Mensen maken de maakindustrie

In een werkplaats vol precisiegereedschap, waar micrometers en lasers de toon zetten, gaat het gesprek nooit alleen over de prestaties van de machines. Het gaat over wat mensen ermee voor elkaar krijgen. Over nieuwsgierigheid, over samenwerken op topniveau en over het plezier dat ontstaat wanneer een team samen iets voor elkaar krijgt wat niemand alleen had kunnen bedenken. Dat is de kern van het enthousiasme van Eric Tielemans, CEO van TSG en bestuurslid van Brainport Industries.

Na ruim 25 jaar in de hightech maakindustrie is zijn energie nog altijd tastbaar. “Wat het zo leuk maakt? Elke dag is een ontdekkingsreis,” zegt hij. “Je komt oplossingen tegen waarvan je vooraf niet wist dat ze bestonden. En toch lukt het, samen.”

Geen heldenverhaal, maar teamwerk

Wie denkt dat de hightech maakindustrie draait om individuele genieën, zit er volgens Tielemans naast. “Dan wordt het een chaos,” zegt hij met een lach. “Je hebt stabiliteit nodig én innovatie. Mensen die zorgen dat de fabriek betrouwbaar draait, en mensen die steeds weer iets nieuws willen proberen.”

Die mix is essentieel. De sector draait op multidisciplinaire teams waarin verschillende competenties elkaar versterken. De een zoekt structuur, de ander dynamiek. Wat hen verbindt, is het gezamenlijke doel. Tielemans vergelijkt het graag met topsport: “Ik zeg altijd dat ik graag in het Nederlands dames hockeyteam zou willen spelen. Dat kan natuurlijk niet, maar het geeft wel aan wat er nodig is, ook bij ons in de maakindustrie. Omdat niet één speler alles bepaalt, maar omdat je samen op topniveau presteert. Je wint of verliest samen.”

Van klantvraag naar ontdekkingsreis

Die manier van werken zie je terug in het dagelijkse werk bij TSG. Klanten komen zelden met een kant-en-klare technische oplossing. “Ze komen met een wens, een beleving,” legt Tielemans uit. “Bijvoorbeeld: ‘Ik wil een nieuwe camera.’ Dan begint het echte werk pas. Waarom willen ze die camera? Wat is de vraag achter de vraag?”

Door een product op te bouwen uit functionele bouwblokken, ontstaat ruimte voor creativiteit én vakmanschap. Neem fotonica, een technologie die in de Brainportregio sterk in opkomst is. “Een fotonische chip is één ding,” zegt hij. “Maar hoe maak je daar een betrouwbaar, repeteerbaar product van? Een sensor die je op schaal kunt produceren? Dat vraagt samenwerking door de hele keten.”

Meer dan techniek alleen

Wie denkt dat je in deze sector alleen terechtkunt met een sterke natuurkundige of wiskundige achtergrond, vergist zich. “Natuurlijk hebben we die specialisten keihard nodig,” zegt Tielemans. “Maar net zo goed mensen die kunnen luisteren, die de klant echt begrijpen. Het is weer dat teamspel.”

Die gedachte speelt ook een rol in het debat over de krapte op de arbeidsmarkt. De maakindustrie verandert snel: automatisering neemt toe, processen worden complexer en rollen verschuiven. “We bewegen richting de autonome fabriek,” zegt Tielemans. “Dat betekent dat vakmanschap niet verdwijnt, maar verandert. Je moet systemen begrijpen in plaats van alleen machines.”

Nieuwsgierigheid als kerncompetentie

Opleidingen kunnen daarin een sleutelrol spelen, vindt hij. Niet alleen door techniek te onderwijzen, maar vooral door samenwerking en systeemdenken te stimuleren. “En nieuwsgierigheid,” voegt hij toe. “Een goede systems engineer functioneert dankzij zijn of haar nieuwsgierigheid. Die wil weten hoe alles samenhangt.”

Volgens Tielemans raken we die nieuwsgierigheid soms kwijt naarmate carrières vorderen. Terwijl juist die houding nodig is om complexe systemen te overzien. “Je hebt specialisten nodig én mensen die het hele spel snappen. Maar vooral: ze moeten met elkaar praten.”

Twijfel? Ga het gesprek aan

Voor wie twijfelt of de maakindustrie iets voor hem of haar is, heeft Tielemans een eenvoudig advies: probeer het. “Ik ben zelf ooit van ASML naar de landbouwtechnologie gegaan. Een totaal andere wereld, maar ongelooflijk leerzaam. Als je nieuwsgierig bent, moet je die stap durven zetten.”

Ook wie denkt niet ‘technisch genoeg’ te zijn, hoeft zich niet uit te sluiten. Jongeren die drones besturen, games ontwikkelen of video’s editen, brengen waardevolle vaardigheden mee. “Die competenties zijn goud waard,” zegt hij. “Je kunt elkaar versterken, ook buiten de klassieke techniek.”

Zingeving achter de precisie

Wat de sector volgens Tielemans extra aantrekkelijk maakt, is de maatschappelijke impact. Hightech maakindustrie gaat niet alleen over mooie machines, maar over oplossingen voor grote uitdagingen: gezondheidszorg, energietransitie, duurzaamheid. Hij herinnert zich de coronaperiode, waarin hij met zijn collega's bij Demcon in recordtijd een beademingsapparaat ontwikkelde. “Dat is hightech op zijn best: snel schakelen, samen werken en direct maatschappelijke waarde leveren.”

Of het nu gaat om medische toepassingen, CO₂-reductie of het bouwen aan een sterk regionaal ecosysteem: achter elke machine staan mensen. Mensen die samenwerken, elkaar vertrouwen en samen verder komen dan alleen.

“Dat is,” besluit Tielemans, “waar de toekomst van de maakindustrie begint: bij de mens achter de machine.”