Team IO+ selecteert en brengt de belangrijkste nieuwsverhalen over innovatie en technologie, zorgvuldig samengesteld door onze redactie.
Met de lancering van www.nc-nl.nl (NC-NL) zet Nederland een belangrijke stap richting de volgende generatie intelligente en energie-efficiënte technologie. In een nieuwe nationale coalitie bundelen kennisinstellingen, bedrijfsleven en overheid hun krachten om Nederland internationaal koploper te houden in Neuromorphic Computing.
Waarom is Neuromorphic Computing nodig?
Neuromorphic Computing is één van de veelbelovende sleuteltechnologieën van Digital Holland (voorheen Topsector ICT) en wordt gezien als een belangrijke motor voor innovatie en economische groei in Nederland. De snelle groei van AI-toepassingen, datacenters en geautomatiseerde systemen leidt wereldwijd tot een explosieve toename van energieverbruik. Traditionele computerarchitecturen lopen daarbij steeds vaker tegen hun grenzen aan. Neuromorphic Computing, geïnspireerd op de werking van het menselijk brein, biedt een fundamenteel alternatief: extreem snelle dataverwerking met een energieverbruik dat 10 tot in potentie zelfs wel 1000 keer lager kan liggen dan bij de huidige generatie systemen.
Deze technologie maakt nieuwe toepassingen mogelijk, zoals intelligente 'edge’-systemen. Dit zijn slimme apparaten die data lokaal verwerken en direct kunnen reageren, zonder afhankelijk te zijn van centrale datacenters. Denk bijvoorbeeld aan slimme sensoren, medische hulpmiddelen, autonome voertuigen en geautomatiseerde industriële omgevingen.
Watt Matters in AI
Lees hier meer over energiezuinigere oplossingen voor AI-gebruik.
Terugdringen energieverbruik
Dit levert een belangrijke bijdrage aan het terugdringen van het energieverbruik van digitale infrastructuur. Met name datacenters zijn energieslurpers, vooral door de toename van AI-toepassingen. Zo hebben datacenters in Nederland in 2024 ongeveer 5.100 GWh elektriciteit gebruikt, wat overeenkomt met ongeveer 4,6 % van het totale Nederlandse elektriciteitsverbruik. Dit is vergelijkbaar met het jaarlijkse verbruik van bijna 2 miljoen huishoudens.
“Neuromorphic Computing is vele malen energiezuiniger en duurzamer. Daarnaast versterkt deze sleuteltechnologie de privacy, omdat gevoelige data niet naar externe servers hoeven te worden verzonden”, stelt Frits Grotenhuis, directeur van Digital Holland. Hij is ervan overtuigd dat Neuromorphic Technologies een nieuwe revolutie teweeg gaan brengen in de digitale wereld. “De mogelijke toepassingen van Neuromorphic Technologies zijn enorm, van precisielandbouw en slimme energienetwerken tot duurzame gezondheidszorg en meer.”
Sterke uitgangspositie
Nederland beschikt over een sterke uitgangspositie op het gebied van halfgeleiders, kunstmatige intelligentie en materialenonderzoek. Daarnaast is er sprake van een groeiend ecosysteem van internationale koplopers en start-ups op het gebied van Neuromorphic Computing. Digital Holland (voorheen Topsector ICT) lanceert nu samen met belangrijke partijen uit het bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheidsinstanties een nieuwe coalitie: Neuromorphic Computing NL (kortweg NC-NL). Onder meer de Rijksuniversiteit Groningen, de Radboud Universiteit, TU Delft, TU Eindhoven en Universiteit Twente slaan de handen ineen met SURF, TNO, Imec, Centrum voor Wiskunde & Informatica, Axelera AI, Innatera, Hoursec en IMChip.
Johan Mentink, boegbeeld van het ecosysteem voor Neuromorphic Computing in Nederland: “De lancering van NC-NL is een nieuwe mijlpaal voor Neuromorphic Computing in Nederland. Structurele krachtenbundeling geeft ons een unieke positie op het digitale wereldtoneel.”
Wat heeft Nederland hieraan?
Voor Nederland betekent de koppositie uitbouwen in Neuromorphic Computing meer dan technologische vooruitgang alleen. Volgens de organisatie versterkt dit initiatief onze digitale soevereiniteit, onze economische slagkracht, duurzaamheid van AI-systemen, onze privacy en security en onze innovatiekracht.
Het Actieplan voor Neuromorphic Computing dat de partijen uit de NC-NL coalitie hebben opgesteld is opgebouwd rond drie samenhangende actielijnen:
- Ecosysteemontwikkeling: NC-NL brengt bedrijven, kennisinstellingen en overheid samen in één nationale coalitie. Gezamenlijk wordt gewerkt aan een technologische roadmap, programmatische samenwerking en het aantrekken van publieke en private investeringen, zowel nationaal als internationaal.
- Marktgedreven applicatielab: Om de stap van technologie naar markt te versnellen is een toepassingslab nodig waar bedrijven en kennisinstellingen neuromorphic technologie kunnen testen en valideren. Met toegang tot hardware, benchmarks, tools en expertise wordt experimenteren laagdrempelig en gericht op concrete concurrentievoordelen en maatschappelijke impact.
- Ontwikkel- en testfaciliteit voor nieuwe technologieën: Een gedeelde prototyping-infrastructuur maakt het mogelijk om wetenschappelijke doorbraken te vertalen naar nieuwe devices, circuits en hardware architecturen. Ook hybride systemen waarin neuromorphic computing wordt gecombineerd met fotonica en quantumtechnologie krijgen hier een plek.
Benodigde investering: € 50 miljoen
Met NC-NL wordt een nationaal ecosysteem opgebouwd dat onderzoek, ontwikkeling en markttoepassing structureel met elkaar verbindt en versterkt. Voor de uitvoering van het Actieplan is volgens de betrokkenen een aanvullende investering van minimaal 50 miljoen euro over de komende vijf jaar nodig, bovenop bestaande investeringen. Daarmee kan Nederland zijn internationale voorsprong verzilveren en bijdragen aan de ‘future of compute’.