Functioneel, niet uit de hitlijsten: weg met dure muziekrechten

In aanloop naar de finale van de AI Pitch Competition op 12 november in het Evoluon in Eindhoven zet IO+ de verdiepende reeks voort over de acht finalisten en één wildcard. In deze vijfde aflevering legt Sam Jansen van YourNeuroTune uit hoe de startup generatieve audio combineert met eigen algoritmen om muzikale overeenkomsten te analyseren. Daarmee wil het bedrijf de hoge kosten voor muziekrechten voor zelfstandige ondernemers verlagen en tegelijk muziek aanbieden die is afgestemd op specifieke sectoren.

Voor een zelfstandige fitnessstudio, café, boetiekhotel of winkel is achtergrondmuziek essentieel voor de sfeer en de merkbeleving. Tegelijkertijd levert die muziek een terugkerende kopzorg op. Collectieve beheersorganisaties zoals BumaStemra, Sena en hun buitenlandse tegenhangers innen jaarlijks vergoedingen voor het zakelijke gebruik van muziek. Die kosten lopen al snel op tot honderden of duizenden euro’s per vestiging. Vanwege die kosten grijpen veel kleine ondernemers naar consumentenabonnementen van streamingdiensten zoals Spotify. Daarmee stellen ze zich onbewust bloot aan juridische aansprakelijkheid voor zakelijk muziekgebruik zonder de vereiste toestemming.

De Brabantse startup YourNeuroTune pakt dit spanningsveld aan door muziek in publieke ruimtes te benaderen als functionele audio die juridisch vrij te gebruiken is. Door generatieve muziekproductie te combineren met geautomatiseerde controles op muzikale overeenkomsten, levert het bedrijf op maat samengestelde muziek die volledig buiten de traditionele repertoires van rechtenorganisaties valt.

Medeoprichter Sam Jansen vertelt hoe het bedrijf de overstap maakte van het hele land doorrijden met fysieke muziekspelers naar een softwareplatform dat inmiddels in vier landen actief is.

Generatieve productie ontmoet controle op muzikale overeenkomsten

“De kern van YourNeuroTune is een combinatie van generatieve AI voor muziekproductie en eigen algoritmen voor het analyseren van muzikale overeenkomsten”, legt Jansen uit. Hoewel generatieve audiomodellen de afgelopen twee jaar snel volwassen zijn geworden, is een aanstekelijk nummer niet automatisch geschikt voor zakelijke distributie.

“We hebben eigen technologie ontwikkeld om nummers te vergelijken met een grote catalogus van bestaande auteursrechtelijk beschermde werken. Daarbij onderzoeken we overeenkomsten in zowel de audio als de melodie”, zegt Jansen. “Zo kunnen we mogelijke risico’s op plagiaat en auteursrechtinbreuk signaleren voordat muziek in onze commerciële catalogus terechtkomt. Dat onderscheid is belangrijk: een nieuw nummer genereren betekent niet automatisch dat het origineel is of geschikt voor commerciële licentieverlening. Onze analyse ondersteunt de beoordeling door mogelijke overeenkomsten te markeren voor nader onderzoek.”

Om van de gegenereerde audio een direct bruikbare zakelijke dienst te maken, combineert het platform algoritmische controles met menselijke vakkennis. “We onderscheiden ons door deze technologie te verbinden met expertise in muziekproductie en praktische kennis van bedrijfsomgevingen. We brengen onze eigen software, ons muzikale oordeel en de inbreng van professionals uit fitness, horeca en retail samen om muziek te leveren die bij elke omgeving past. Geautomatiseerde programmering zorgt er vervolgens voor dat die muziek op de juiste plek en op het juiste moment klinkt. Het resultaat is een muziekdienst die bedrijven kunnen gebruiken zonder zelf expert te hoeven worden in AI, muziekprogrammering of playlistbeheer.”

Schaalbare catalogi per sector: van Riyad tot Rotterdam

Doordat het platform zijn repertoire per sector organiseert, komt elk nieuw geproduceerd nummer direct beschikbaar voor alle klanten binnen die sector. “Ons model is vanaf het begin ontworpen om te kunnen opschalen”, benadrukt Jansen. “We bouwen één catalogus per sector: één voor fitness, met daarna catalogi voor horeca en retail. Elke catalogus bedient alle locaties in die sector tegelijk, dus elk nieuw nummer komt onmiddellijk al onze klanten ten goede. Omdat ons product uit software bestaat, vormen grenzen geen belemmering: een sportschool in Riyad gebruikt dezelfde app als een sportschool in Rotterdam. Beginnen is eenvoudig. Een locatie kan zich zelfstandig aanmelden en binnen enkele minuten muziek afspelen, zonder installateur.”

De markt is van nature internationaal. “Vrijwel elk land ter wereld heeft rechtenorganisaties die bedrijven laten betalen voor het afspelen van muziek. De markt voor een juridisch sluitend alternatief is dus overal. Onze grootste uitdaging is geen technologie, maar bekendheid. De meeste ondernemers hebben hun muzieklicentie nooit ter discussie gesteld, omdat ze ervan uitgaan dat er geen alternatief is.”

Serie

AI Pitch Competition

Lees hier alle artikelen uit deze serie - ook die van vorig jaar.

Bekijk serie

Respect voor makers en het principe van menselijk auteurschap

Omdat YourNeuroTune functionele audio produceert en geen algoritmische voorspellingen over individuen doet, staan de gebruikelijke zorgen over algoritmische vooringenomenheid minder op de voorgrond. De ethische vragen draaien vooral om auteursrecht en de herkomst van het creatieve werk.

“Onze AI neemt geen beslissingen over mensen, dus vooringenomenheid in de klassieke zin van mensen beoordelen of selecteren is niet van toepassing”, verzekert Jansen. “De ethische vragen in ons vakgebied gaan over makers en transparantie. Die nemen we serieus.”

De startup hanteert daarbij een aantal strikte uitgangspunten:

• Transparantie: “We zijn er open over dat onze muziek met AI wordt gegenereerd. We presenteren die nooit als het werk van menselijke artiesten, en onze klanten weten precies wat ze kopen.”
• Respect voor makers: “We klonen geen stemmen van echte artiesten en genereren geen muziek ‘in de stijl van’ bij naam genoemde artiesten.”
• Basismodellen met een commerciële licentie: “Hoe generatieve muziekmodellen worden getraind, is lange tijd het meest besproken vraagstuk in ons vakgebied geweest. De muziekindustrie werkt nu aan een oplossing: grote platenmaatschappijen hebben schikkingen en licentieovereenkomsten gesloten met toonaangevende AI-muziekplatforms. Daarmee ontstaat een kader waarin rechthebbenden worden vergoed. Wij werken uitsluitend met modellen waarvoor we een commerciële licentie hebben.”

De kwaliteitscontrole houdt ook rekening met de plek waar de muziek klinkt. “Elk nummer wordt beoordeeld op kwaliteit en op songteksten die niet thuishoren in een publieke ruimte. Alles wat niet door die controle komt, valt af.”

Onder het hele verdienmodel ligt een fundamenteel Europees rechtsbeginsel: auteursrecht vereist een menselijke maker. Volledig door machines gegenereerde composities vallen buiten het repertoire waarvoor traditionele rechtenorganisaties verplicht vergoedingen innen. Dat levert ondernemers aanzienlijke besparingen op zonder inbreuk te maken op de wettelijke rechten van artiesten.

Van het land door met hardware naar geautomatiseerde software

Zoals bij veel jonge ondernemingen begon het verhaal van YourNeuroTune met veel handwerk en zelf de weg op gaan. “Ons idee kwam uit de praktijk”, herinnert Jansen zich. “Bij sportscholen liepen we steeds tegen dezelfde twee frustraties aan: elk jaar hoge kosten voor muzieklicenties en muziek die niet paste bij de training of het merk. De een brengt de muzikale expertise mee, als producer met honderden miljoenen streams; de ander de operationele expertise. We hebben onze krachten gebundeld en een oplossing gebouwd.”

“We begonnen met hardware en reden letterlijk het hele land door om bij elke klant spelers te installeren. Dat was onze grootste hobbel, maar ook onze beste leerschool. We leerden de markt van dichtbij kennen: wat sportschooleigenaren nodig hebben, wat leden opvalt en waar het wringt. Met die kennis zijn we overgestapt op software, met een eigen app en een aanmeldproces dat klanten zelf kunnen doorlopen. Daardoor is er geen installateur meer nodig.”

Inmiddels heeft het bedrijfsmodel zijn wendbaarheid bewezen. “We zijn nu actief in vier landen en groeien internationaal verder door. De ontwikkelingen in AI hebben dit mogelijk gemaakt. Generatieve muziekmodellen hebben de afgelopen twee jaar een commercieel bruikbaar kwaliteitsniveau bereikt. Tegelijkertijd betekent het Europese principe dat auteursrecht een menselijke maker vereist, dat onze muziek buiten het repertoire van rechtenorganisaties valt. Die combinatie vormt de basis van ons verdienmodel.”

Naleving van regels als onderscheidend vermogen

Binnen de Europese AI-verordening valt de inzet van generatieve modellen voor achtergrondmuziek in de categorie met een laag risico. De belangrijkste wettelijke verplichting is duidelijk maken dat de inhoud door AI is gegenereerd. De opzet als zakelijke softwaredienst beperkt ondertussen de vraagstukken rond de AVG. “De AVG heeft voor ons een beperkte impact. We zijn een zakelijke dienst: we verwerken gegevens van zakelijke klanten, maar volgen of profileren de mensen die onze muziek horen in een sportschool of winkel niet”, zegt Jansen.

De belangrijkste regels voor het bedrijf liggen op het gebied van intellectueel eigendom. “Voor ons is het auteursrecht de belangrijkste wetgeving, en we hebben de naleving daarvan ingebouwd in onze manier van werken. Voordat we een land betreden, voeren we een juridische analyse uit. Ook specificeren we onze besparingsclaims per soort recht. Voor grote klanten is juridische zekerheid juist hét verkoopargument. Daarom zien we naleving van regels als onderdeel van het product, niet als een rem op innovatie.”

Brabant als springplank

De vestiging in Hilvarenbeek heeft belangrijke toegang opgeleverd tot regionale begeleiding en financieringsnetwerken. “Brabant biedt ons een praktisch ondernemersklimaat zonder poespas”, zegt Jansen. “Midpoint Brabant en de BOM zijn voor ons van grote waarde geweest, met coaching en toegang tot financiering. Het Brainport-netwerk opent deuren. Nederland is een uitstekende testmarkt: compact, internationaal georiënteerd en snel in het omarmen van nieuwe diensten. Europa biedt via het principe van menselijk auteurschap onze juridische basis, plus een markt van 27 landen.”

Muziek die direct reageert op wat er in een ruimte gebeurt

Jansen verwacht de komende jaren een structurele verschuiving in de manier waarop bedrijven muziek gebruiken. “Over vijf tot tien jaar zal de meeste muziek in commerciële ruimtes volgens ons gegenereerd en functioneel zijn: gemaakt voor een doel, niet voor de hitlijsten”, schetst hij. “We zijn begonnen in fitness, en dat blijft onze kern. Inmiddels breiden we uit naar horeca en retail: koffiebars, restaurants, hotels, modewinkels en meer.”

Ook muziek die reageert op de omgeving staat op de ontwikkelagenda. “De muziek zelf wordt slimmer. Nu stemmen we tempo en energie af op de training en het tijdstip van de dag. De volgende stap is muziek die direct reageert op wat er op de locatie gebeurt. Daarnaast willen we een professionele standaard neerzetten voor kleine ondernemers. Te veel van hen spelen nu muziek af via consumentendiensten zoals Spotify, die niet voor zakelijk gebruik zijn toegestaan. Kleine ondernemers verdienen een legaal, professioneel alternatief dat binnen hun budget past.”

Disruptie als vernieuwing: de pitch in het Evoluon

In het debat over AI for Good ziet Jansen concrete kostenverlichting als een tastbare maatschappelijke bijdrage. “Bedrijven betalen al tientallen jaren vaste vergoedingen voor muziek die ze niet zelf hebben gekozen, via systemen waarop ze geen invloed hebben. AI verandert dat. Goede muziek wordt betaalbaar voor elke sportschool, elk café en elke winkel, en kan precies worden gemaakt voor het doel dat ze dient. Dat is disruptie in de beste zin van het woord: een beter product tegen een lagere prijs voor de mensen die het daadwerkelijk gebruiken.”

Wanneer Jansen op 12 november het podium van het Evoluon betreedt, wil hij vooral laten zien wat het bedrijf commercieel al heeft bereikt. “We geloven dat we kunnen winnen omdat we geen prototype zijn, maar een bewezen bedrijf. We bedienen meer dan 450 klanten in vier landen, van zelfstandige sportscholen tot een masterfranchisenemer in Saoedi-Arabië, en hebben partners in het Verenigd Koninkrijk en Duitsland. Weinig teams combineren wat wij meebrengen: een oprichter met een bewezen staat van dienst in de internationale muziekindustrie, juridisch voorwerk in tien landen en een product dat volledig op software draait en kan opschalen zonder dat het team even hard hoeft mee te groeien.”

“Onze propositie is eenvoudig en meetbaar: we verbeteren de muziek op locaties terwijl bedrijven geld besparen”, besluit Jansen. “Op 12 november hoeft de jury ons niet op ons woord te geloven. We laten het gewoon horen.”

Erasmus Enterprise, BOM en IO+ organiseren de AI Pitch Competition, met steun van de provincie Noord-Brabant. De finale vindt plaats tijdens AI Summit Brainport op 12 november in het Evoluon in Eindhoven.