Nederlandse startup lanceert open source-taal voor betrouwbare AI

Met de lancering van de open source taal Lemma zet de Nederlandse startup LemmaBase een concrete stap om de macht van Big Tech en de risico's van onvoorspelbare AI aan te pakken. Deze nieuwe standaard stelt overheden en bedrijven in staat om wetten, regels en beleid vast te leggen op een transparante en controleerbare manier.

De startup biedt hiermee een direct antwoord op de toenemende afhankelijkheid van ondoorzichtige algoritmes en AI-systemen die de autonomie van overheden en bedrijven onder druk zetten. Volgens LemmaBase loopt de samenleving gevaar als besluitvorming over financiële rechtmatigheid, toeslagen, vergunningen of kredieten overgelaten wordt aan systemen die men niet kan controleren en beheersen.

Code begrijpelijk maken

Lemma lost dit op door het principe van ‘rules as code’ toe te passen op AI. De nieuwe taal maakt het mogelijk om wet- en regelgeving zo te formuleren dat deze voor mensen makkelijk te begrijpen is en door computers met absolute zekerheid wordt uitgevoerd. Het laat zien welke logica wordt toegepast, waarom een specifieke uitkomst tot stand komt en hoe regels door de tijd heen veranderen. 

Banken en zorgverzekeraars

Dergelijk garanties zijn van belang in sectoren waar fouten geen optie zijn. In de financiële sector kan een AI-assistent bijvoorbeeld de interactie bij een hypotheek- of kredietaanvraag verzorgen, terwijl Lemma waarborgt dat de leencapaciteit volgens de geldende normen wordt berekend. De overheid kan fiscale logica of toeslagencriteria verankeren in Lemma, waardoor besluiten uitlegbaar worden en willekeur wordt uitgesloten. Gemeenten kunnen ingewikkelde omgevingsplannen laten toetsen bij vergunningsaanvragen voor snellere en juridisch houdbare besluiten, terwijl zorgverzekeraars en logistieke dienstverleners de taal kunnen inzetten om respectievelijk zorgvergoedingen en internationale douaneregels foutloos te waarborgen.

AI-governance

De lancering van Lemma sluit aan op een bredere trend waarin de focus verschuift van AI-mogelijkheden naar AI-governance. Waar de technologie de afgelopen jaren vooral werd ingezet voor generatieve taken, groeit de vraag naar systemen die harde garanties bieden. Het ontkoppelen van de beslislogica en operationele systemen geeft organisaties een manier om te innoveren zonder controle te verliezen.