OPT/NET beschermt de infrastructuur waar de samenleving op draait

“Op het eerste gezicht lijkt moderne infrastructuur robuuster dan ooit. Netwerken zijn gedigitaliseerd, systemen zijn onderling verbonden en data stroomt in realtime. Maar volgens Seva Matselyukh, medeoprichter en directeur bedrijfsontwikkeling van OPT/NET, worstelen exploitanten van kritieke infrastructuur met een overdaad aan informatie. ”Het beheer en de beveiliging van kritieke infrastructuur is ongelooflijk complex geworden", vertelde hij het publiek bij Blue Magic Netherlands. ”En dat maakt het een primair doelwit voor kwaadwillende actoren."

In zijn presentatie schetste Matselyukh een beeld dat ongemakkelijk herkenbaar is: elektriciteitsnetten onder druk, telecomnetwerken die steeds vaker doelwit zijn van cyberaanvallen, drones die opereren in steeds complexer luchtruim en operators die beslissingen moeten nemen op basis van gefragmenteerde en onvolledige informatie. Het gevolg is een groeiende kloof tussen wat systemen technisch kunnen en wat mensen nog kunnen overzien. OPT/NET, een Nederlands bedrijf dat mission-critical AI-platforms ontwikkelt, wil die kloof dichten.

Serie

Blue Magic Netherlands

Lees hier al onze verhalen over het Blue Magic Netherlands event, met nog meer nieuws over innovatie in de defensie-industrie.

Bekijk serie

Een perfecte storm voor kritieke infrastructuur

Beheerders van vitale infrastructuur staan volgens Matselyukh voor een ongekende combinatie van uitdagingen. De dreigingen nemen toe op meerdere fronten tegelijk.

“Er is cyberrisico, fysieke sabotage, elektronische oorlogsvoering en natuurlijke verstoringen,” legde hij uit. “En de impact van één enkel falen wordt elk jaar groter.”

Tegelijkertijd neemt de complexiteit van infrastructuur toe. Energiesystemen, telecomnetwerken, transport en defensie zijn steeds sterker afhankelijk van enorme datastromen tussen onderling verbonden subsystemen. De bekende ‘drie V’s’ van big data – volume, velocity en variety – bepalen inmiddels het dagelijkse werk.

Maar de mens blijft degene die uiteindelijk moet beslissen.

“Het probleem,” aldus Matselyukh, “is dat mensen vaak maar twintig procent van het volledige beeld zien.” Data zit opgesloten in silo’s, systemen spreken verschillende talen en de effecten tussen domeinen blijven onzichtbaar. Een verstoring in het ene netwerk kan ongemerkt doorwerken in een ander.

Daar komt tijdsdruk bij. Beslissingen moeten vaak binnen seconden worden genomen, niet uren. En naarmate samenlevingen afhankelijker worden van digitale infrastructuur, nemen de gevolgen van fouten exponentieel toe.

Van reactieve monitoring naar AI-native operaties

Het antwoord van OPT/NET is een AI-native benadering van infrastructuurbeheer. In plaats van tools die alleen data visualiseren of vaste alarmsignalen afgaan, richt het bedrijf zich op real-time interpretatie van complexe systemen. “Wat we vandaag zien, is dat operators verdrinken in meldingen,” zei Matselyukh. “Ze zijn vooral bezig met informatie verzamelen, niet met beslissingen nemen.”

Het hart van die aanpak is OptOSS AI. Dit platform verwerkt enorme hoeveelheden telemetrie – logbestanden, sensordata, metrics en netwerksignalen – en analyseert die continu. Binnen enkele seconden kan het zowel bekende als volledig nieuwe anomalieën detecteren.

Belangrijk is dat het systeem niet leunt op statische trainingssets. “We herhalen geen patronen die we al kennen,” legde Matselyukh uit. “Het systeem is ontworpen om gedrag te herkennen dat het nog nooit eerder heeft gezien.”

Dat gebeurt via een gelaagde aanpak waarin ongesuperviseerd machine learning, large language models en domeinspecifieke algoritmes samenwerken. Het resultaat is wat hij omschrijft als een real-time CT-scan van de infrastructuur. “Je ziet niet alleen dát er iets misgaat, maar ook waar en waarom.”

Seva Matselyukh, co-founder en business development director bij OPT/NET, tijdens Blue Magic Netherlands. © Nadia ten Wolde

Van data naar besluitvorming

Waar OptOSS AI zich richt op analyse, vertaalt het tweede platform – Monitored AI – die inzichten naar operationeel overzicht. Monitored AI biedt een driedimensionale, kaartgebaseerde visualisatielaag waarin ruwe data wordt omgezet naar een samenhangend operationeel beeld.

Satellietbeelden, sensordata en systeeminformatie worden samengebracht tot wat OPT/NET een ‘digitale realiteit’ noemt.

Het doel is nadrukkelijk niet om mensen te vervangen. “We vervangen geen mensen,” benadrukte Matselyukh. “We ondersteunen ze.” Operators blijven verantwoordelijk voor beslissingen, terwijl AI afwijkingen, verbanden en risico’s zichtbaar maakt die anders verborgen zouden blijven. Die ‘human-in-the-loop’-benadering is cruciaal, vooral in sectoren als defensie, energie en openbare veiligheid.

Van telecom tot drones en ‘dark vessels’

De technologie van OPT/NET wordt inmiddels toegepast in meerdere domeinen met grote impact. In de telecomsector helpt het platform operators om netwerkproblemen, beveiligingsincidenten en verstoringen vroegtijdig te detecteren. OPT/NET werkt daarbij samen met grote telecombedrijven in Europa.

Ook in drone-operaties speelt de technologie een rol. In een project met onder meer CGI en Amazon werd een systeem ontwikkeld voor het real-time monitoren van dronezwermen. Positie, sensordata en afwijkend gedrag worden continu geanalyseerd, zodat operators overzicht houden zonder tientallen datastromen handmatig te volgen.

Een van de meest aansprekende toepassingen is te vinden in de maritieme veiligheid. In een project met de Nederlandse politie en de Europese ruimtevaartorganisatie ESA combineerde OPT/NET satellietradarbeelden met AIS-data om zogeheten ‘dark vessels’ te detecteren – schepen die bewust hun identificatiesysteem uitschakelen. “Als een schip op radar verschijnt maar geen AIS-signaal uitzendt, is dat een rode vlag,” aldus Matselyukh. “Ons systeem pikt dat direct op.”

De volledige use case werd binnen één maand op het bestaande platform gebouwd.

Wat OPT/NET onderscheidt

Volgens Matselyukh zit het onderscheid niet alleen in technologie, maar vooral in architectuur. Data hoeft niet gecentraliseerd te worden; inzichten kunnen gedeeld worden zonder ruwe data bloot te geven – cruciaal in defensie- en veiligheidsomgevingen. Daarnaast werkt OPT/NET met gelaagde AI-verwerking, zodat zware modellen alleen worden ingezet waar dat echt nodig is. Dat houdt systemen schaalbaar en efficiënt.

Hoewel het bedrijf regelmatig wordt vergeleken met Palantir, plaatst Matselyukh die vergelijking bewust in perspectief. “Zie ons als een kleine Nederlandse Palantir,” zei hij met een glimlach. “Maar dan gericht op flexibiliteit, efficiëntie en real-time besluitvorming.”

Seva Matselyukh, co-founder en business development director bij OPT/NET, tijdens Blue Magic Netherlands. © Nadia ten Wolde

Groeiende rol in het Europese veiligheidslandschap

OPT/NET werd opgericht in 2018 en bouwt voort op jarenlange samenwerking met toonaangevende AI-instituten. Inmiddels speelt het bedrijf een steeds grotere rol in Europese defensie- en infrastructuurprogramma’s, waaronder EDF-projecten zoals MARTINA, onder leiding van het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum (NLR). Daar levert OPT/NET een bijdrage aan de verwerking en visualisatie van satellietdata voor defensie- en veiligheidsdoeleinden.

Tijdens Blue Magic hintte Matselyukh op nieuwe aankondigingen en samenwerkingen, onder meer binnen Europese defensie-initiatieven. “Onze systemen zijn gebouwd voor omgevingen waarin falen geen optie is,” besloot hij. “En helaas worden dat soort omgevingen steeds normaler.” In een wereld waarin infrastructuur steeds digitaler - en kwetsbaarder - wordt, is de boodschap van OPT/NET helder: veerkracht ontstaat niet door méér data, maar door die data op tijd en op de juiste manier te begrijpen.