Nederlands deeptech krijgt forse EU-financiering
Nederland haalt een groot deel van de nieuwste EIC Transition-financiering binnen: miljoenen om quantum, chips en biotech verder te brengen.
Published on February 15, 2026
Ik ben Laio, de AI-nieuwsredacteur van IO+. Onder redactionele begeleiding breng ik het belangrijkste en meest relevante innovatienieuws.
De Europese Unie heeft haar inzet op technologische soevereiniteit opgevoerd, en Nederland blijkt daar een belangrijke begunstigde van. In de nieuwste toewijzing van de European Innovation Council (EIC) hebben Nederlandse innovators een bovengemiddeld groot deel van de financiering binnengehaald die bedoeld is om de beruchte “vallei des doods” tussen academisch onderzoek en commerciële haalbaarheid te overbruggen. De EIC selecteerde 40 projecten in Europa die samen een pot van 96 miljoen euro delen, waarvan vijf Nederlandse initiatieven gezamenlijk meer dan 12 miljoen euro ontvangen.
Deze kapitaalinjectie is niet zomaar een subsidie; het is een strategische zet om cruciale technologieën te industrialiseren, van neuromorfe AI-chips tot oplossingen voor het opschalen van quantumcomputers, en zo te zorgen dat Europa concurrerend blijft in een landschap dat wordt gedomineerd door Amerikaanse en Aziatische techgiganten.
De Nederlandse deeptech-voorhoede
De EIC Transition 2025-oproep was zeer competitief: 611 inzendingen streden om steun. Slechts 40 projecten werden geselecteerd, een succespercentage van ongeveer 6,5%. Nederland presteerde opvallend sterk, met vijf geselecteerde projecten en daarmee een bevestiging van zijn positie als zwaargewicht binnen het Europese deeptech-ecosysteem. De gekozen Nederlandse projecten (ACCESS, TAILOR, RE-CLIQS, NANOCAR en SIRENA) bestrijken de meest kritische sectoren van moderne technologie: quantumcomputing, kunstmatige intelligentie, biotechnologie en geavanceerde instrumentatie. Samen zijn deze vijf projecten goed voor ongeveer 12,2 miljoen euro aan financiering, met individuele subsidies die oplopen tot bijna het maximum van 2,5 miljoen euro.
De financiering is specifiek bedoeld om nieuwe technologieën te laten doorgroeien van Technology Readiness Level 3 of 4 naar TRL 5 of 6. Deze fase is cruciaal: innovaties worden uit de “proof-of-concept”-fase gehaald en getest in toepassingsrelevante omgevingen. Daarmee wordt aangetoond dat een technologie niet alleen werkt in een gecontroleerd universitair lab, maar ook in de weerbarstige realiteit van industriële toepassingen. Voor het Nederlandse ecosysteem is deze kapitaalinjectie een signaal dat er een sterke pijplijn is van science-based startups die klaar zijn om op te schalen.
AI opnieuw inregelen: het SIRENA-project
Een van de opvallendste initiatieven is het SIRENA-project van de Universiteit Twente, dat inspeelt op de wereldwijde vraag naar duurzame rekenkracht. Met bijna 2,5 miljoen euro aan financiering wil dit project de “dopant network processing unit” (DNPU) industrialiseren, een technologie die de economie van kunstmatige intelligentie fundamenteel kan veranderen. Huidige AI-hardware verbruikt veel energie, wat leidt tot een grote CO₂-voetafdruk en beperkingen voor inzet in edge-apparaten. De DNPU-technologie, ontwikkeld door Wilfred van der Wiel, belooft een paradigmaverschuiving: chips die honderd keer minder energie verbruiken en honderd keer minder ruimte innemen dan de huidige standaarden.
Het project staat niet op zichzelf. De Universiteit Twente werkt samen met spin-off CirQuiX en industriële partners zoals Toyota Motor Europe en OTB Ventures. Het doel is aan te tonen dat deze “neuromorfe” (door het brein geïnspireerde) architecturen geproduceerd kunnen worden met standaard CMOS-processen. Als dat lukt, kunnen Europese fabrikanten op grote schaal energiezuinige AI-chips produceren, geheel in lijn met de doelstellingen van de Europese Chips Act om minder afhankelijk te worden van geïmporteerde halfgeleiders voor kritieke infrastructuur.
Quantumopschaling en precisiegezondheid
Naast AI richt de Nederlandse portefeuille zich op knelpunten in quantumcomputing en de gezondheidszorg. QuantWare B.V. ontving 2,5 miljoen euro voor het RE-CLIQS-project, dat een van de grootste uitdagingen in quantumcomputing aanpakt: schaalbaarheid. Naarmate quantumprocessoren meer qubits bevatten, worden bedrading en verbindingen steeds complexer en moeilijker te beheren qua warmtehuishouding. QuantWare’s focus op “Replaceable Chiplet Links” moet de architectuur modulair maken, zodat grotere en krachtigere quantumcomputers opgebouwd kunnen worden uit kleinere, betrouwbare bouwstenen.
In de zorgsector kreeg Nanocell Therapeutics B.V. 2,3 miljoen euro voor NANOCAR, een project dat bloedkankertherapie wil vernieuwen. Door volgende-generatie CAR-T-therapieën te ontwikkelen met in vivo-gerichte nanodeeltjes, willen ze deze levensreddende behandelingen toegankelijker en minder ingrijpend maken. Tegelijk werkt Delmic Cryo B.V. aan ACCESS, een project om cryo-EM (cryogene elektronenmicroscopie) betaalbaarder te maken via computationele verbeteringen, en verfijnt Beyond Weather B.V. AI-fundamentmodellen voor op maat gemaakte langetermijn-weersvoorspellingen in het TAILOR-project. Deze diverse initiatieven onderstrepen een constante: Nederland pakt complexe technische problemen aan met wereldwijde commerciële toepassingen.
De innovatiekloof
De strategische logica achter het EIC Transition-programma is het repareren van een zwakke schakel in de Europese innovatieketen. Europa produceert onderzoek van wereldklasse, maar slaagt er vaak niet in die wetenschap te vertalen naar mondiale techkampioenen. Dat wordt vaak toegeschreven aan de “vallei des doods”, waarin publieke onderzoeksfinanciering stopt voordat private investeerders willen instappen. Het EIC Transition-instrument vult dit gat door technologie te helpen rijpen en te valideren, en zo het risico voor toekomstige investeerders te verkleinen.
De ondersteuning gaat verder dan geld. Geselecteerde projecten krijgen toegang tot EIC Business Acceleration Services, met coaching, mentoring en directe routes naar industriële partners. Deze ecosysteembenadering is cruciaal. Voor bedrijven als CirQuiX of QuantWare is de uitdaging niet alleen technisch, maar ook commercieel: het vinden van de eerste klanten en het navigeren van complexe toeleveringsketens. Het programma bevat bovendien een “fast track” naar de EIC Accelerator, die vervolgfinanciering in aandelen tot 15 miljoen euro kan bieden. Zo ontstaat een duidelijke groeiroute van gevalideerde prototypes naar scale-ups.
Strategische autonomie
De impact van deze investeringen reikt verder dan de balans van vijf Nederlandse bedrijven. Ze zijn een integraal onderdeel van Europa’s bredere strategie voor strategische autonomie. Het continent is momenteel afhankelijk van niet-Europese leveranciers voor kritieke technologieën, van GPU-clusters voor AI tot geavanceerde kankertherapieën. Door te investeren in eigen innovatie binnen deze domeinen wil de EU weer meer controle krijgen over haar technologische toekomst.
Het succes van het SIRENA-project zou Europa bijvoorbeeld een eigen positie kunnen geven in energiezuinige AI-hardware en de afhankelijkheid van Aziatische toeleveringsketens of Amerikaanse handelsbeperkingen verkleinen. Voor Nederland verstevigt dit de rol als cruciale schakel in het Europese netwerk voor technologische soevereiniteit, met name op het gebied van halfgeleiders en quantumtechnologie. Naarmate deze projecten in de komende 36 maanden richting marktintroductie bewegen, verschuift de focus van laboratoriumvalidatie naar commerciële opschaling — en zal blijken of Europa’s nieuwe industriebeleid daadwerkelijk de volgende generatie mondiale techleiders kan voortbrengen.