Hoe Europa zijn brandstofreserves veilig houdt

Elk jaar komen duizenden energieprofessionals samen in Rotterdam voor een van de meest invloedrijke evenementen in de sector: StocExpo. De internationale conferentie, gehouden in Ahoy, is gewijd aan tankopslag en de toekomst van de brandstoffenindustrie. Naast vele technologische innovaties werd er ook uitgebreid stilgestaan bij het effect van de geopolitieke situatie in het Midden-Oosten op de brandstofopslag. Op 10 maart 2026 bezocht IO+ het evenement.

Van ruwe olie en chemicaliën tot nieuwe energiedragers zoals waterstof en ammoniak: alles moet veilig en efficiënt worden vervoerd. Maar hoe doe je dat? Al meer dan twintig jaar vormt StocExpo een centrale ontmoetingsplaats voor bedrijven en experts betrokken bij de opslag en het transport van bulkvloeistoffen.

Een strategische locatie

De keuze voor Rotterdam als gaststad is geen toeval. De haven van Rotterdam is een van ’s werelds belangrijkste logistieke knooppunten voor energie, met honderden opslagtanks die het industriële landschap domineren. In deze installaties worden brandstoffen, chemicaliën en gassen opgeslagen en verdeeld die economieën in heel Europa en daarbuiten aandrijven. Tegen deze achtergrond brengt StocExpo innovators uit de sector samen. 

Onze dag op StocExpo

De eerste stop voor IO+ was de FETSA (Federation of European Tank Storage Associations) Tank Storage Conference. Hier bespraken industrie­leiders, beleidsmakers en terminaloperators de strategische rol van tankopslag in het Europese energiesysteem. Onderwerpen waren onder meer energiezekerheid in het licht van de conflicten in het Midden-Oosten en de oorlog tussen Rusland en Oekraïne.

Het Londense adviesbureau Energex, gespecialiseerd in de energiesector, presenteerde cijfers en grafieken over de impact van het conflict in het Midden-Oosten op brandstofreserves en marktprijzen in Europa. Ook werd besproken waar de sector zich op moet richten als machines die op brandstof draaien ook in de toekomst operationeel moeten blijven.

Volgens Energex-partners Jason Rajah en Jonathan Martland maken de huidige geopolitieke spanningen duidelijk hoe kwetsbaar de brandstofvoorziening kan zijn. “60% van de kerosine in de EU komt uit het Midden-Oosten,” aldus Martland. Wanneer schepen de Straat van Hormuz niet meer kunnen passeren, beschikt de EU volgens Rajah over een kerosinereserve van ongeveer 26 dagen. India zou een alternatieve leverancier kunnen zijn, maar een tanker doet er al zes dagen over om daar te komen.

“Al 30 jaar wordt gevreesd voor een oorlog in het Midden-Oosten,” zegt Martland. Als de conflicten voortduren, zullen de voorraden snel slinken en zullen de prijzen stijgen. Landen zullen met elkaar concurreren om beschikbare ladingen, terwijl schepen waarschijnlijk naar de hoogste bieder varen – hoogstwaarschijnlijk worden dit Aziatische markten, aldus Martland.

De stijgende olieprijzen hebben volgens Martland “paniek op de markt” veroorzaakt. Rajah toonde een grafiek waarin de prijsstijging duidelijk zichtbaar was. Hoewel de extreme prijsniveaus uit de coronaperiode nog niet zijn bereikt, bewegen de markten volgens hem wel weer in die richting. Tegelijkertijd hebben Nederland en andere Europese landen raffinaderijen gesloten, waardoor ze afhankelijker zijn geworden van olie-import. Samen vormt dit een klassiek voorbeeld van het zogeheten energietrilemma: meer import leidt tot meer uitstoot, waardoor landen minder willen inkopen om hun CO₂-voetafdruk te beperken. Dat verzwakt de leveringszekerheid en drijft de prijzen verder op.

Energietrilemma © Amber van Kempen

Reacties op de-industrialisatie en een multipolaire wereld

Later volgt een paneldiscussie met marktanalisten en tankopslagbedrijven. “Ondergrondse tanks zijn eigenlijk vastgoed,” zegt Ramon Ernst, integratie leider bij Curoil. “Ze zijn statisch en kunnen niet zomaar worden verplaatst.” Wanneer tanks door geopolitieke omstandigheden tijdelijk niet worden gebruikt, moeten bedrijven daarom op zoek naar alternatieve toepassingen.

Patrick Kulsen, CEO van marktonderzoeksbureau Insights Global, schetst de vragen die dan op tafel komen: “Wat zijn de opties? Kunnen we andere goederenstromen faciliteren? Zijn er alternatieve producten of toepassingen? Kunnen tanks misschien worden omgebouwd tot batterijen?” Bedrijven willen immers inkomsten blijven genereren en hun infrastructuur optimaal benutten.

De beursvloer op

Na de paneldiscussies liep IO+ over de beursvloer om een beeld te krijgen van de belangrijkste innovaties. Opvallend was de sterke focus op technologieën die de veiligheid, het onderhoud en de inspectie van grote opslagtanks verbeteren.

Verschillende bedrijven, waaronder Square Robot en Eddyfi Technologies, presenteerden bijvoorbeeld (semi-)autonome robots die de structurele gezondheid van tanks van binnenuit kunnen controleren. Deze robots detecteren corrosie, metaalverdunning of scheuren in tankvloeren en -wanden. Door sensoren te combineren met geavanceerde data-analyse kunnen problemen vroegtijdig worden opgespoord, waardoor langdurige stillegging van installaties kan worden voorkomen.

PFAS-vrij schuim voor olie- en chemische branden

Brandveiligheid was een ander belangrijk thema op de beursvloer. Verschillende bedrijven demonstreerden nieuwe blusmiddelen. Bijvoorbeeld schuimen die olie- en chemische branden kunnen blussen zonder PFAS – een groep hardnekkige chemicaliën die steeds vaker onder vuur ligt vanwege milieu- en gezondheidsrisico’s.

Ook bedrijven zoals het Franse BioEx en het Nederlandse Saval BV presenteerden schuim als effectief blusmiddel.

De brandweerrobot

Een technologie die goed zou kunnen samenwerken met dergelijke blusmiddelen komt van het Franse bedrijf Angatec. Het bedrijf ontwikkelde een op afstand bestuurbare robot die kan worden uitgerust met verschillende modules, zoals een brandslang, een brancard, een ventilator of extra uitrusting voor brandweerlieden.

Volgens brandweerspecialist Francois Cheverry is de robot vooral bedoeld om brandweerlieden te beschermen. “Het kan makkelijk gevaarlijke ruimtes, zoals tunnels, binnengaan zonder dat het contact met de brandweer buiten verloren gaat door de dikke wanden. Dat komt dankzij antennes van militaire kwaliteit.”

De ventilatormodule kan bijvoorbeeld in rookgevulde gebouwen worden ingezet. “De rook kan zo dicht zijn dat zelfs met alle beschermingsmiddelen niets meer zichtbaar is. Met de ventilator kan de rook binnen enkele seconden worden weggeblazen, zodat brandweerlieden hun werk weer kunnen doen,” aldus Cheverry.

Slimme sensoren voor milieubescherming

Ook lekdetectie was sterk vertegenwoordigd op de beursvloer, onder meer door Goltens Rotterdam BV. Bedrijven als Goltens presenteerden systemen die sensoren, robotica en AI combineren om zelfs kleine lekkages in tanks, leidingen of installaties te detecteren. Zulke technologieën moeten niet alleen milieuschade voorkomen, maar ook operators helpen sneller te reageren op mogelijke incidenten.

Hangende platforms voor complexe werklocaties

Een andere technische innovatie kwam van het Nederlandse Sky-Access, dat een modulair werkplatform en verbeterde touwsystemen presenteerde. Het platform, ontwikkeld in de Verenigde Staten, kan tot 400 kilogram per vierkante meter dragen en aan bestaande structuren worden opgehangen.

Technisch directeur Marin van Oorschot: “Dit maakt het mogelijk om bouw- of onderhoudswerkzaamheden uit te voeren boven actieve infrastructuur – zoals bruggen of industriële installaties – terwijl het verkeer of de activiteiten daaronder gewoon doorgaan.”

Doordat er minder steigers hoeven te worden opgebouwd op moeilijk bereikbare plekken, kunnen werknemers bijvoorbeeld sneller een tank betreden en weer verlaten. Dat bespaart tijd én geld voor de opdrachtgever. “Het feit dat het platform meer gewicht kan dragen dan traditionele steigers en bijna overal kan worden geïnstalleerd, is een groot voordeel,” zegt Van Oorschot.