Hoe Dunlop wereldberoemd werd met een uitvinding die al bestond
In een serie blogposts geeft Marco Coolen een inkijkje in zijn werk als Nederlands en Europees octrooigemachtigde bij AOMB.
Published on August 23, 2026
Marco, octrooi-expert bij AOMB sinds 2013, deelt op IO+ zijn expertise op over octrooien: hoe ze werken, waarom ze belangrijk zijn en wanneer ze hun waarde verliezen.
De beroemdste uitvinder van de luchtband was eigenlijk niet de uitvinder van de luchtband. Dat klinkt als een flauwe grap, maar het is precies wat er gebeurde.
In 1888 kreeg John Boyd Dunlop een patent op een luchtgevulde band. Zijn uitvinding bleek een schot in de roos. Fietsers reden comfortabeler, sneller en met minder trillingen. De opkomende fietsindustrie omarmde de technologie massaal en de naam Dunlop groeide uit tot een begrip.
.png&w=2048&q=75){kind=logo}
Einde verhaal, zou je denken. Maar er zat een opmerkelijke wending in. Ruim veertig jaar eerder had een andere uitvinder, Robert William Thomson, al een patent gekregen op vrijwel hetzelfde concept. Ook hij zag de voordelen van een luchtgevulde band. Ook hij had de techniek beschreven en vastgelegd.
Waarom kreeg Dunlop dan toch een patent? Het antwoord zegt veel over hoe patenten vroeger werkten.
Tegenwoordig wordt een patentaanvraag uitgebreid onderzocht. Er wordt gekeken naar eerdere publicaties, bestaande patenten en andere informatie die relevant kan zijn voor de vraag of een uitvinding echt nieuw is. In de negentiende eeuw ging dat anders.
Het Britse patentbureau voerde destijds geen inhoudelijk nieuwheidsonderzoek uit. Een aanvraag werd grotendeels administratief behandeld. Als de papieren in orde waren, werd het patent verleend. Niemand controleerde systematisch of iemand anders hetzelfde idee misschien al eerder had bedacht.
Daardoor kreeg Dunlop een patent op een concept dat feitelijk al bestond. Dunlop zelf had ook geen onderzoek gedaan naar eerdere patenten. Hij was ervan overtuigd dat hij iets nieuws had ontwikkeld en had geen reden om verder terug te zoeken in de geschiedenis.
Pas later veranderde alles. Toen het oude patent van Thomson opnieuw onder de aandacht kwam via een publicatie in een vakblad, werd duidelijk dat de luchtband helemaal niet nieuw was. Het gevolg was dat de beschermingspositie van Dunlop aanzienlijk verzwakte.
De technologie bleef succesvol. De markt bleef groeien. Maar het patent zelf bleek veel minder waard dan aanvankelijk gedacht.
Dat verhaal bevat een les die vandaag nog steeds relevant is. Veel ondernemers worden verliefd op hun oplossing. Ze zien een probleem, bedenken een slimme aanpak en gaan enthousiast aan de slag. Vervolgens investeren ze in ontwikkeling, prototypes, testen en soms zelfs in een patentaanvraag.
Pas daarna stellen ze zichzelf de vraag die eigenlijk als eerste had moeten komen: Bestaat dit misschien al? Een goed nieuwheidsonderzoek voelt soms als een vervelende stap die tijd kost. Maar in werkelijkheid is het vaak de goedkoopste investering van het hele innovatieproces. Je ontdekt waar concurrenten mee bezig zijn. Je ziet welke oplossingen al bestaan. En je voorkomt dat je maanden of jaren investeert in iets dat juridisch gezien geen nieuw terrein blijkt te zijn.
De geschiedenis van Dunlop laat zien dat zelfs succesvolle ondernemers dezelfde fout kunnen maken. Dus voordat je ontwikkelt, voordat je investeert en voordat je patenteert: kijk eerst wat er al is. Anders is de kans aanwezig dat je het wiel opnieuw uitvindt. Of in dit geval: de band.
De wereld van de octrooien
Aan de hand van Nederlands en Europees octrooigemachtigde Marco Coolen (AOMB) krijgen we een beter inzicht in de wereld van octrooien. Hoe werkt het, waarom zijn ze belangrijk, maar ook: wanneer verliezen ze hun nut?