk naar productie. Dat doen we niet alleen in Nederland, maar ook in andere Europese landen, zoals Duitsland, Tsjechië en Slowakije.” 

Naast je rol als CEO van Neways ben je ook betrokken bij Holland High Tech. Kun je daar iets over vertellen?

“Voor mij is Holland High Tech een kraamkamer voor nieuwe technologie. Nederland heeft duidelijke innovatiedomeinen gekozen om in te investeren. De kracht van Holland High Tech zit vooral in het verbinden van bedrijven, kennisinstellingen en andere partijen op die gebieden. We brengen mensen, middelen en expertise samen rond belangrijke innovatiedomeinen. Dat werkt goed: er ontstaan mooie innovaties en nieuwe startups. 

Wanneer ontwikkelingen succesvol blijken, wil je als Nederland blijven investeren en ze verder laten groeien. Daarvoor is in Nederland onder andere het Deep Tech Fonds van Invest-NL opgericht.” 

Hoe belangrijk is samenwerking tussen overheid, bedrijven en kennisinstellingen bij het ontwikkelen van dual-use-technologie?

“Bij dual-use komt veel regelgeving kijken: wat mag wel en wat mag niet? Wat vindt de overheid ervan? Er zijn allerlei afspraken en vergunningen nodig als je bepaalde technologie wilt inzetten voor Defensie. 

Ook heb je te maken met bijvoorbeeld end-user statements. Daarbij wordt gekeken waar je technologie uiteindelijk terechtkomt. Soms moet je bijvoorbeeld, als je een chip hebt ontwikkeld, nagaan hoe die precies wordt gebruikt. Daar zijn allerlei regels, procedures en processen voor.

Veel bedrijven weten daar nog niet genoeg van. Daar ligt nog een flinke uitdaging. Samenwerking tussen overheid, bedrijven en kennisinstellingen is daarbij cruciaal.”

Je bent daarnaast voorzitter van de investeringscommissie van Invest-NL. Wat houdt die rol precies in?

“Er komen voorstellen vanuit de deeptech-sector. Die worden voorbereid door het zogenaamde dealteam. Uiteindelijk beslist de investeringscommissie of we wel of niet investeren in een bedrijf.”

Welke belangrijke lessen heb je geleerd in die rol?

“Een van de dingen die ik heb geleerd, is dat het niet alleen om geld gaat. Mensen denken vaak: als ik een zak geld heb, dan kan ik doorinvesteren. Maar we kijken ook heel zorgvuldig naar andere aspecten: is er een markt? Is de technologie goed genoeg? Begrijpen we de toeleveringsketen? Hoe kan een bedrijf opschalen? Dan moet je nadenken over machines, productiecapaciteit, groei, de toeleveringsketen, financiering en contracten met leveranciers. Ook gaat het om de mensen: om leiderschap. Al die factoren samen bepalen het succes van een onderneming. Bedrijven doen fantastische uitvindingen. Maar je moet wel kunnen schalen.”

Heb je nog een boodschap voor de lezer?

“We moeten ons realiseren dat hightech hoort bij de infrastructuur van ons land. Net als energie en huisvesting. De hightech-industrie is een driver voor succes, zo staat ook beschreven in het Rapport Wennink. Steeds meer mensen realiseren zich dat we hightech nodig hebben en dat het essentieel is.

Dus: denk in capability systems. We moeten verschillende onderdelen, kennis en partijen bij elkaar brengen, versnellen en zorgen dat de juiste mensen en middelen beschikbaar zijn om deze ontwikkelingen mogelijk te maken.”