Nederland 7e op innovatie-index, maar niet overal koploper

In de Global Innovation Index (GII) 2026 van de World Intellectual Property Organization (WIPO) stijgt Nederland naar de zevende plaats van 139 economieën. De index meet onder meer de kwaliteit van onderzoek, innovatie-investeringen, kennis en technologie, bedrijfsinnovatie en creatieve output. 

Nederland schuift één plaats omhoog ten opzichte van de achtste positie in 2025. Binnen Europa staat Nederland op de vierde plaats, achter Zwitserland, Zweden en het Verenigd Koninkrijk. Vooral kennis, bedrijfsinnovatie en creatieve output zijn sterk. Tegelijkertijd laat de index zien dat Nederland op enkele belangrijke onderdelen achterblijft, waaronder technisch talent, investeringen en duurzame energie.

Sterk in kennis en bedrijfsinnovatie

Een belangrijke reden voor de 7e plek van Nederland is de sterke positie op het gebied van onderzoek en innovatie. Nederland staat wereldwijd 9e wat betreft het aantal onderzoekers per miljoen inwoners. Ongeveer 2,3 procent van het bbp wordt besteed aan onderzoek en ontwikkeling. Ook werken Nederlandse universiteiten, onderzoeksinstellingen en bedrijven veel samen. Op innovatieverbindingen staat Nederland 7e wereldwijd en op samenwerking tussen universiteiten, bedrijven en internationale partners zelfs 2e.

Nederland is daarnaast sterk in het gebruik en verspreiden van kennis. Voor betalingen voor intellectueel eigendom staat het land wereldwijd 1e en voor ontvangsten 4e. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om geld dat bedrijven betalen voor het gebruik van patenten en andere technologie.

Ook op creatieve output behoort Nederland tot de wereldtop. Het land staat 5e en voert verschillende indicatoren aan, waaronder online creativiteit. Ook het aantal top-level internetdomeinen en GitHub-commits per inwoner behoort tot de hoogste ter wereld.

Eindhoven behoort tot Europese innovatiekopgroep

De Nederlandse innovatiekracht is sterk geconcentreerd in enkele regio’s. Nederland heeft twee clusters in de mondiale top 100: Amsterdam-Rotterdam op plaats 26 en Eindhoven op plaats 66.

Kijkend naar innovatie-intensiteit staat Eindhoven veel hoger: wereldwijd op plaats acht. Daarbij wordt gekeken naar patenten, wetenschappelijke publicaties en venture-capitaldeals in verhouding tot het aantal inwoners. Daarmee is Eindhoven volgens WIPO het hoogst gerangschikte innovatiecluster binnen de Europese Unie.

Ook zwakke plekken

De hoge zevende plaats van Nederland verhult een aantal opvallende zwakke scores. Een belangrijk aandachtspunt is het aantal afgestudeerden in wetenschap en techniek. Met 20,2 procent staat Nederland op plaats 81 wereldwijd. Ook bij investeringen in vaste activa scoort Nederland relatief laag. De bruto kapitaalvorming bedraagt 19,9 procent van het bbp, goed voor plaats 101.

Binnen de instituties is er eveneens een duidelijk verschil. Nederland staat zevende voor de rechtsstaat en tiende voor de kwaliteit van regelgeving, maar slechts 62e voor beleidsstabiliteit voor het bedrijfsleven. De institutionele kwaliteit is dus over het algemeen hoog, terwijl beleidsstabiliteit duidelijk achterblijft. Ook op het gebied van duurzaamheid is Nederland geen koploper: plaats 52 voor ecologische duurzaamheid en plaats 71 voor het gebruik van koolstofarme energie.

Tot slot is er een verschil tussen kenniscreatie en de impact daarvan. Nederland staat vijfde voor knowledge creation, maar zeventiende voor knowledge impact. De internationale positie bij het meten van de economische en technologische impact van kennis is daarmee minder sterk dan bij het creëren van kennis.

Sterke uitgangspositie, maar niet zonder uitdagingen

Kortom: de GII laat zien dat Nederland een sterke kennisbasis, internationaal bedrijfsleven en creatief en digitaal ecosysteem heeft. Tegelijkertijd zijn er uitdagingen op het gebied van technisch talent, investeringen, beleidsstabiliteit en duurzaamheid. De sterke innovatiebasis biedt echter volop kansen om deze uitdagingen aan te pakken en de positie van Nederland als innovatief land verder te versterken.