Ook Rover pleit voor directe treinverbinding Eindhoven - Brussel

De aankomende Nederlandse spoorwegdienstregeling voor 2027 is meer dan een routineuze update; als het aan reizigersorganisatie Rover ligt, kan deze uitgroeien tot een strategische herinrichting van grensoverschrijdende verbindingen. Centraal staat het voorstel van Rover om Eindhoven rechtstreeks te verbinden met Antwerpen en Brussel, waarbij de traditionele omweg via Rotterdam wordt omzeild. Deze stap moet hardnekkige ontwerpfouten in de huidige concessie corrigeren, waardoor de belangrijkste technologiehub van Nederland, Brainport Eindhoven, nu slecht verbonden is met de Belgische hoofdstad.

De Eindhovense wethouder Robert Strijk reageerde direct enthousiast op de plannen van Rover: “Brainport Eindhoven heeft een sterke internationale treinverbinding met België nodig. Voor een internationale kennis- en innovatieregio als Brainport Eindhoven is goede en duurzame bereikbaarheid cruciaal. Een directe intercity naar Antwerpen en Brussel versterkt onze economische positie, maakt internationale reizen aantrekkelijker en biedt een duurzaam alternatief voor de auto en het vliegtuig. Ik onderschrijf het advies van reizigersorganisatie Rover voor de dienstregeling 2027 dan ook van harte.”

Omleiding

Door internationale Eurocity-diensten om te leiden, wil Rover de reistijden verkorten en een groeiende corridor van naar schatting 15.000 dagelijkse pendelaars ondersteunen. Om deze ambitie te realiseren, moeten echter belangrijke infrastructurele knelpunten bij Breda worden opgelost en moet rekening worden gehouden met het drukke verkeer op de HSL-Zuid.

Het initiatief van Rover sluit aan bij een recente stap van de Nederlandse en Belgische overheden. Beide landen ondertekenden in februari een intentieverklaring om de treinverbinding tussen Brainport Eindhoven en Brussel te verbeteren. De focus ligt op betere bereikbaarheid van de techregio, met als doel om tegen de zomer van 2026 concrete afspraken te maken. Dit lijkt een doorbraak voor internationale reizigers. Het doel is helder: een betere spoorverbinding tussen de technologiehub Brainport Eindhoven en het politieke hart van Europa, Brussel.

Herziening van de Eurocity-route

Rover heeft formeel voorgesteld om het internationale spoornetwerk voor 2027 ingrijpend aan te passen. De belangrijkste aanbeveling is het omleiden van de Eurocity (serie 9200). Momenteel rijdt deze trein van Brussel via Antwerpen en Breda naar Rotterdam. Rover pleit ervoor om deze route vanaf Breda door te trekken naar Eindhoven Centraal. Daarmee ontstaat voor het eerst een directe verbinding tussen de regio Eindhoven en het Belgische spoorwegnet, en worden de zogeheten ‘weeffouten’ in de concessie aangepakt.

In het huidige systeem moeten reizigers vanuit Eindhoven naar Brussel vaak meerdere keren overstappen of gebruikmaken van duurdere hogesnelheidsroutes via Rotterdam. Door het eindpunt van de Eurocity naar Eindhoven te verplaatsen, kan de Nederlandse Spoorwegen (NS) bestaande infrastructuur efficiënter benutten en een internationale verbinding met hoge capaciteit aanbieden aan een regio die nu onderbediend is. Reizigers die momenteel de Eurocity naar Rotterdam gebruiken, kunnen overstappen op de Eurocity Direct of in Breda wisselen, zodat de capaciteit in het netwerk in balans blijft.

Deze wijziging draait volgens Rover niet alleen om gemak, maar is een antwoord op groeiende reizigersvraag die met de huidige, binnenlands georiënteerde dienstregeling niet kan worden opgevangen. NS beoordeelt de voorstellen en werkt samen met de Belgische spoorwegmaatschappij NMBS om de plannen uiterlijk in de zomer van 2026 uit te werken. Als de wijziging wordt goedgekeurd, verandert dit fundamenteel hoe Zuid-Nederland verbonden is met de Belgische economische kern, waarbij Breda uitgroeit tot een belangrijk internationaal knooppunt.

Technische uitdagingen en aanpassingen stations

Maar er zijn ook nog volop obstakels. Een directe verbinding tussen Eindhoven en Brussel realiseren is niet zo eenvoudig als een bestemming wijzigen. Het vereist aanzienlijke technische en infrastructurele aanpassingen, vooral bij station Breda. NMBS wil vanaf medio 2027 nieuwe Siemens Vectron-locomotieven inzetten, die snelheden tot 200 km/u halen. Deze treinen bieden betere prestaties, maar brengen ook operationele uitdagingen met zich mee.

Zo zijn de keertijden van deze treinen langer dan de huidige operationele marge van 12 minuten in Breda. Om dit op te vangen en rekening te houden met de lengte van internationale treinen, heeft ProRail vastgesteld dat een perronverlenging van circa 40 meter en aanpassingen aan de beveiliging nodig zijn. Zonder deze ingrepen zouden internationale treinen het binnenlandse treinverkeer hinderen.

Daarnaast vormt de overgang tussen de hogesnelheidslijn (HSL) en het reguliere spoor bij Breda een bekend knelpunt. De dienstregeling voor 2027 moet conflicten oplossen tussen de nieuwe Eindhoven-Brussel-verbinding en bestaande Intercity Direct-treinen (serie 1800) die dezelfde infrastructuur gebruiken. Ingenieurs werken aan aangepaste beveiligingsmodellen om te voorkomen dat de betrouwbaarheid van het binnenlandse netwerk onder druk komt te staan.

Het succes van de dienstregeling 2027 hangt sterk af van het tijdig realiseren van deze lokale aanpassingen. Zonder perronverlengingen en technische verbeteringen kunnen vertragingen zich door het hele zuidelijke spoorwegnet verspreiden en de voordelen van de directe verbinding tenietdoen.

Brainport als economische motor

De roep om een directe spoorverbinding komt voort uit de snelle groei van de Brainportregio. Als wereldwijde hub voor halfgeleiders en hightechproductie heeft Eindhoven behoefte aan naadloze verbindingen met internationale politieke en financiële centra zoals Brussel.

De huidige reistijden worden als inefficiënt ervaren: een treinreis van Eindhoven naar Brussel via Breda duurt circa 2 uur en 34 minuten, terwijl dezelfde rit met de auto ongeveer twee uur kost. Dat maakt de trein minder concurrerend.

Verwachtingen zijn dat een directe verbinding dagelijks circa 15.000 extra reizigers kan bedienen, wat de lijn positioneert als strategisch essentieel voor Europese technologische autonomie.

Drukte op de HSL-Zuid

Een belangrijke uitdaging is de drukte op de HSL-Zuid, de hogesnelheidslijn tussen Amsterdam en de Belgische grens. Deze lijn wordt momenteel voor circa 92% benut, waardoor er weinig ruimte is voor extra treinen. Een directe verbinding tussen Eindhoven en Brussel kan ten koste gaan van bestaande Intercity Direct-treinen, die cruciaal zijn voor de binnenlandse noord-zuidverbindingen.

Het adviesrapport voor de dienstregeling 2027 van NS benadrukt dat uitbreiding zorgvuldig moet worden afgewogen tegen de stabiliteit van het gehele netwerk.

Politieke afstemming en uitvoering

De plannen voor de dienstregeling 2027 bevinden zich nu in een cruciale fase van politieke en operationele afstemming. Na de intentieverklaring van februari 2026 werken het Nederlandse ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, NMBS en ProRail nauw samen om de resterende knelpunten op te lossen.

Een definitief besluit over het omleiden van de Eurocity via Eindhoven wordt verwacht in september 2026, zodat de formele aanvraag op tijd kan worden ingediend voor invoering op 13 december 2026. De planning is strak en laat weinig ruimte voor vertragingen in infrastructuur of onderhandelingen.

Het project wint aan politieke steun, omdat het aansluit bij bredere Europese doelen rond duurzame mobiliteit en het verminderen van korteafstandsvluchten.

Naast de verbinding Eindhoven–Brussel wordt in de plannen ook gekeken naar nieuwe spoorverbindingen tussen Weert en Belgisch Limburg, wat wijst op een bredere inzet op grensoverschrijdende integratie.