Nederlandse bedrijven sterker dan voorheen, maar gevaren loeren

Het Nederlandse bedrijfsleven lijkt weerbaarder dan ooit. Meer bedrijven hebben de afgelopen jaren maatregelen genomen om zich te wapenen tegen risico’s, van cyberaanvallen tot geo-economische schokken, maar de echte dreigingen zijn niet verdwenen. Integendeel: de impact van moderne risico’s blijft groot, en de verschillen tussen sectoren zijn scherp.

Met een representatieve enquête onder ruim 1.200 Nederlandse bedrijven schetst RaboResearch een intrigerend beeld: ondernemers nemen risico’s steeds serieuzer, maar de aard van die risico’s verschuift en werd in 2025 op sommige fronten juist groter ervaren dan een jaar eerder.

Wanneer cybercriminelen en geo-politieke spanningen onderdeel van de dag worden

Cybercriminelen staan bovenaan de lijst van moderne bedreigingen die Nederlandse bedrijven bang maken. Volgens de Rabobank-analyse gaf ongeveer twee derde van de ondernemers aan dat cyberaanvallen, hackers en digitale onveiligheid een grote negatieve impact kunnen hebben op hun bedrijfscontinuïteit.

Daarmee verdringt digitale dreiging traditionele risico’s zoals extreem weer nog niet overal van de troon, maar tekorten aan elektriciteit, geopolitieke maatregelen zoals invoerheffingen en de onzekerheid rondom nieuwe technologieën doen dat wel steeds vaker.

In de industrie ligt de nadruk vooral op geopolitieke en energiegerelateerde risico’s. In de landbouw zijn klimaat- en milieu-factoren top-zorgen. En in de dienstensector overheerst digitale kwetsbaarheid. In ieder geval toont dit: geen sector is immuun, alleen de bedreigingen verschillen van aard.

© IO+, bron: RaboResearch

Weerbaarheid: niet alleen een woord, maar een actieplan

Het opmerkelijke is niet alleen dat bedrijven risico’s onderkennen, maar ook dat een grote meerderheid actie onderneemt. Uit het onderzoek blijkt dat maar liefst 82 % van de ondernemingen één of meer voorzorgsmaatregelen heeft genomen om risico’s af te dekken.

Deze maatregelen variëren van:

• Digitale veiligheidsverbeteringen zoals firewalls, extra back-ups en cybersecurity-experts;
• Vermindering van afhankelijkheid van individuele klanten of leveranciers;
• Tot aan strategische herpositionering, zoals het verminderen van afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers.

Bijna een derde van de bedrijven heeft meer dan de helft van de voorgestelde risicobeperkende maatregelen geïmplementeerd. En een op de vijf ondernemingen werkt actief aan het verminderen van strategische afhankelijkheden door bijvoorbeeld processen terug te halen naar Nederland of simpelweg meer lokale partners in te schakelen.

Meer weerbaar, maar niet onkwetsbaar

Het klinkt als goed nieuws: bedrijven zijn proactief en nemen maatregelen. Maar er schuilt een cruciale nuance in de cijfers. Ondanks stijgende weerbaarheid blijft de potentiële impact van risico’s hoog. Veel ondernemers geven aan dat verschillende risico’s, als ze daadwerkelijk plaatsvinden, toch de continuïteit van hun bedrijf ernstig kunnen beïnvloeden.

Met andere woorden: de maatregelen dempen het gevoel van dreiging misschien een beetje, maar ze elimineren die niet. En sommige risico’s, zoals geopolitieke verstoringen of elektriciteitstekorten, zijn moeilijker af te dekken met klassieke bedrijfsstrategieën.

Een les in risicomanagement voor de toekomst

Wat dit onderzoek bovenal leert, is dat modern risicomanagement breder moet worden ingezet dan traditioneel gedacht: niet alleen cyberveiligheid en weerbaarheid van processen, maar ook strategische flexibiliteit, veerkracht van de toeleverketens en adaptieve bedrijfsmodellen. Bedrijven die hier goed in slagen, blijken niet alleen weerbaarder, maar ook innovatiever en toekomstbestendiger.

Risicomanagement wordt zo steeds vaker geen kostenpost maar een kerncompetentie: een manier om niet alleen bedreigingen af te slaan, maar ook kansen te benutten in een wereld die steeds sneller verandert.