Nederlandse tech groeit niet, ondanks sterke basis

Het Nederlandse tech-ecosysteem vertoont tekenen van groei, maar deze vooruitgang heeft zich nog niet vertaald in internationale expansie, aldus het rapport State of Dutch Tech 2026. Het onderzoek, dat gezamenlijk is gepubliceerd door Invest NL, de onderzoeksinstelling TNO en het innovatiebureau Techleap, roept het ecosysteem op om samen te werken aan nieuwe oplossingen.

Het rapport analyseert het Nederlandse tech-ecosysteem aan de hand van investeringen, talent, scale-ups en de dynamiek van de sector. Het schetst de belangrijkste trends tussen 2019 en 2025 en legt Nederland naast andere landen. Ook wijst het de grootste knelpunten aan — en doet het aanbevelingen om de internationale concurrentiepositie te versterken.

Dynamiek van de Nederlandse techfinanciering

In 2025 stroomde 2,64 miljard euro aan durfkapitaal het Nederlandse tech-ecosysteem in, verdeeld over 265 deals. Dat is 11,5% meer dan een jaar eerder, maar het aantal transacties daalde met 14,5%. Het geld concentreert zich daarmee steeds vaker bij een kleinere groep, verder gevorderde bedrijven.

“Dat er meer kapitaal in Nederlandse techbedrijven wordt geïnvesteerd, is positief. Tegelijkertijd laat het rapport zien dat dit kapitaal steeds later instapt”, zegt Rinke Zonneveld, CEO van Invest-NL. “Voor technologieën met lange ontwikkeltijden en hoge kapitaalbehoefte is juist in de doorgroei nog steeds te weinig passende financiering beschikbaar. Zonder dat geduldig kapitaal stokt de ontwikkeling van technologieën die voor Nederland strategisch belangrijk zijn.”

Tegelijk groeit de afhankelijkheid van buitenlands geld. Financieringsrondes boven de 50 miljoen euro leunen steeds vaker op internationale investeerders: in 2025 waren Amerikaanse partijen betrokken bij 40% van de zogenoemde doorbraakdeals, tegenover 14% een jaar eerder.

Uitdaging van het opschalen

De Nederlandse opschalingsratio, die het percentage start-ups meet dat meer dan € 10 miljoen ophaalt, bedroeg in 2025 21,6%. Hoewel dit een verbetering is ten opzichte van 13% in 2019, blijft het achter bij het Europese gemiddelde van 24,1% en is het aanzienlijk lager dan in de VS, dat een opschalingsratio van 52,2% heeft.

“Kort samengevat: zes jaar State of Dutch Tech toont een beeld van stagnatie en beperkte groei, die we ons nu niet meer kunnen veroorloven”, zegt Constantijn van Oranje, Speciaal Gezant bij Techleap. “De afgelopen zes jaar hebben we in dit rapport vooruitgang laten zien, maar zien we ook dat structurele knelpunten blijven bestaan. De ontwikkeling van AI en de geopolitieke situatie verandert alles. We kunnen niet meer doorkabbelen zoals voorheen. Heel het ecosysteem van ondernemers, investeerders, bedrijfsleven, universiteiten en overheid moeten samen aan de slag met concrete oplossingen. Iedereen kan hierin een rol spelen.”

Een voorbeeld van de problemen bij het opschalen van bedrijven komt uit de AI-sector. Hoewel Nederland kan rekenen op de hoogste AI-talentdichtheid in Europa, met 10,9 AI-professionals per 10.000 inwoners, heeft deze overvloed aan expertise zich nog niet vertaald in commercieel succes.

Slechts 21,2% van de Nederlandse AI-startups groeit, wat ver onder het Europese gemiddelde van 31,1% ligt en aanzienlijk lager is dan het Amerikaanse gemiddelde van 80,9%. Deze discrepantie benadrukt een uitdaging bij het opschalen van AI-bedrijven, voornamelijk als gevolg van een tekort aan financiering in de groeifase. Het rapport merkt ook op dat 89% van de Nederlandse AI-startups verticale oplossingen ontwikkelt op basis van Amerikaanse basismodellen in plaats van eigen technologie te ontwikkelen.

Deeptech: een lichtpuntje

Deeptech-bedrijven vormen een aanzienlijk deel van het Nederlandse tech-ecosysteem: ze maken 12% uit van alle techbedrijven, maar zijn goed voor 40% van de scale-ups. Dit zijn bedrijven die de start-upfase achter zich hebben gelaten en een solide groei doormaken in omzet en personeelsbestand.

Deze bedrijven trekken ook 41% van alle durfkapitaal in Nederland aan. De schaalvergrotingsratio voor deeptech-bedrijven is aanzienlijk hoger, namelijk 39%, meer dan het dubbele van de ratio van 17% in niet-deeptech-sectoren. Dit suggereert dat deeptech-bedrijven, die worden gekenmerkt door eigen technologie en rigoureuze ontwikkelingsprocessen, een duidelijk voordeel hebben bij schaalvergroting.

Spin-offs en kennisbenutting

Het aantal spin-offs van Nederlandse kennis- en innovatieorganisaties is gestegen tot 405 sinds 2022. Dit is een stijging van 1,6 keer ten opzichte van de periode 2012-2015. Technische universiteiten zijn goed voor meer dan de helft van alle academische spin-offs in Nederland, wat hun sterke nadruk op toegepast onderzoek en hun goed ontwikkelde infrastructuur voor technologieoverdracht weerspiegelt.

“We zijn in Nederland wereldkampioen in kennis, we hebben goud in handen met slimme samenwerkingen. Maar om onze voorsprong werkelijk te verzilveren, moeten we nu doorpakken: pas wanneer doorbraken op labschaal uitgroeien tot grootschalige toepassingen én we deze innovaties laten doorgroeien tot echte unicorns, creëren we de impact én het economische vliegwiel dat Nederland nodig heeft”, zegt Tjark Tjin-A-Tsoi, CEO van TNO.

Regionale verschillen

VC is sterk geconcentreerd in de Randstad, met name in Noord- en Zuid-Holland, die samen goed zijn voor meer dan 70% van de totale investeringen. Noord-Holland, met Amsterdam als centrum, telt 3.473 technologiebedrijven en € 970,6 miljoen aan VC-financiering. Zuid-Holland was in 2025 goed voor het grootste aandeel in de VC-financiering, met € 1,09 miljard.

Andere regio's, zoals Noord-Brabant, Overijssel en Limburg, hebben gespecialiseerde tech-hubs ontwikkeld, waarbij Noord-Brabant gebruikmaakt van samenwerkingen tussen bedrijven als ASML, Philips en VDL met startups en onderzoeksinstellingen.

Aanbevelingen voor de toekomst

Het rapport State of Dutch Tech 2026 doet aanbevelingen om de bestaande uitdagingen aan te pakken:

• De pre-seed- en seed-kloof dichten: gerichte fiscale stimuleringsmaatregelen of garantieregelingen invoeren om particulier kapitaal aan te trekken voor early-stage deeptech-investeringen.
• Bouw een sterkere Europese groeikapitaal-motor: help Nederlandse scale-ups om grotere financieringsrondes in latere fasen aan te trekken.
• Overbrug de kloof tussen wetenschap en markt: vertaal onderzoeksresultaten naar meer schaalbare spin-offs.
• Talenttekorten aanpakken: Implementeer een ecosysteemwijde talentaanpak om tekorten aan gespecialiseerde functies en ervaren leidinggevenden aan te pakken.
• Werk de arbeidswetgeving bij om rekening te houden met de volatiliteit van start-ups en onevenredige neerwaartse risico's voor oprichters te beperken.
• AI-talent op commerciële schaal inzetten: Coördineer talent, kapitaal en infrastructuur om AI op te schalen.