Nederland in top 11, maar klimaatdoelen blijven buiten bereik

Nederland behoort tot de landen die sinds het Klimaatakkoord van Parijs de meeste vooruitgang hebben geboekt met verduurzaming. Op een internationale ranglijst van 65 landen staat Nederland op de elfde plaats. Daarmee presteert het beter dan grote Europese economieën als Duitsland, Frankrijk, Italië en Spanje. Toch waarschuwt kredietverzekeraar Allianz Trade dat de energietransitie onvoldoende versnelt om de klimaatdoelen te halen.

Dat blijkt uit de nieuwe Green Transition Tracker 2026 van Allianz Trade. Het onderzoek vergelijkt de klimaatprestaties van 65 landen, die samen verantwoordelijk zijn voor ruim 80 procent van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen. Nederland is ten opzichte van de vorige meting één plaats gezakt. De voortgangsscore verbeterde wel, maar minder sterk dan het wereldwijde gemiddelde. Met 38 punten staat Nederland boven Duitsland (36), Frankrijk (30) en België (26).

“Er is in Nederland de afgelopen tien jaar veel bereikt. We gebruiken energie efficiënter en wekken steeds meer elektriciteit duurzaam op. Maar de gemakkelijke stappen zijn inmiddels grotendeels gezet”, zegt Johan Geeroms, Director Risk Underwriting Benelux bij Allianz Trade. “De volgende fase is ingewikkelder. Het gaat niet alleen om meer windmolens en zonnepanelen, maar ook om voldoende capaciteit op het elektriciteitsnet, energieopslag en het verduurzamen van bedrijven en woningen.”

Vooruitgang niet hetzelfde als klaar zijn voor de toekomst

Sinds 2015 is de Nederlandse uitstoot van broeikasgassen per inwoner met 34 procent afgenomen: van 9,68 naar 6,38 ton CO₂-equivalent. In Duitsland bedroeg de daling in dezelfde periode ongeveer 30 procent. Ook de uitstoot per eenheid economische productie is afgenomen. Per miljoen dollar economische productie stoot Nederland bijna 39 procent minder uit dan in 2015.

De vooruitgang betekent echter niet dat Nederland er op klimaatgebied al goed voor staat. Frankrijk stoot bijvoorbeeld 3,85 ton broeikasgassen per inwoner uit, tegenover 6,38 ton in Nederland. Ook Italië (5,12 ton) en Spanje (4,51 ton) hebben een lagere uitstoot per inwoner.

“Dat laat zien dat vooruitgang niet hetzelfde is als klaar zijn voor de toekomst”, aldus Geeroms. “Nederland heeft grote stappen gezet, maar onze economie is nog altijd sterk afhankelijk van fossiele energie. Vooral de industrie, het transport en de elektriciteitsproductie blijven belangrijke bronnen van uitstoot. Voor bedrijven is verduurzaming daardoor niet alleen een klimaatvraagstuk, maar ook een kwestie van concurrentiekracht en toekomstige energiekosten.” 

Verduurzaming niet snel genoeg

Wereldwijd is een omslag zichtbaar in de elektriciteitsproductie. In 2025 kwam 33,5 procent van alle elektriciteit uit hernieuwbare bronnen, tegenover 33,2 procent uit steenkool. Toch gaat de verduurzaming niet snel genoeg: bij het huidige tempo bereikt de wereld pas rond 2064 een uitstootniveau dat past bij klimaatneutraliteit, veertien jaar later dan de ambitie voor 2050.

Ook Europa verliest vaart. De uitstoot in de Europese Unie daalde in 2025 met slechts 0,2 procent, tegenover een gemiddelde jaarlijkse daling van 4 procent in voorgaande jaren. Als het huidige tempo aanhoudt, sluit de EU pas rond 2057 aan bij de klimaatdoelen voor 2050.

Volgens Geeroms zit het probleem vooral in de uitvoering. “Europa heeft ambitieuze plannen, maar loopt steeds vaker tegen praktische grenzen aan. Bedrijven willen elektrificeren, maar kunnen niet altijd worden aangesloten op het stroomnet. Tegelijkertijd zijn grote investeringen nodig, terwijl ondernemingen al te maken hebben met hoge energieprijzen en internationale concurrentie. Dat remt de verduurzaming.”

Meer investeringen in stroomnetten en batterijen

Wereldwijd wordt in 2026 naar verwachting 2.200 miljard dollar geïnvesteerd in schone energie. Dat is 6,5 procent meer dan vorig jaar. Vooral investeringen in de infrastructuur voor duurzame energie nemen toe. De uitgaven aan elektriciteitsnetten stijgen naar verwachting met bijna 21 procent en die aan batterijopslag met 36 procent. Die investeringen zijn nodig om duurzame elektriciteit niet alleen op te wekken, maar ook op het juiste moment beschikbaar te maken. 

“Alleen duurzame stroom opwekken is niet genoeg. Die stroom moet ook op het juiste moment beschikbaar zijn en bij bedrijven en huishoudens terechtkomen. Voor Nederland is dat een bijzonder grote uitdaging vanwege de overbelasting van het elektriciteitsnet. Als we die problemen niet oplossen, dreigt de verduurzaming vast te lopen”, aldus Geeroms.