Jouw auto als mobiele batterij: hoe V2G het net voedt

Auto's staan ongeveer 95% van hun bestaan stil. Elektrische voertuigen (EV's) zijn geen uitzondering. Onder de motorkap zit ook een batterij — meteen het duurste onderdeel — die het grootste deel van de tijd niets doet. Vehicle-to-grid (V2G)-technologie vertrekt vanuit een simpele vraag: wat als die opgeslagen energie ook naar buiten zou kunnen stromen, om een huis van stroom te voorzien of het net te ondersteunen, in plaats van ongebruikt te blijven?

Het idee om EV-batterijen als integraal onderdeel van het elektriciteitsnet in te zetten, bestaat al een decennium — en Europa loopt voorop in de technologische ontwikkeling. Laten we er dieper induiken.

Serie

Green Tech Decoded

Van revolutionaire windturbines tot futuristische materialen: er gebeurt veel op het gebied van groene technologie. Maar wat houden al deze technologieën precies in? En waarom zouden we ons hiermee bezighouden? In Green Tech Decoded leggen we uit hoe deze innovaties werken en waarom ze onze samenleving zouden kunnen veranderen.

Bekijk serie

Wat is V2G?

V2G staat voor vehicle-to-grid: een technologie waarmee elektrische auto’s niet alleen stroom kunnen opladen, maar deze ook kunnen terugleveren aan het elektriciteitsnet. De batterij van een elektrische auto werkt daarmee als een soort tijdelijke opslag voor energie. Op momenten dat het net extra stroom nodig heeft, kan de auto energie teruggeven.

De eigenaar van de auto krijgt daarvoor een vergoeding. V2G is onderdeel van een bredere groep technologieën die bekendstaat als V2X (vehicle-to-everything). Daarbij kan de energie uit een autobatterij ook voor andere toepassingen worden gebruikt, zoals het voorzien van een huis of gebouw van stroom.

Hoe werkt V2G?

Bij normaal laden stroomt elektriciteit vanuit het elektriciteitsnet via de laadpaal naar de batterij van de auto. Bij V2G kan die stroom ook de andere kant op bewegen.

Daarvoor is een speciale, bidirectionele laadpaal nodig. Die kan zowel stroom naar de auto sturen als energie uit de batterij terugleveren aan het net. De laadpaal zet de gelijkstroom (DC) uit de autobatterij om in wisselstroom (AC), zodat deze geschikt is voor het elektriciteitsnet.

Om V2G te laten werken, zijn drie dingen nodig:

• Een elektrische auto die geschikt is voor V2G. Niet alle elektrische auto’s kunnen stroom terugleveren. Daarvoor zijn speciale hardware en software nodig.
• Een bidirectionele laadpaal. Deze kan energie zowel laden als terugsturen naar het net.
• Een V2G-programma. De auto en laadpaal moeten worden gekoppeld aan een systeem dat bepaalt wanneer de auto stroom teruglevert en hoe de eigenaar daarvoor wordt betaald. Ook het batterijmanagementsysteem van de auto moet dit proces ondersteunen.

Als deze drie onderdelen aanwezig zijn, kan een elektrische auto meer doen dan alleen rijden. De batterij kan bijvoorbeeld een huis tijdelijk van stroom voorzien bij een storing, helpen om pieken op het elektriciteitsnet op te vangen of stroom terugleveren op momenten dat de vraag en de elektriciteitsprijzen hoog zijn.

Wat zijn de voordelen van V2G?

Een gigantische batterij voor het elektriciteitsnet

Elektrische auto’s kunnen samen een enorme hoeveelheid opslagcapaciteit vormen. Dat is belangrijk nu steeds meer energie afkomstig is van bronnen als wind en zon, waarvan de productie sterk kan wisselen. Op momenten dat er veel zon of wind is, kan overtollige stroom worden opgeslagen in autobatterijen. Wanneer het net extra energie nodig heeft, kan die stroom weer worden teruggeleverd.

Daarvoor hoeven geen nieuwe grote batterijen te worden gebouwd: de opslagcapaciteit zit al in de auto’s die toch geparkeerd staan. Het Internationaal Energieagentschap ziet V2G daarom als een veelbelovende technologie om het elektriciteitsnet flexibeler te maken en mogelijk de noodzaak voor nieuwe netinvesteringen te verminderen.

Extra inkomsten voor autobezitters

Eigenaren van elektrische auto’s kunnen geld verdienen door hun batterij beschikbaar te stellen. Dat kan door stroom terug te leveren op momenten dat de vraag hoog is, maar ook door simpelweg mee te helpen het elektriciteitsnet stabiel te houden.

Nieuwe commerciële diensten spelen hierop in. Zo werkt Volkswagen via energiemerk Elli aan oplossingen waarbij gebruikers hun auto goedkoop kunnen opladen wanneer stroom goedkoop is en energie kunnen terugleveren wanneer de prijs hoger ligt.

Een noodvoorziening bij stroomuitval

Een elektrische auto met V2G kan ook functioneren als een thuisbatterij. Bij een stroomstoring kan de auto tijdelijk elektriciteit leveren aan een woning of gebouw. Energiebedrijven testen deze toepassing al, bijvoorbeeld in samenwerking met autofabrikanten.

Voordeel voor elektrische wagenparken

Voor bedrijven met grote elektrische wagenparken kan V2G een extra inkomstenbron worden. Bussen, vrachtwagens of huurauto’s staan vaak lange periodes stil. In die tijd kunnen hun batterijen worden ingezet om het elektriciteitsnet te ondersteunen en zo een deel van de hogere aanschafkosten van elektrische voertuigen terugverdienen.

Wat zijn de nadelen van V2G?

De techniek is nog niet overal klaar

Niet alle laadpalen en elektrische auto’s zijn geschikt voor bidirectioneel laden. Veel bestaande laadstations kunnen deze functie niet zomaar krijgen met alleen een software-update; soms is nieuwe hardware nodig. De eerste praktijktests laten zien dat de technologie werkt, maar dat er nog stappen nodig zijn voordat V2G overal probleemloos werkt.

Mogelijke extra slijtage van batterijen

Een veelgenoemde zorg is dat vaker laden en ontladen de levensduur van autobatterijen kan verkorten. Slimme V2G-systemen proberen dit te beperken door de batterij binnen een bepaald laadbereik te houden. Toch is er nog meer praktijkdata nodig om de effecten op lange termijn goed te beoordelen.

Regels verschillen per land

De regelgeving rond V2G is nog niet overal hetzelfde. Landen verschillen in hoe ze omgaan met belastingen, nettarieven en de rol van bedrijven die energie van meerdere auto’s bundelen. Daardoor is het in sommige landen nog ingewikkeld om V2G grootschalig toe te passen.

Auto’s en laadpalen moeten beter samenwerken

Een belangrijk punt is dat voertuigen en laadpalen van verschillende merken goed met elkaar moeten kunnen communiceren. Die samenwerking via open standaarden staat nog in de beginfase. Pas recent zijn de eerste onafhankelijke tests uitgevoerd waarbij verschillende systemen succesvol met elkaar samenwerkten.

Waar staat de technologie nu?

Europa behoort tot de koplopers op het gebied van V2G. In landen als Frankrijk, Nederland en het Verenigd Koninkrijk zijn inmiddels regels opgesteld die commerciële toepassingen mogelijk maken. Duitsland schafte eind 2025 bovendien de dubbele netkosten voor bidirectionele laadpunten af, waardoor de technologie aantrekkelijker werd.

Een van de bekendste Europese experimenten komt van autofabrikant Renault. Het project begon in Utrecht onder de naam Utrecht Energized. Renault zette daar elektrische modellen zoals de Renault 5 E-Tech en Renault 4 E-Tech in, uitgerust met de Mobilize V2G-technologie. De auto’s werden gebruikt als deelauto’s: ze laadden op wanneer er veel duurzame energie beschikbaar was en leverden stroom terug aan het elektriciteitsnet wanneer de vraag hoog was.

Netbeheerder Stedin onderzocht het effect van de proef. Vijftig voertuigen zorgden gedurende vijf maanden voor een vermindering van de avondlijke netbelasting met maximaal 300 kilowatt en leverden samen meer dan 65.000 kilowattuur terug aan het net. Dat succes was voor deelplatform MyWheels aanleiding om de vloot uit te breiden naar honderden voertuigen die geschikt zijn voor V2G. Ook Eindhoven doet inmiddels mee aan het experiment.

VS richt zich vooral op elektrische wagenparken

In de Verenigde Staten ligt de focus vooral op grote elektrische wagenparken, zoals schoolbussen, en minder op particuliere auto’s. Het Amerikaanse ministerie van Energie financierde veertien V2G-proeven verspreid over het land. Ook energiebedrijven zoals ComEd in Illinois en PG&E in Californië testen de technologie.

PG&E ging daarbij een stap verder door de volledige laadinfrastructuur van een schooldistrict geschikt te maken voor tweerichtingsverkeer van elektriciteit. Autofabrikant General Motors meldt dat er inmiddels meer dan 250.000 voertuigen op Amerikaanse wegen rijden die geschikt zijn voor bidirectioneel laden.

Langzaam aan het opladen

V2G zet de eerste concrete stappen. Maar de kloof tussen marketingaankondigingen en betrouwbare, onderling compatibele hardware is nog reëel, en het dichten ervan vraagt nog enkele jaren werk aan chips, certificering en tarieven.

Naarmate de adoptie van EV's blijft groeien, zal ook het potentieel van V2G om het elektriciteitsnet te versterken toenemen. Analisten schatten dat er tegen 2050 11 miljoen elektrische personenauto's en 1,2 miljoen bestelwagens op Nederlandse wegen rijden — oftewel 12,2 miljoen batterijen, als je het zo wilt bekijken. Het potentieel voor capillaire opslag, precies waar die nodig is, is enorm.

Als de technologie zich verder ontwikkelt en V2G-systemen efficiënter worden, kan de elektrische auto op je oprit in de toekomst een dubbele rol vervullen: niet alleen als vervoermiddel, maar ook als slimme batterij die helpt het elektriciteitsnet stabiel te houden.