Het vrouwenlichaam: van blinde vlek naar business case

Recent was dit nog groot in het nieuws: voor het eerst werd het volledige zenuwnetwerk van de clitoris in kaart gebracht. Bij de penis gebeurde dat al meer dan dertig jaar geleden. Het is slechts één voorbeeld, maar wel een sprekend voorbeeld van hoe groot de achterstand in medisch onderzoek naar het vrouwenlichaam nog altijd is. FemTech biedt grote maatschappelijke kansen. Maar dan moet daar wel in geïnvesteerd worden, zo klonk gisteren op het podium tijdens de Fe+male Tech Heroes Conference 2026 op de High Tech Campus in Eindhoven.

Een nieuw verhaal is het niet, maar wel een urgent verhaal. Minder dan 2% van het medisch onderzoeksgeld gaat naar vrouw-specifieke aandoeningen, buiten kanker om. Tijdens het evenement werden ontwikkelaars van oplossingen, financiers en betrokken stakeholders bijeengebracht om gezamenlijk de aandacht voor dit onderwerp te versterken.

Sophie van Dijk, co-founder van FemTech NL en WHIC: “Vrouwen brengen ongeveer 25% meer van hun leven in slechte gezondheid door dan mannen. Wat daarbij extra belangrijk is, is dat een groot deel van deze ziektelast zich voordoet in de reproductieve en werkzame jaren van vrouwen — juist in de periode waarin zij carrière maken, kinderen opvoeden en meerdere verantwoordelijkheden combineren.”

Vrouwen krijgen bij veel aandoeningen bovendien later een diagnose dan mannen — gemiddeld vier jaar later, vervolgt Van Dijk. “Stel je de impact van die verloren jaren voor: onzekerheid, onbehandelde klachten, verminderde kwaliteit van leven en economische gevolgen.” 

Economische impact

Ook Arianne van Koppen, Scientist Health & Work bij TNO, vertelde over het belang van funding en onderzoek in de FemTech. “We hebben samen met het Centraal Bureau voor de Statistiek onderzoek gedaan onder duizenden werkende vrouwen. De resultaten waren opvallend. Ongeveer 1,8 miljoen vrouwen in Nederland ervaren hormoongerelateerde klachten die hun dagelijks leven en werk beïnvloeden. Veel van hen rapporteren verminderde productiviteit, vermoeidheid, stress, concentratieproblemen of verzuim.” En toch worden deze onderwerpen nog zelden openlijk besproken op de werkvloer. Ook blijkt dat overgangsklachten een belangrijke bijdrage leveren aan verzuim en verminderd welzijn, “aanzienlijk meer dan veel organisaties zich realiseren.”

De geschatte maatschappelijke kosten van onbehandelde of onvoldoende ondersteunde hormoongerelateerde gezondheidsklachten, zo vertelt ze, lopen op tot miljarden euro’s per jaar.

FemTech talent binnen de landsgrenzen

Aan FemTechtalent ontbreekt het in ieder geval niet. Er zijn in Nederland genoeg vrouwgerichte medtech-startups te vinden. Op het podium vertelden verschillende bedrijven over hun werk en impact. Leonie van de Kamer is de co-founder en CEO van Certain. “Urine-incontinentie treft miljoenen vrouwen wereldwijd. De huidige behandelopties zijn vaak tijdelijk, invasief of belastend. Daarom ontwikkelen wij een nieuwe, minimaal invasieve oplossing: een slim klepsysteem dat vrouwen meer controle en vrijheid geeft.” Het hulpmiddel, zo legt ze uit, wordt via een eenvoudige poliklinische ingreep ingebracht en kan vervolgens extern door de gebruiker zelf worden aangestuurd.

Vervolgens was het de beurt aan Salvia Bioelectronics. Migraine treft veel meer vrouwen dan mannen. De therapie van het bedrijf bestaat uit een flinterdun implantaat dat is ontworpen om specifieke zenuwen te behandelen die een rol spelen bij migraine. De gebruiker kan de therapie eenvoudig zelf activeren. 

Sirius Medical legde uit hoe draadloze en niet-radioactieve technologie chirurgen helpt om op een patiëntvriendelijke en preciezere manier borstkankertumoren te lokaliseren.

Funding en bewustwording: de volgende stappen

Er bestaan dus al veel medtech-oplossingen gericht op vrouwen. Hoe nu verder? Op scholen en in medische opleidingen moet er veel meer aandacht komen voor de kloof tussen mannen en vrouwen in de medische wereld — zo klinkt het tijdens het event herhaaldelijk vanuit de zaal. Het wordt bovendien benoemd in verschillende keynotes en tijdens de paneldiscussie. Meer aandacht voor dit onderwerp moet op termijn zorgen voor meer bewustwording en uiteindelijk leiden tot meer wetenschappelijk onderzoek naar het vrouwenlichaam.

En vooral: financiering. Die moet aanzienlijk worden opgeschaald, benadrukt medtech-ondernemer en angel investor Carmen van Vilsteren tijdens de paneldiscussie. “Negentig procent van de investeerders is man. En mensen investeren nu eenmaal sneller in wat ze herkennen,” zegt ze. Ze vertelt dat femtech-startups tijdens pitches vaak te horen krijgen dat femtech een nichemarkt zou zijn. “Dat klopt gewoon niet”, zegt ze scherp.

Die boodschap sluit aan bij wat ook andere sprekers tijdens het evenement expliciet of impliciet benadrukken: vrouwen vormen de helft van de wereldbevolking. Investeren in FemTech zou daarom een grootschalige marktontwikkeling moeten zijn.