GenAI verkort de werktijd met 50% – maar tegen welke prijs?

Wat is de impact van generatieve AI op de werkplek? GenAI kan cognitieve werkprocessen efficiënter maken, de productiviteit verhogen en nog veel meer. Door GenAI op een mensgerichte manier in te zetten, kunnen nog meer voordelen worden behaald: het werk wordt afwisselender en de autonomie van medewerkers neemt toe.

Dit is een van de belangrijkste conclusies van de analyse van TNO (Nederlandse Organisatie voor Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek) over de impact van GenAI op de werkplek. Het onderzoek gaat na hoe GenAI de aard van het werk verandert, waarbij de focus verschuift van routinematige taken naar complexere, creatieve en leidinggevende verantwoordelijkheden. Belangrijke uitdagingen zijn onder meer het omscholen van medewerkers, het beheersen van de impact op de kwaliteit van het werk en het betrekken van het personeel bij het implementatieproces om een positief resultaat te garanderen.

De analyse van TNO bevat casestudy's van drie organisaties die vooroplopen in het gebruik van GenAI. De gezondheidszorgdivisie van verzekeringsfonds a.s.r. gebruikt GenAI om administratieve processen te automatiseren en inzicht in het werkproces te verbeteren. Adviesbureau Deloitte Legal zet GenAI in om juridisch onderzoek en het opstellen van documenten te optimaliseren. Ontwerpbureau CLEVER°FRANKE experimenteert met GenAI om creatieve producten en diensten te ontwikkelen. Deze casestudy's bieden waardevolle inzichten in de praktische toepassingen van GenAI en de impact ervan op verschillende sectoren.

Productiviteitsstijging

GenAI kan de productiviteit aanzienlijk verhogen; organisaties melden een tijdwinst van 40-50% bij taken zoals juridisch onderzoek en contractanalyse. Deloitte Legal meldt bijvoorbeeld een tijdwinst van 40-50% bij contractanalyse dankzij automatisering. Ook CLEVER°FRANKE profiteert van tijdwinst bij datagestuurd productontwerp.

Deze voordelen vloeien voort uit het vermogen van GenAI om routinetaken efficiënter uit te voeren, waardoor medewerkers tijd overhouden voor complexer en creatiever werk, benadrukt TNO. Bij a.s.r. kan het klantcontact met 20% minder personeel worden afgehandeld, terwijl de klanttevredenheid is toegenomen.

GenAI vraagt om nieuwe taken en vaardigheden

De gevolgen voor de werkgelegenheid zijn echter genuanceerder, aangezien GenAI bepaalde functies automatiseert, maar tegelijkertijd ook nieuwe taken en vaardigheidseisen creëert. Eenvoudigere taken verdwijnen en er ontstaan nieuwe, die zich richten op monitoring, gegevensvalidatie en de ontwikkeling van innovatieve producten en diensten.

De junior medewerkers van Deloitte Legal maken de overstap van onderzoeks- naar toezichthoudende functies, terwijl medewerkers van a.s.r. extra backoffice-verantwoordelijkheden op zich nemen. Deze verschuiving vereist nieuwe vaardigheden, waaronder prompt engineering, kritisch denken en samenwerking binnen multidisciplinaire teams. Analytische en creatieve vaardigheden blijven eveneens zeer gewaardeerd.

Gevolgen voor het welzijn en de kwaliteit van het werk

De integratie van GenAI heeft zowel positieve als negatieve gevolgen voor de kwaliteit van het werk. Hoewel taken gevarieerder en complexer worden, kan het wegvallen van eenvoudigere taken de mentale werkbelasting verhogen. Om een positief effect te garanderen, moeten werkgevers rekening houden met de gevolgen van GenAI voor de kwaliteit van het werk, waarbij de nadruk ligt op factoren als cognitieve moeilijkheidsgraad, taakvariatie, autonomie, sociaal contact, mentale werkbelasting en fysieke werkbelasting. Het is cruciaal om werknemers bij het implementatieproces te betrekken, aangezien hun inzichten kunnen helpen de waarde van de technologie te maximaliseren en een gezonde werkomgeving te behouden.

De sleutels tot een succesvolle implementatie van GenAI

Om GenAI succesvol te implementeren, moeten organisaties een gestructureerde aanpak hanteren die proefprojecten, ambassadeurs onder het personeel en uitgebreide opleidingsprogramma’s omvat. Investeren in opleidingen en workshops is essentieel om ervoor te zorgen dat medewerkers GenAI-toepassingen effectief kunnen gebruiken en inzicht hebben in de mogelijkheden en beperkingen ervan.

Organisaties moeten zich ook richten op het herontwerpen van taken en functieprofielen om deze af te stemmen op de nieuwe vaardigheidseisen en moeten medewerkers en ondernemingsraden betrekken bij het implementatieproces. Volgens TNO moeten bedrijven technologisch up-to-date blijven en systematisch werken aan kennisdeling, omscholing, strategie en personeelsbeleid.