“Mensen zijn de brandstof”: Dijsselbloem over Brainports toekomst

Op de High Tech Campus Eindhoven, het symbolische hart van Brainport Eindhoven, bracht Jeroen Dijsselbloem een duidelijke boodschap: innovatie alleen is niet genoeg. In een wereld die wordt gevormd door geopolitieke spanningen en technologische concurrentie, moet Brainport extra inzetten op samenwerking, talent en focus.

De regio telt vandaag de dag zo’n 7.000 techbedrijven, van startups tot wereldspelers zoals ASML. Samen stuwen zij innovatie vooruit in domeinen als energie, gezondheidszorg en veiligheid, en zijn zij goed voor bijna de helft van de werkgelegenheid in de regio.

Dat succes is gebouwd op de ‘triple helix’: nauwe samenwerking tussen industrie, kennisinstellingen en overheid. “Dat is de sleutel tot ons succes,” aldus Dijsselbloem. Maar de mondiale context verandert. De VS domineren digitale platforms, China controleert grondstoffen en productiecapaciteit, en toeleveringsketens staan onder druk. “Chipproductie is het slagveld van mondiale macht,” merkte hij op.

Focus en investeringen

Als antwoord daarop moet Europa zijn positie versterken, niet door volledige onafhankelijkheid na te streven, maar door “meer gelijkwaardig wederzijds afhankelijk” te worden. Dat vraagt om gerichte investeringen in sleutelgebieden zoals AI, energie, veiligheid en life sciences.

Dijsselbloem verwees naar concrete voorbeelden, waaronder de nieuwe pilotfabriek voor fotonische chips op de High Tech Campus, als bewijs van wat gecoördineerde publiek-private investeringen kunnen opleveren. Tegelijkertijd worstelt Europa nog steeds met het opschalen van innovaties naar wereldwijd succesvolle bedrijven. Het dichten van die kloof vereist sterkere financiële markten en snellere besluitvorming.

© Floris van Bergen

Talent als doorslaggevende factor

Als er één thema centraal stond in de speech, dan was het talent. “Talent is het nummer één vraagstuk,” zei Dijsselbloem. “Mensen zijn de brandstof voor innovatie.” Dat betekent investeren in onderwijs, omscholing en het aantrekken van internationaal talent. Maar ook: zorgen voor de voorwaarden om mensen te laten blijven: voldoende woningen, goede infrastructuur en een leefbare stad.

Eindhoven zelf verandert snel. In 2005 had ongeveer 27% van de bevolking een internationale achtergrond. Vandaag ligt dat percentage rond de 45% en beweegt het richting de 50%, aldus Dijsselbloem. Die transformatie biedt kansen, maar brengt ook verantwoordelijkheden met zich mee. “We moeten gaandeweg een nieuwe gemeenschap opbouwen,” zei hij.

Kennisdeling en sociale innovatie

Het thema van de avond, kennisdeling, sluit direct aan op dat bredere verhaal. Van het open innovatieconcept op de High Tech Campus tot het samenwerkings-DNA van de regio: het delen van kennis blijft een hoeksteen van het succes van Brainport. Maar Dijsselbloem wees ook op een nieuwe dimensie: sociale innovatie.

Via initiatieven zoals Brainport voor Elkaar worden bedrijven steeds vaker gevraagd hun expertise niet alleen in te zetten voor technologische vraagstukken, maar ook voor maatschappelijke uitdagingen, door publieke en non-profitorganisaties te ondersteunen bij thema’s als ongelijkheid en sociale cohesie.

Het markeert een verschuiving van economische samenwerking naar een breder, inclusiever model van regionale ontwikkeling.

De voorwaarden voor groei

Om dat model vol te houden, moet de regio blijven investeren. Niet alleen in technologie, maar ook in de basisvoorwaarden. Woningtekorten, verkeersdrukte en de belasting van het elektriciteitsnet dreigen de groei af te remmen. Het aanpakken van deze knelpunten maakt inmiddels deel uit van dezelfde strategische agenda als innovatie zelf.

Programma’s zoals de Brainport Deal en de Beethoven Deal zijn bedoeld om nationale en regionale investeringen in talent, infrastructuur en innovatiecapaciteit op elkaar af te stemmen. “Dat alles,” zei Dijsselbloem, “zal het ecosysteem in staat stellen verder te groeien en sterker te worden.”

“Jullie bouwen onze toekomst”

Tot slot richtte de burgemeester zich opnieuw tot het publiek. De awards, benadrukte hij, gaan over meer dan erkenning. Ze gaan over het zichtbaar maken en waarderen van talent. De Common Ground for Innovation Awards, geïnspireerd op de Gerard & Anton Awards, weerspiegelen een gedeelde overtuiging: innovatie wordt gedragen door mensen.

“Jullie zijn de mensen die onze toekomst bouwen,” zei hij tegen de genomineerden en winnaars. Het was zowel een compliment als een oproep. Want als het succes van Brainport is gebouwd op samenwerking, dan hangt de toekomst ervan af of die samenwerking verder kan opschalen over technologieën, over grenzen en steeds meer ook over de samenleving als geheel.

© Floris van Bergen