Kerncentrale wordt batterij: De nieuwe kracht van Grohnde

De energietransitie in Europa bereikt een symbolisch hoogtepunt in het Duitse Weserbergland. Waar decennialang atomen werden gesplitst om stroom op te wekken, verrijst nu een van de grootste batterijclusters ter wereld.

De voormalige kerncentrale Grohnde ondergaat een spectaculaire transformatie. Dit project bewijst dat oude industriële locaties een cruciale rol kunnen spelen in een duurzame toekomst. Door gebruik te maken van bestaande netaansluitingen wordt een enorme hoeveelheid opslagcapaciteit gerealiseerd. Dit is niet alleen een technisch hoogstandje, maar ook een strategische zet voor de Europese energiezekerheid. Het cluster gaat overtollige windenergie opslaan en beschikbaar maken op momenten dat de zon niet schijnt en de wind stilvalt.

De transformatie van een energie-icoon

De kerncentrale Grohnde was ooit een wereldrecordhouder op het gebied van stroomproductie. In 1997 leverde de centrale meer elektriciteit dan welke andere reactor ter wereld ook. Die tijd eindigde definitief op 31 december 2021 met de sluiting van de installatie 🔗. Vandaag krijgt het terrein een nieuwe bestemming als groen energiecluster. Het project omvat een zonnepark van 53 hectare en drie grootschalige batterijsystemen 🔗. De keuze voor deze locatie is niet zo vreemd. Er ligt al een zware infrastructuur om enorme hoeveelheden stroom te transporteren. Door deze te hergebruiken besparen de ontwikkelaars tijd en geld. Het project wordt geleid door partijen zoals GESI, FRV en Elements Green 🔗. Zij transformeren het 35 hectare grote industriegebied tot een knooppunt van flexibiliteit. Dit is een tastbaar voorbeeld van hoe de 'Energiewende' oude industriële reuzen nieuw leven inblaast. De focus verschuift hierbij van centrale opwekking naar slimme opslag.

Batterijen krachtiger dan de oude reactor

Een opvallend detail van dit project is het enorme vermogen van de nieuwe installaties. De geplande batterijopslag heeft een gecombineerd vermogen van 1,47 gigawatt (GW) 🔗. Dit is meer dan het vermogen van de oorspronkelijke kernreactor, die 1,36 gigawatt leverde 🔗. Het cluster bestaat uit verschillende onderdelen van diverse investeerders. GESI bouwt een systeem met een vermogen van 870 megawatt 🔗. De investeerder FRV voegt daar nog eens 600 megawatt aan toe 🔗. Ook Elements Green draagt bij aan het totale vermogen van het cluster 🔗.

Nooit eerder werd op de locatie van een gesloten kerncentrale zo’n grote opslagcapaciteit gerealiseerd. Dit vermogen is essentieel om fluctuaties in het stroomnet op te vangen. Wanneer er in Noord-Duitsland een overschot aan windenergie is, kunnen deze batterijen de stroom direct opzuigen. Dit voorkomt dat windmolens moeten worden stilgezet. Het resultaat is een efficiënter gebruik van duurzame bronnen en een stabieler elektriciteitsnet voor de regio.

Gigantische opslagcapaciteit in gigawatturen

Naast het piekvermogen in gigawatt is de totale opslagcapaciteit in gigawattuur (GWh) indrukwekkend. De systemen zijn ontworpen om gedurende meerdere uren stroom te kunnen leveren. Het systeem van GESI heeft een capaciteit van 3,84 gigawattuur 🔗. Dit is gebaseerd op een ontladingsduur van ruim vier uur. Het systeem van FRV voegt daar nog eens 2,4 gigawattuur aan toe 🔗. Hoewel de exacte cijfers voor Elements Green nog niet officieel zijn bevestigd, wordt de totale capaciteit van het cluster geschat tussen 6,24 en 7,8 gigawattuur. Dit maakt het project tot een van de grootste batterijinstallaties in Europa.

Met deze hoeveelheid energie kunnen honderdduizenden huishoudens urenlang van stroom worden voorzien. De batterijen fungeren als een gigantische reservebank voor het net. Ze vullen de gaten op die ontstaan door de variabele aard van zon- en windenergie. Dit vermindert de noodzaak voor fossiele back-upcentrales die nu vaak nog moeten bijspringen.

Duurzame technologie en recycling

Er wordt gebruikgemaakt van lithium-ijzerfosfaat-technologie (LFP) 🔗. Deze batterijchemie is stabieler dan de varianten die in veel consumentenelektronica zitten. Er is een aanzienlijk lager risico op brand of oververhitting. Een ander groot voordeel is de afwezigheid van kobalt en nikkel in de cellen. Dit maakt de productie minder afhankelijk van schaarse en ethisch gevoelige grondstoffen. De levensduur van de batterijmodules bedraagt naar verwachting 15 tot 20 jaar. Gedurende deze periode wordt de conditie van de cellen continu gemonitord.

Wanneer de batterijen aan het einde van hun levensduur zijn, kunnen ze grotendeels worden gerecycled. De recyclingquote voor deze systemen loopt op tot 95 procent 🔗. Dit past binnen de Europese ambitie voor een circulaire economie. De materialen blijven zo behouden voor toekomstige generaties van batterijen, wat de ecologische voetafdruk van het project verder verkleint.

De totale investeringskosten worden geschat tussen 1,3 en 1,5 miljard euro 🔗. Opvallend is dat dit project volledig privaat wordt gefinancierd. Er komt geen belastinggeld aan te pas voor de bouw van de batterijsystemen. Een belangrijke speler daarbij is de verzekeringsreus Allianz.