Jutta Leerdam verbreekt olympisch record met revolutionair pak

Jutta Leerdam kruiste de finishlijn, keek naar het scorebord en sloeg haar handen voor haar gezicht. Het was niet zomaar goud. Leerdam heeft de lat voor de hele sport verlegd. Achter deze fysieke topprestatie schuilt een verhaal van jarenlang trainen, en ook jarenlange engineering. Een van de geheimen: een super speciaal, aerodynamisch schaatspak voor TeamNL.

Leerdam klokte een verbluffende tijd van 1:11.50. Hiermee verpulverde ze het oude olympische record. Dat stond sinds 2022 op naam van de Japanse Nao Kodaira met 1:11.80. Goud is de kroon op het werk van Leerdam. Ze heeft jarenlang toegewerkt naar dit specifieke moment in Milaan.

De revolutie van het hybride pak

Leerdam won op eigen kracht, maar ze werd een klein beetje geholpen door een stukje vernuftige textieltechnologie. TeamNL verscheen in Milaan namelijk in een gloednieuw 'hybride' schaatspak. Dit pak wordt door experts gezien als een van de grootste revoluties in de schaatsgeschiedenis. Het is ontwikkeld door Sportconfex, onder leiding van directeur Bert van der Tuuk. De innovatie zit hem in de structuur van de stof.

Het pak bestaat uit twee lagen op de armen en benen. De binnenste laag zit strak om de huid en heeft verticale ribbels. Deze ribbels staan precies één centimeter uit elkaar. Daaroverheen zit een tweede laag gespannen. Deze buitenste laag zit zo strak dat er tussen de ribbels een soort 'vel' ontstaat. Denk aan het vel van een drumstel. Als de schaatser snelheid maakt, begint dit vel te trillen. De trilling wekt turbulentie op rondom de ledematen van de schaatser. Die turbulentie zorgt ervoor dat de luchtstroom langer aan het lichaam blijft 'kleven'. Hierdoor neemt de luchtweerstand drastisch af. Berekeningen tonen aan dat dit pak tot wel 8 procent sneller is dan de outfits van de concurrentie.

Vier jaar intensief onderzoek

De ontwikkeling van dit pak was geen haastklus. Het is het resultaat van vier jaar intensief onderzoek. Er is een bedrag van 350.000 euro geïnvesteerd in het project. Dit geld werd bijeengebracht door een opvallende internationale coalitie. De olympische comités van Nederland, Italië en Canada sloegen de handen ineen. Ze werkten samen met de knapste koppen van de Technische Universiteit Eindhoven en de Universiteit van Ottawa

Leerdam was eerst kritisch

Jutta Leerdam staat bekend om haar perfectionisme. In het verleden was ze openlijk kritisch op de kleding van TeamNL. In 2024 uitte ze nog haar ongenoegen over de esthetiek van de olympische collecties. Ze vond de ontwerpen niet mooi en stelde zelfs voor om zelf mee te ontwerpen. Voor Leerdam moeten 'look and feel' samenkomen. Als ze zich niet goed voelt in een pak, kan ze niet presteren.

Ook bij dit nieuwe tech-pak was ze in het begin sceptisch. Het concept van een 'trillend' pak klinkt als sciencefiction. Toch is ze overstag gegaan. De data logen niet. Na uitgebreide tests in Thialf zag ze de cijfers. Ze voelde het verschil op het ijs. In aanloop naar de Spelen gaf ze aan dat het pak echt 'maatwerk' is geworden. Haar scepsis maakte plaats voor vertrouwen. Ze realiseerde zich dat dit stukje techniek haar net dat laatste duwtje kon geven richting goud.