Geothermie kan 42% van EU-fossiele stroom vervangen

Geothermische energie zou maar liefst 42% van de steenkool en het gas in de EU kunnen vervangen, zo blijkt uit een nieuwe analyse van denktank Ember. Onderzoekers melden dat een technologische sprong voorwaarts op het gebied van diepboringen energie uit de bodem onder onze voeten tot een gangbare energiebron zou kunnen maken.

Geothermische energie is een hernieuwbare energiebron die gebruikmaakt van de natuurlijke warmte onder het aardoppervlak. Deze warmte kan vervolgens worden gebruikt voor verwarming, koeling en elektriciteitsopwekking, afhankelijk van het energiepotentieel en de geologische kenmerken van de locatie. Bij geothermische verwarming verzamelt een vloeistof, zoals water, warmte uit de grond via een pijpenlus. Bij elektriciteitsopwekking drijft stoom turbines aan, waardoor energie wordt geproduceerd.

Volgens onderzoekers van Ember zou geothermische energie een stabiel, altijd beschikbaar alternatief voor fossiele brandstoffen kunnen bieden voor minder dan 100 euro/MWh, vergelijkbaar met elektriciteit op basis van steenkool en gas. Tatiana Mindekova, beleidsadviseur bij Ember en auteur van het rapport: “Nu Europa ernaar streeft de uitstoot drastisch te verminderen en tegelijkertijd te voldoen aan de energiebehoeften van de zware industrie en AI-datacenters, biedt deze onbenutte bron een schone, stabiele energievoorziening die niet onderhevig is aan de prijsvolatiliteit van geïmporteerde fossiele brandstoffen.”

Geothermie in de lift dankzij technologische vooruitgang

De analisten benadrukken dat geothermie vroeger beperkt was tot bepaalde geologische hotspots, maar dat moderne technologie deze hernieuwbare energiebron nu in heel Europa concurrerend maakt. Decennialang kon geothermisch boren niet dieper gaan dan 3 km, wat het bereik ervan beperkte.

Door vooruitgang op het gebied van boren en de zogenaamde Enhanced Geothermal Systems (EGS), afgeleid van de olie- en gassector, kan nu warmtepotentieel worden ontsloten uit veel diepere, hetere gesteentelagen.

Als gevolg hiervan benadrukt Ember dat er in de EU ongeveer 43 GW aan verbeterde geothermische capaciteit kan worden ontwikkeld tegen kosten van minder dan 100 euro/MWh. De prijs is vergelijkbaar met die van elektriciteit opgewekt door fossiele brandstoffen. De laatste tijd schommelen de elektriciteitsprijzen voor steenkool en gas tussen 90 en 150 euro/MWh.

Als deze capaciteit volledig wordt benut, zou deze jaarlijks tot 301 TWh aan elektriciteit kunnen opwekken, ongeveer evenveel als 35.000 windturbines produceren. Analisten melden dat het grootste potentieel in Hongarije ligt, gevolgd door Polen, Duitsland en Frankrijk. Mindekova legt uit dat dit “een koolstofvrije bron is die niet afhankelijk is van het weer en de energiezekerheid versterkt” voor regio's die traditioneel afhankelijk zijn van de invoer van fossiele brandstoffen.

© Ember

Voldoen aan de sterk stijgende vraag naar elektriciteit van datacenters

Energie uit het aardoppervlak biedt een oplossing om te voldoen aan de vraag naar elektriciteit van digitale infrastructuur. Trends in de Verenigde Staten suggereren dat geothermische energie op kosteneffectieve wijze zou kunnen voorzien in maximaal 64% van de verwachte vraag naar elektriciteit van datacenters in het begin van de jaren 2030.

Ook Europese tech-hubs zouden kunnen profiteren van geothermische energie, waardoor ze hun klimaatdoelstellingen kunnen halen en tegelijkertijd de stabiliteit van het elektriciteitsnet voor hun activiteiten kunnen waarborgen. Toch loopt Europa het risico de boot te missen. Terwijl Canada en de VS hun geothermische projecten opvoeren, wordt de Europese implementatie belemmerd door langdurige procedures en het ontbreken van een uniforme strategie.

“Moderne geothermische energie tilt de energietransitie naar een nieuw niveau en maakt schone energiebronnen toegankelijk die lange tijd als onbereikbaar en te duur werden beschouwd. Maar vandaag de dag kan geothermische elektriciteit goedkoper zijn dan gas. Het is ook schoner en vermindert de afhankelijkheid van Europa van fossiele brandstoffen. De uitdaging voor Europa is niet langer of de bronnen aanwezig zijn, maar of de technologische vooruitgang gepaard gaat met beleid dat schaalvergroting mogelijk maakt en de risico's in de beginfase vermindert”, concludeerde Mindekova.

IO+ Archive

Geothermal energy: the ace in the hole of energy transition?

As the European Commission calls for a joint geothermal energy development plan, steps are also being taken in the Netherlands.

Lees meer