Ondanks sancties nog steeds Europese tech voor Russische drones

Een omvangrijk internationaal onderzoek, geleid door de Belgische financiële krant  De Tijd in samenwerking met the Kyiv Independent, heeft de aanhoudende stroom van geavanceerde Europese technologie naar het Russische militair-industriële complex blootgelegd. Ondanks een streng sanctieregime dat bedoeld is om Moskous oorlogsmachine af te snijden van cruciale hardware, worden westerse componenten – met name precisiesensoren en halfgeleiders – via tussenhandelaren in Hongkong en China omgeleid en duiken ze op in de wrakstukken van langeafstandsdrones in Oekraïne. Een opvallend voorbeeld uit het rapport betreft een minuscule Oostenrijkse sensor voor bewegingscontrole: geproduceerd in 2024, in juli van dat jaar verzonden naar een bedrijf in Hongkong, en later teruggevonden in een Russische militaire drone aan het Oekraïense front.

Versnelde productie

De urgentie om deze lekken te dichten wordt onderstreept door de schaal van Ruslands luchtaanvallen. Sinds het begin van 2026 hebben Russische troepen in anderhalve maand tijd meer dan 4.600 Shahed-aanvalsdrones op Oekraïne afgevuurd, zo stellen de onderzoekers. Deze aantallen worden ondersteund door binnenlandse massaproductiefaciliteiten, zoals de Speciale Economische Zone Alabuga, die eind 2025 een productie van 3.000 drones per maand wilde bereiken. Opmerkelijk is dat de verschuiving naar binnenlandse Russische productie paradoxaal genoeg heeft geleid tot een grotere afhankelijkheid van illegaal verkregen westerse technologie. Analyse laat zien dat de in Alabuga geproduceerde Geran-2-drones 294 buitenlandse componenten bevatten, een toename van 162,5 procent ten opzichte van de 112 onderdelen in eerdere modellen uit de Kupol-fabriek.

De nalevingskloof

Het onderzoek benadrukt dat recente productiebatches van deze drones, ingezet in 2025 en 2026, nieuwe componenten bevatten van grote industriële spelers zoals ams-OSRAM, Infineon Technologies en Bosch. Zo identificeerde de Oekraïense inlichtingendienst Infineon-transistors die nog in 2024 zijn geproduceerd in een Geran-2-drone. Bedrijven als ams-OSRAM stellen dat hun contracten militair gebruik strikt verbieden, en Infineon heeft ‘No Russia’-clausules ingevoerd in distributieovereenkomsten, maar deze juridische waarborgen blijken de grijze handel niet te stoppen. De componenten worden via een netwerk van groothandels geleid in jurisdicties die westerse sancties niet ondersteunen, wat handhaving bemoeilijkt voor Europese fabrikanten die officieel alle handel met Rusland hebben stopgezet.