Hervorming van octrooirecht belooft innovatie te stimuleren

De regering is van plan het huidige octrooisysteem te hervormen, waarbij alle aanvragen aan een strenge beoordeling door het Octrooibureau moeten worden onderworpen. Dit heeft tot doel het gebrek aan controle in het huidige systeem aan te pakken. Dat heeft ertoe geleid dat octrooien worden verleend voor innovaties die al bestaan, of geen waarde hebben.

De nieuwe regelgeving, voorgesteld door de vertrekkende minister van Economische Zaken, Vincent Karremans, heeft tot doel de tekortkomingen van het huidige systeem aan te pakken, waarbij zelfs aan buitenlandse ondernemers octrooien worden verleend zonder dat de technische innovatie grondig wordt beoordeeld. Dit gebrek aan inhoudelijk onderzoek heeft innovatie belemmerd. Door het Octrooicentrum Nederland te verplichten alle octrooiaanvragen aan specifieke criteria te toetsen, wil de regering ervoor zorgen dat alleen echte, nieuwe uitvindingen octrooibescherming krijgen.

Minister Karremans benadrukte de urgentie van deze veranderingen en verklaarde: "Het ondernemingsklimaat in Nederland staat onder druk. Bijvoorbeeld door onnodige regels die ondernemen eerder ontmoedigen dan stimuleren. Of nog erger: die de concurrentie- en innovatiekracht van onze bedrijven zelfs kunnen benadelen."

De minister zegt dat het huidige octrooisysteem, waarin aanvragen niet grondig worden getoetst, leidt tot onrechtmatige octrooien. Een grondig getoetst octrooi biedt meer zekerheid over de waarde ervan, wat samenwerking via licenties vergemakkelijkt en investeringen aantrekt.

Waardevolle octrooien, minder bureaucratie

Met de invoering van dit nieuwe systeem hoopt de regering een einde te maken aan de mogelijkheid om in Nederland automatisch een octrooi te verkrijgen voor technische innovaties die niet nieuw zijn of geen significante waarde hebben. Deze maatregel moet leiden tot een concurrerender, innovatiegericht ondernemingsklimaat, legitieme innovaties beschermen en verdere investeringen in nieuwe technologieën stimuleren. De wijzigingen omvatten ook de vereenvoudiging of afschaffing van acht octrooigerelateerde regels om de regellast voor ondernemers te verminderen.

De Nederlandse ministerraad heeft op voorstel van minister Karremans ingestemd met een herziening van de octrooiwet. Het wetsontwerp wordt nu ter advies voorgelegd aan de Raad van State, waarna het ter behandeling wordt voorgelegd aan de Tweede Kamer en de Eerste Kamer. De wet is ook van toepassing op Curaçao, Sint Maarten en Caribisch Nederland (Bonaire, Sint Eustatius en Saba), en er wordt een voorstel overwogen om het toepassingsgebied uit te breiden tot de Noordzee en de wateren rond deze eilanden, met name met betrekking tot economische activiteiten op zee.

Als onderdeel van het initiatief van minister Karremans om de regelgevingslast te verminderen, stelt de regering voor om acht octrooigerelateerde regels te vereenvoudigen of af te schaffen door middel van deze wetswijziging. Het doel is om tegen de zomer van 2026 de last van 500 voorschriften af te schaffen of te verminderen.