Hoe Airbus werkt aan Europa’s autonome defensieschild

Tijdens het Nationaal Congres Autonomous Systems (NCAS’26) in Drachten maakte Matthieu Gallas, R&D Lead Autonomous Systems bij Airbus, één ding glashelder: in het huidige geopolitieke landschap staat autonomie gelijk aan veiligheid. Hoewel Airbus wereldwijd bekendstaat als een commerciële luchtvaartgigant met een omzet van €70 miljard, is maar liefst €30 miljard daarvan gerelateerd aan defensie en ruimtevaart.

In een wereld waarin de Verenigde Staten en China de ontwikkeling van autonome systemen agressief aanjagen, beschouwt Airbus het als een strategische noodzaak om niet-afhankelijke technologieën te bouwen die Europa in staat stellen zijn eigen veiligheid te waarborgen.

Lessen uit Oekraïne: AI op het slagveld

De oorlog in Oekraïne heeft de behoefte aan autonome capaciteiten scherp blootgelegd. Volgens Gallas is GPS niet langer het “magische hulpmiddel” dat het ooit was. Nu elektronische verstoring (jamming) steeds vaker voorkomt, is het vermogen van drones en vliegtuigen om te opereren in GNSS-denied omgevingen cruciaal geworden.

Daarnaast heeft het conflict het belang van Automatic Target Recognition aangetoond. Om dit mogelijk te maken, stapt Airbus af van traditionele softwareontwikkeling. De complexiteit van moderne militaire toepassingen overstijgt wat met standaardcode kan worden opgelost. Daarom integreert Airbus op grote schaal kunstmatige intelligentie, neurale netwerken en Large Language Models (LLM’s) in zijn systemen. Deze technologieën maken volledig autonome, end-to-end missies mogelijk.

Zwermen, samenwerking en de toekomst van gevechten

Airbus verandert fundamenteel de manier waarop luchtmissies worden uitgevoerd door te investeren in geavanceerde vormen van human-machine teaming en zwermtechnologie. In de nabije toekomst verwachten Europese ministeries van Defensie gevechtsvliegtuigen en helikopters in te zetten die worden ondersteund door autonome drones. Deze drones voeren de meest risicovolle taken uit, terwijl de menselijke piloot veilig “in the loop” blijft.

Deze visie komt samen in het Future Combat Air System (FCAS), een grootschalig Europees defensieproject. FCAS draait om een bemand gevechtsvliegtuig dat naadloos samenwerkt met autonome drones en functioneert als onderdeel van een geïntegreerd, datagedreven gevechtsnetwerk.

Daarnaast zet Airbus sterk in op militaire cargodrones. Het bevoorraden van troepen in het veld is complex en gevaarlijk, waardoor autonome logistieke oplossingen een enorme meerwaarde bieden. Het vermogen om goederen te leveren zonder mensen in gevaar te brengen, wordt gezien als een cruciale innovatie voor moderne krijgsmachten.

De certificeringsmuur en het softwaregedefinieerde vliegtuig

Het vertalen van deze technologieën van het lab naar de praktijk brengt grote uitdagingen met zich mee. Net als de auto-industrie tien jaar geleden, beweegt de luchtvaartsector richting softwaregedefinieerde systemen. De hoeveelheid code in nieuwe generatie vliegtuigen is exponentieel groter dan in eerdere modellen.

De grootste bottleneck is certificering. Luchtvaartautoriteiten moeten overstappen van het goedkeuren van deterministische systemen (waarbij elke uitkomst vooraf vastligt) naar een statistische benadering die past bij AI-systemen. Airbus werkt actief samen met toezichthouders om nieuwe normen te ontwikkelen waarmee de veiligheid en betrouwbaarheid van deze zelflerende systemen kan worden aangetoond.

NCAS 2026 © NCAS

Van het slagveld naar de commerciële cockpit

Uiteindelijk blijven deze innovaties niet beperkt tot defensie. Gallas benadrukte dat technologieën zoals slimme automatisering, GNSS-onafhankelijke navigatie en AI-ondersteunde besluitvorming al hun weg vinden naar de commerciële luchtvaart.

Door deze militaire technologieën toe te passen in passagiersvliegtuigen wil Airbus piloten beter ondersteunen, de veiligheid van passagiers aanzienlijk verhogen en vluchten optimaliseren om de wereldwijde uitstoot te verminderen.