LeCun, ElevenLabs en DeepL: zet AI in de volgende EU-begroting
Europese oprichters en wetenschappers vragen de Europese Commissie in een open brief om een apart budget voor AI.
Published on November 19, 2026

Team IO+ selecteert en brengt de belangrijkste nieuwsverhalen over innovatie en technologie, zorgvuldig samengesteld door onze redactie.
Enkele van de bekendste AI-ondernemers en -onderzoekers van Europa roepen de EU-leiders op om in de meerjarenbegroting voor 2028–2034 een apart, grootschalig budget voor kunstmatige intelligentie te reserveren. Ze waarschuwen dat wat niet in de huidige onderhandelingen wordt vastgelegd, er vóór 2035 niet zal komen.
De open brief, getiteld “An Urgent Call: Europe Cannot Sleep Through the AI Revolution”, verscheen woensdag en is ondertekend door 59 ondernemers en wetenschappers uit alle 27 lidstaten. De brief is gericht aan de staatshoofden en regeringsleiders van de EU en aan de voorzitters van de Europese Raad en de Europese Commissie.
Tot de ondertekenaars behoren de topmannen van ElevenLabs, Lovable en DeepL, OVHcloud-oprichter Octave Klaba en Rafał Brzoska van InPost. Onder de wetenschappers zijn Turing Award-winnaar Yann LeCun, Nobelprijswinnaar en econoom Philippe Aghion, Bernhard Schölkopf en Sepp Hochreiter.
De groep noemt zich The54 en presenteert zich als een informeel, partijpolitiek neutraal collectief, niet als een organisatie. Volgens de website begon het initiatief van onderop. De ondertekenaars werden persoonlijk uitgenodigd vanwege hun staat van dienst bij het opbouwen van Europese techbedrijven of in AI-onderzoek, en er kunnen geen namen meer bij.
Een groeiende achterstand
De kern van de brief is dat Europa concurreert met een fractie van het kapitaal, de rekenkracht en het opschalingsvermogen van de Verenigde Staten en China, en dat de achterstand groter wordt. Amerikaanse bedrijven alleen al investeren dit jaar honderden miljarden dollars in AI-infrastructuur, terwijl de EU tientallen miljarden euro’s heeft toegezegd aan haar programma voor AI-gigafabrieken.
“We kunnen geen zwaargewichtgevecht winnen met een vedergewichtbudget,” staat in de brief.
Vijf eisen
De ondertekenaars noemen vijf prioriteiten:
- Vereenvoudiging: voortbouwen op de eerste Digitale Omnibus van de Commissie met bindende schrappingen in regelgeving, en een “28e regime” invoeren. Daarmee kunnen bedrijven zich één keer registreren en in de hele EU één set regels volgen. Ook moet de behandeling van werknemersaandelenopties worden geharmoniseerd.
- Opschaling: voorkomen dat start-ups voor latere financieringsrondes naar de VS vertrekken. Dat moet door pensioen- en verzekeringsgeld naar Europese scale-upfondsen te leiden, de interne kapitaalmarkt te voltooien, overheden als vaste afnemer te laten optreden en de toegang tot data te verbreden.
- Investeringen: een aparte, ambitieuze AI-post binnen het voorgestelde Europees Fonds voor concurrentievermogen en het volgende kaderprogramma voor onderzoek, opgezet om een veelvoud aan privaat geld aan te trekken. Tot die tijd moeten de huidige IT-budgetten van de EU bij voorkeur naar Europese AI-aanbieders gaan.
- Talent: onafhankelijke, wetenschappelijk geleide AI-instituten van topniveau, samen gefinancierd door de EU en de lidstaten, naar het voorbeeld van de ELLIS-instituten.
- Strategie: een vaste agenda voor het AI-concurrentievermogen, met openbare doelen voor investeringen, rekenkracht, talent en gebruik, die de leiders elk jaar evalueren.
Geen prijskaartje
De brief noemt geen bedrag, maar vraagt om financiering op een schaal die in Washington en Peking opvalt. Verschillende eisen sluiten aan bij voorstellen die de voormalige Italiaanse minister Vittorio Colao in oktober deed. Ook hij pleitte voor een 28e regime en meer rekenkracht.
De oproep komt terwijl de lidstaten en het Europees Parlement onderhandelen over het volgende meerjarig financieel kader van de EU, de zevenjarige begroting die vanaf 2028 de bestedingsprioriteiten bepaalt. Nu de gesprekken lopen, stellen de ondertekenaars dat de komende maanden bepalen of Europa in het volgende decennium AI-bedrijven kan voortbrengen die wereldwijd kunnen concurreren.
