Hoe de individualistische samenleving de klimaatcrisis verergert

Deze column is geschreven door de 23-jarige Jazine ten Houten uit Eindhoven. Ze studeerde Science & Technology aan Fontys Applied Science en houdt zich al jaren bezig met klimaat en duurzaamheid. 

Jazine ten Houten

Een zin die de laatste tijd veel op social media rondgaat is “everyone wants a village, but nobody wants to be a villager”. Hiermee wordt bedoeld dat iedereen een omgeving wil die hen opvangt, helpt, en af en toe speciaal laat voelen. Maar rekening houden met mensen of andere diersoorten om je heen blijkt lastiger. Dit artikel gaat over de groeiende groep mensen die daar moeite mee heeft. 

Soms raken we zo verloren in ons eigen verhaal dat we vergeten dat ook andere mensen een eigen verhaal hebben. Een verhaal waar wij vaak weinig van af weten. Mensen beschouwen hun eigen gezin en opvoeding als de norm, wat vaak de ruimte verkleint voor diepere gesprekken met deze mensen. De individualisering van de samenleving heeft impact op verschillende maatschappelijke aspecten, zo ook op hoe wij omgaan met duurzaamheid en klimaat. 

Soms lijkt het alsof wij vergeten zijn dat de mens een onderdeel is van iets groters: de natuur en het dierenrijk. In Nederland zijn er weinig dieren waar wij bang voor hoeven te zijn. Wel zijn wij heel reactief zodra we ons ook maar enigszins bedreigd voelen. Zo gebeurde het een paar jaar geleden dat een kind gebeten werd door een wolf. Onze eerste reactie was om deze wolf dood te schieten. De vragen wat deze reactie van de wolf uitlokte en of het om een waarschuwing of aanval ging, werden nauwelijks gesteld. Natuurlijk is het spannend voor ons en onze huisdieren om in een gebied samen te wonen met de wolf, maar de wolf is ook gewoon een dier met een instinct dat natuurlijk gedrag toont. Dit vergt dan ook oplettendheid en aanpassing vanuit ons mensen, al lijkt het er nu op dat wij liever onze omgeving aanpassen dan dat wij ons aanpassen.

Iets wat me ook uitermate blijft verbazen is hoe wij onze leefomgeving vervuilen omdat het te veel gevraagd is om ons afval eventjes vast te houden tot de volgende prullenbak. Het gevolg is dat straten, tuinen en parken vol liggen met afval. Afval dat ook nog eens in mensen hun tuinen waait. Naast dat het afdoet aan de schoonheid van onze omgeving, zorgt het in droge periodes ook voor gevaar (denk aan peuken en glas) en zijn er dieren die vast komen te zitten in de troep. Ook komt veel van dit afval terecht in het water waar de vissen het vervolgens binnenkrijgen. Misschien is dat wel diezelfde vis die later op je eigen bord ligt. Grote steden gaan van de vervuiling stinken en een picknick in het park omgeven door afval blijkt toch niet zo romantisch.  

En als de eigen omgeving al niet boeit, dan boeit het buitenland al helemaal niet meer. Want omdat we zo nodig elk seizoen een nieuwe goedkope kledingkast nodig hebben, importeren we kleding die met veel vervuiling en onder slechte omstandigheden wordt geproduceerd en hiernaartoe wordt gevlogen. Dat, terwijl we die kleding na een paar keer dragen weer wegdoen. Veel van die kleding is dan ook van zo’n slechte kwaliteit dat het niet meer gebruikt kan worden voor donatie en in plaats daarvan op een stapel terecht komt in weer een ander land.  

Kortom: het individualiseren van de samenleving is niet alleen lastig wanneer je in je persoonlijke leven in een moeilijke tijd terechtkomt. Het vervuilt ook onze eigen leefomgeving en die van een ander. Wie weet wat we kunnen bereiken als samenleving wanneer we een klein beetje meer rekening houden met elkaar.